#AsuultSambar :

Бага Аурелиано бороонд дайрагдаад гэртээ унтсан учир єдрийн гурван цаг гэхэд тэнгэр онгойхыг хїлээн сууж байлаа. Санта Софи де ла Пьедад дїїгийн нь ирснийг сэм дуулгавал тэр Мелькиадесийн єрєєнд оров. Бага Аурелиано ч талбай дээр ажилчдыг хядсан гэдэгт ч галт тэргээр тэдний хїїрийг ачин далай руу аваачсан аймаар явдалд ч їнэмшсэнгїй. Ажилчид єртєєнєєс явах тушаалыг дагаж, гэр гэртээ тайван тарсан гэсэн засгийн газрын онц мэдэгдлийг єчигдєр орой нь Макондод дуудан сонсгосон байлаа. Їйлдвэрчний эвлэлийн удирдагчид дээд зэргийн эх оронч їзэл гаргаж, шаардлагаа эмнэлгийн їйлчилгээг сайжруулах, саравчны дэргэд бие засах газар байгуулах гэсэн хоёр зїйл болгон цєєрїїлсэн гэж бас уг мэдэгдэлд ард тїмний сонорт толилуулсан байлаа. Бага Аурелиано хожим нь мэдвэл, цэргийн эрхтнїүд ажилчдын хэргийг зохицуулаад, энэ тухай ноён Браунд яаран дуулгавал тэрбээр шинэ шаардлагыг биелїїлэхээр зєвшєєрснєєр барахгїй компанийн хєрєнгєєр гурван єдрийн ардын зугаалга зохиож, найрамдал байгуулсныг ёслон тэмдэглэх санал тавьжээ. Гэвч цэргийнхнийг хэдний єдєр хэлэлцээрт гарын їсэг зурах вэ гэж асуухад тэр цонхоор гилбээ гялалзах тэнгэрийг харснаа тєдийд гэхийн аргагїй дохиод,
 Тэнгэр ч мєн муухай аашилж байна даа. Борооны їед бид ажилладаггїй гэж хэлжээ.
Гурван сар бороо ороогїй, гантай байлаа. Ноён Браун ингэж шийдсэнээ дєнгєж хэлтэл гадилын тариалангийн бїсэд аадар цутгаж, Бага Хосе Аркадио Макондо орох замдаа тэр бороонд дайралдсан нь тэр байжээ. Азарган бороо їїнээс хойш долоо хоноход ч орсоор л байлаа. Засгийн газар єєрийн мэдэлд байдаг мэдээллийн бїх хэрэгслээр їхсэн їрэгдсэн хїн байхгїй, ажилчид сэтгэл дїїрэн гэр гэртээ очсон, гадилын компани бороо арилтал ажлаа зогсоосон гэдгийг албан ёсоор мянгантаа давтаж, ард иргэдэд тїмэнтээ урилгалсаар хїн бїрийг тийм бодолтой болгож чаджээ. Зїсэрсэн их аадар сїйд хийж, яаралтай арга хэмжээ авах хэрэг гарч юуны магад хэмээн байлдааны цагийн байдлыг халаагїй боловч цэгийг хуаранд нь татав. Єдєр нь цэргїїд ємднийхээ шуумгийг євдгєє хїртэл шуун уруйн ус бургилан урсах гудамжаар тэнэн, хїїхэдтэй цаасан онгоц хєвїїлэн тоглоно. Шєнє нь хєл хорих цаг эхлэнгїїт бууныхаа бєгсєєр айлын хаалгыг хэмх цохин, сэжигтэй этгээдийг орноос нь чирэн босгоод, эргэж ирэхээргїй газарт авч оддог байлаа. Цэргийнхэн гэмт хэрэгтэн, алаач, хядаач, дєрєвдїгээр зааврыг зєрчигчдийг эрэн хайж, алж устгасаар байгаа боловч баривчлагдсан улсын хувь заяа юу болсныг мэдэх гэж горилон сумангийн даргын єрєєнд дїїрсэн тєрєл садныханд нь хїртэл болсон явдлыг їгїйсгэж, сумангийн дарга “Та бїхэн ердєє л зїїдэлж, Макондод тийм юм болж байгаагїй, хэзээ ч болохгїй. Үїн шиг азтай хот хаана байна” гэж мэтгэдэг байлаа. Тийнхїї їйлдвэрчний эвлэлийн бїх удирдагчдыг устгав.
