|
Үс ямар байх нь хооллолтоос хамаарна
Унасныг нөхөх, хэрэггүйгээс нь салах гэсэн хоёр асуудал үсийг байнга дагалдаж явдаг гэвэл хэтрүүлэг болохгүй биз. Үнэхээр ч үс гайхалтай “зөрүүд” байдаг байна. Нэг талаас яаж ч зулгааж, хуссан ч ахиад л ургаад байдаг атлаа нөгөө талаас яаж хичээгээд унахыг зогсоож чаддаггүй. Үс нь байнгын ба түр зуурын гэсэн хоёр хэсгээс тогтдог. Байнгын хэсэг нь үсний хүүдий буюу фолликул бөгөөд тэнд үс бий болдог. Түр зуурын хэсэг нь үс юм. Уутанцарын доод хэсэг болох үсний угийн эсүүд үржисний хүчинд үс ургаж байдаг. Зөвхөн уутанцар дотор байгаа үсийг л цус болон тунгалагийн шингэн тэжээж, дотоод шүүрлийн болон сэтгэл зүйн байдлаас хамааран тодорхой хэмжээгээр өөрчлөгдөж байдаг. Тэгээд уутанцараас гармагц энэ бүхэн алга болж, үс үхждэг. Ийм үс нь эрүүл, эсвэл өвчтэй байх боломжгүй бөгөөд гаднаас нь харахад л эрүүл, эсвэл өвчтэйгээс гадна гэмтсэн, хугарамтгай гэж байдаг.
Иймд үстэй холбоотой асуудал гэдэг нь хуйх, эсвэл үсний арчилгаатай холбоотой асуудал байдаг юм. Орчин үед толгойны үсний өвчлөл нэлээд өргөн тархаад байгаа. Эрэгтэйчүүдийн 96 хувь орчим, эмэгтэйчүүдийн 79 хувь нь үс хэт их унах гэсэн асуудалтай тулгардаг. Гэхдээ гирсутизм буюу үс хэт их ургах гэсэн асуудал ч бас тулгардаг. Гирсутизм гэдэг нь эмэгтэй хүний үс өөрчлөгдөн эрэгтэйчүүдийнх шиг ургах явдал юм. Энэ үед эмэгтэй хүний биеийн шар үс нь бүдүүн, ширүүн болж хувирдаг бөгөөд ургалт нь эрс нэмэгддэг. Үр дүнд нь долоо хоногт хоёроос гурван удаа хусах шаардлагатай болдог. Энэ үснүүд уруулын дээр, эрүүн дор, мөн хөхний хэсэгт, гэдсэн дээр, доод дээд мөчүүдэд байрладаг. Гирсутизм бол дааврын өөрчлөлттэй холбоотой батга, толгойны үс цөөрөхтэй хавсардаг.
Энэ асуудлыг дааврын тэнцвэрийг тогтворжуулах, усний уутанцарыг устгах буюу эпиляцын аргаар шийддэг. Үсний гол нь зөөлөн кератинаас тогтож байдаг болохоор илүү бөх бат байдлыг хангахын тулд илүү хатуу кератинаас кутикул гэж нэрлэгддэг тунгалан хайрсаар бүрхэгдсэн байдаг. Хэвийн үед эдгээр хайрсууд нь хоорондоо нягт наалдсан байдаг тул үс гялалзсан, уян хатан байдаг. Харин хими хийх, будах, хатаагчаар хатаах зэрэг гадны нөлөөний улмаас хайрснуудын хооронд зай үүсч, сөрдийдөг.
Үүний үр дүнд үс даахирч, самнахад хэцүү болдог. Зарим тохиолдолд гадны маш хүчтэй нөлөөнөөс болж куритулаар огт хамгаалагдаагүй үс ургах нь ч бий. Ийм үсний үзүүр салаалж, эсвэл угаараа хугардаг. Үс хугарамтгай байх нь экзем, эсвэл мөөгөнцөрийн гаралтай ямар нэг өвчний шинж тэмдэг байж болох талтай. Үс ямар байх нь хооллолтоос ихээхэн хамаардаг. Янз бүрийн хоолны дэглэм барих үед үүсдэг уураг, амин дэм, эрдэс бодисын дутагдал нь хэвийн үсийг ч гэмтээж болзошгүй. Иймд үсний янз бүрийн гэмтлийн үед цайр, цахиур, төмөр, зэс, хүхэр зэрэг кератины бүтцийг бүрдэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг эрдэс бодис амин дэм агуулсан бэлдмэл уух жор бичдэг. А болон Е амин дэм нь арьсны үйл ажиллагааг хэвийн болгож, С болон Е амин дэм нь хөгшрөлтөөс сэргийлж, В-ийн бүлгийи амин дэмүүд нь үсний өсөлтөнд сайнаар нөлөөлдөг.
Үстэй холбоотой өөр нэг асуудал нь хаг юм. Хаг нь хуйхны эсүүдийн хэт хурдан шинэчлэгдэн солигдох болсны үр дагавар юм. Хаг нь хажирс зэрэг өвчнийг дагалдан үүсдэг тул үс, арьс судлаач эмчид үзүүлэхэд илүүдэхгүй. Цаашилбал, хусах, наранд шарах зэрэг нь үсний ургалтын хурдад огтхон ч нөлөөлдөггүй гэдгийг тогтоож авах хэрэгтэй. Заримдаа үсийг эргээд эрүүл, гялалзсан болгоход хими, будаг гэх мэтийн асуудал үүсэхэд нөлөөлсөн хүчин зүйлээс татгалзахад л хангалттай байдаг. Эмч нь шаардлагатай гэж үзвэл спектр анализ хийлгээд хариунаас нь шалтгаалаад эмчилгээг заах болно. Спектр анализ нэртэй энэ шинжилгээгээр үсэн дэх бичил элемент болон бусад бодисын агуулгыг тодорхойлдог бөгөөд хүний биеийн ерөнхий төлөв байдлаас гадна зарим төрлийн хордлогын шинж тэмдгийг тодорхойлох боломжтой.
_________________ I Want You To Be Happy.
|