Arnold Schoenberg
(1874-1951)
Avstriin hugjmiin zohiolch, humuujuulegch, onolch, sudlaach, udirdaach, zuraach
Shine Veniin surguuliig undeslegch, expressionism-iig hugjimd oruulsan. TUhain uyd tuunii zohioliig oishoodoggui bsan ch XX zuni hugjmiin undsiig tavigch etseg geded.
'Hugjim bol hun turulhtnii huvi zayag uuriin biyer amsaj medersen tegehdee bur terhuu huvi zayatai evlerdeggui harin ch temtsen, setgeld ni yurtuntsiin buhii l hudulguun orshij bdag ter l hunii ori duun mun."
Orchin tsagiinhaa todorhoi hesgiign setgehuig tusgasan, tsag uyiinhee uvchtei huvguun gegddeg bsan.
Uran buteeliig n 3 uyd huvaadag;
tonalinii (1897s)
A tonalinii (1909s)
Dodekafonii (1923s)
"Harin gadna tald gagtshuu duu avia l urlagiin buteel bolj bdag" A. Schoenberg
Schoenberg n 1874.09.13nd Veniin hudaldaachnii ger buld turjee. Bagaasaa hiil, morin hiil, tuguldur h**r hugjim surchee. (uuruu sursan)
A.Tsemlinskiigeer kontrabukt zaalgaj baiv. 18nastaigaasaa zohiomjiig tuushtai sudalsan. "Gegeen shunu" (Transfigured Night) zohioloo 1899ond bichsen. (XIX zuunii suulchiin akkord gej bolno) (string sextet) Ene zohiol n tuunii neriig gargasan.
"Pelleas and Melisande" symphony nairaglal (1903), string quartet no1 d-moll (1905), for chamber music symphony no1 (1906), strin gquartet no2 fis-moll (1908), mun "Gurre song" magtuugaa anh 1900 ond bicheed 1911ond nairulgiig ni uurchilj 1913.02.23nd Venad anh togluulsan.
1911ond "Garmonii surah bichig" gsen nomoo gargajee. "Huleelt" 1 buleg monodram (1909)iin hugjim. "Pierrot Lunaire" duulaachiin tsuvral zohiol n atonalinii hamgiin deed amjilt yum. (1912)
1914-1923 ond Schoenberg shine zohiol ih bicheegui. Ene uyd "Jakobsleiter" oratoriigoo bichsen. (1915-1922)
1923 onoos Serial tehnikaar bichsen zohioluud garsan. Tuguldur huurt zoriulsan 5duu op23 (1920-1923), op24 Serenade (1920-1923), for piano suit op25 (1921-1923), uleever hugjmiin quintet op26 (1923-1924)
1920-1930ond bagshlah ajil hiisen.