Ганц Бага Хосе Аркадио л амьд їлдэв. Хоёрдугаар сард нэг шєнє гэрийн хаалгыг начигнатал нїдэв. Бууны бєгсєєр балбаж байгааг нь ягаад ч эндїїрэх аргагїй байлаа. Бороонд ээрэгдээд гарч чадахгїй байсан бага Аурелиано хаалгаа нээвэл норсон цувтай зургаан цэрэг офицерийн хамт зогсож байлаа. Тэд ганц ч їг дуугаралгїй, гэр дотуур явж зочдын єрєєнєєс агуулах хїртэл бїх єрєє, бїх шїїгээг нэгд нэгэнїй нэгжив. Урсула єрєєнд нь гэрэл асаахад сэрээд, нэгжлэг хийж байхад амьсгал даран хэвтэж, хуруугаараа загалмай дїрслэн, цэргїїдийн яваа зїгт чиглїїлээд байлаа. Санта Софи де ла Пьедад Мелькиадесийн єрєєнд унтаж байгаа Бага Хоес Аркадиог сэрээж амжсан боловч зугтаж амжихгїй болсон нь илт байлаа. Санта Софи де ла Пьедад дахин хаалгыг тїгжихэд Бага Хосе Аркадио цамц, гутлаа ємсєєд тэдний орж ирэхийг хїлээн орон дээрээ суув. Энэ їед тэд урланг нэгжиж байлаа. Офицер дїїжлээстэй цоожийг тайлахыг тушаагаад, дэнлїїнийхээ гэрлийг хурднаа тойруулан тусгаж, ажлын ширээ, хїчилтэй цозгор байж байгааг хараад энд хїн суудаггїй юм байна гэдгийг ойлгов бололтой. Гэсэн хэдий боловч Бага Аурелианогоос “Єєрєє уран дархан хийдэг її?” гэж цохиж асуусанд цаадах нь энд хурандаа Аурелиано Буэндиагийн урлан байсныг тайлбарлав. “Тийм байж!” гэж офицер хэлээд дэнлїїгээ асааж, сайтар нэгжихийг тушаавал цэргїїд цозгор шилний доор тємєр лаазанд хайлуулаагїй хэвтэж байсан арван найман алтан загасыг гаргаж ирэв. Офицер тэдгээрийг ширээн дээр асгаад, нэг нэгээр нь авч нарийвчлан їзсэнээ нэлээд зєєлєрч “Та бїхнийг дургїйлхэхгїй бол нэгийг авъя. Тухайн їедээ эдгээр нь самуун дэгдээгчдийн таних тэмдэг байсан. Одоо нандин дурсгал болжээ” гэв. Тэр цэл залуу, бараг хїїхдээрээ гэмээр боловч их л эрэмшингїй ажээ. Тїїнд сэтгэл татмаар нэг л байгаа нь сая л мэдэгдэв. Бага Аурелиано нэг загасыг тїїнд бэлэг болгосонд офицерын царай хїїхдийнх шиг гийж, загасыг халаасандаа хийгээд, бусдыг лааз руу буцаан шидээд байранд нь тавив.
 Ийм бэлгийг їнэлж баршгїй. Хурандаа Аурелиано Буэндиа манай хамгийн аугаа хїмїїсийн нэг байсан юм гэж хэлэв.
Гэвч ийнхїї хїнлэг їг хэлж уярлаа гээд сурсан зангаа тавьсангїй. Мелькиадесийн єрєєний хаалганы дэргэд Санта Софи де ла Пьедад эцсийнхээ мэхийг хийж, “Энд хїн суухаа больсоор зуун жил болж байна” гэж хэлсэн боловч офицер єрєєг онгойлгуулж дэнлїїгээ гїйлгэн тусгавал Бага Аурелиано, санта Софи де ла Пьедад хоёр Хосе Аркадиогийн нїїрэн дээгїїр гэрэл гялсхийгээд єнгєрєхөд бєлтгєнєсєн нїдийг нь хараад, нэг тїгшїїр єнгєрєхєд, ондоо нэг тїгшїїр эхэлж байна, хїлцэнгїй л байхаас єєр аврал байхгїй гэдгийг ойлгожээ. Гэвч офицер дэнлїїгээрээ тасалгааг їргэлжлїїлэн гэрэлтїїлж, шїїгээнд давхарлан єрсєн далан хоёр хєтєвчийг олж хартлаа юу ч сонирхсон шинжгїй байлаа. Тэгээд л гэрэл асаав. Бага Хосе Аркадио урь урьдынхаасаа сїрлэг тєгєлдєр болчихсон, бодлогошрон орны ирмэг сандайлан сууж, босохоор бэлдэж байлаа. Тїїний цаана дэлгэж онгичсон ном, хуулиастай бичиг бїхий тавиур, бэх нь дїїрэн хэвээрээ байгаа нагбумтай цэвэрхэн хураасан ажлын ширээ харагдана. Бага Аурелианогийн багынх нь л санахынх агаар цэвэрхэн, тунгалаг, юм нь аанай л тоос тогтдоггїй, эвдэрч хуучирдаггїй хэвээрээ байлаа. Їїнийг ганц хурандаа Аурелиано Буэндиа л анзаардаггїй байсан сан. Гэвч офицер хєтєвчийг л анхаарч,
 Ам бїл хэдїїл билээ? гэж асуув.
 Тавуул.
Офицер хачирхав бололтой. Тэгснээ Бага Аурелиано, Санта Софи де ла Пьедад хоёрын Бага Хосе Аркадио ч офицерын єєрийг нь харж байгаа мєртлєє харахгїй байгааг ойлгов. Офицер гэрэл унтраагаад хаалга хаав. Цэргїїдтэйгээ ярьж эхлэхэд нь залуу офицер Мелькиадсеийн єрєєг хурандаа Аурелиано Буэндиагийн хардаг шиг харсныг Бага Аурелиано мэдэв.
 Энд їнэхээр зуун жил амьд амьтан ороогїй юм байна. Аягїй бол могойтой ч байж мэднэ гэж цэрэгтээ хэлжээ.
Хаалга хаагдахад Бага Хосе Аркадио єєрийнх нь хувьд дайн дууссаныг мэдлээ. Їїнээс олон жилийн ємнє хурандаа Аурелиано Буэндиа дайны бишрїїлэн таах хїчтэйг тїїнд ярьж, єєрийнхєє амьдралаас єдий тєдий жишээ дурдан хэлснээ батлах гэж оролдож байж билээ. Тэгэхэд Бага Хосе Аркадио итгэсээн. Гэвч энэ шєнє офицер єєрийг нь харахгїй ширтэж байхад сїїлийн хэдэн сарын тїгшїїр, гяндангийн бузар булай, єртєєн дээрх їймээн сандрал, хїїр ачсан галт тэрэг зэргийг санаад, хурандаа Аурелиано Буэндиа ердєє нэг бол овтой амьтан, їгїй бол тэнэг амьтан байж гэж боджээ. Дайнд яадгийг ганцхан їгээр “айдаг” гээд хэлчихийн оронд далан долоон їг хэлэхийн хэрэг юу байв. Тэрбээр Мелькиадесийн єрєєнєє увдист гэрэл, борооны шаагих чимээгээр хамгаалагдаж, єєрийнхєє їзэгдэхгїйд сэтгэл амарч, насан туршаа тайван байж їзээгїйгээ їзжээ. Амьдаар минь оршуулчих вий гэж ганц хиртхийдэг байлаа. Єєрт нь хоол зєєдєг Санта Софи де ла Пьедад їїнийг хэлсэнд нь аль болох урт насалж, хїїгээ амьдаар нь оршуулаагїй гэдгийг биеэр шалгахын тулд чадах бїхнээ хийнэ гэж амлажээ. Ийнхїї Бага Хосе Аркадио айх юмгїй болж аваад, Мелькиадесийн бичгийг судалж, ойлгохгїй болох тусмаа улам шамдаж байлаа. Борооны шаагихад дасаж, хоёр сар болоод чимээ гэж ялгахаа болиод, Санта Софи де ла Пьедадыг орж ирэхэд л хїний бараа харж, хоолыг цонхны тавцан дээр тавиад гаднаас цоожлохыг гуйдаг байлаа. Гэрийн бїх хїн, тэр ч байтугай Фернанда Бага Хосе Аркадиог мартаж орхижээ. Фернанда нєхрийн нь ихрийн єрєєснийг офицер тасалгаанд олж харсангїй гэдгийг дуулснаас хойш гэртээ байхад дургїйцэхийг больжээ. Бага Хосе Аркадиог хорионд орсноос хойш хагас жилийн дараа цэрэг Макондогоос явахад Бага Аурелиано бороо арилтал хїнтэй чалчихсан гэхээс хэл ам нь загатнаж, тасалгааны цоожийг аван ортол єнєє олон хєтєвчнєєс їмхий самхай ханх тавьж байлаа. Хєтєвчийг зохих юманд нь хэрэглээд шалан дээгїїр тавилсан байлаа. Толгой халзарсан Бага Хосе Аркадимо тасалгаанд ханхлах ой гутам їнэрийг огт тоохгїй, їл олйгогдох бичгийн ахин дахин уншиж байлаа. Тїїнээс сахиусан тэнгэрийнх шиг гэрэл цацарч байлаа. Хаалга нээгдэх чимээнээр толгойгоо єргєж харснаа дахин тонгойход нь бага Аурелиано, элэнц эцгийнхээ засрашгїй тєєргєєр орсныг харцнаас нь ганц хараад л мэдвэй.
 Гурван мянга гаруй хїн байсан. Буудал дээр цугласан бїх хїн тэнд яах аргагїй байсан даа гэж цаадах нь дуугарав.
***
Бороо дєрвєн жил, арван нэгэн сар, хоёр єдєр оров. Заримдаа овоо намдмаар болоход Макондогийнхон одоо л тэнгэрийн муухай арилах нь гэж гоёлын хувцсаа ємсєж, илаарь болж байгаа хїн шиг туниагїйхэн инээмсэглэх боловч тэгж тїр амсхийсний дараа бїр ч ширїїн ордогт удалгїй дасжээ. Аянгын дуу їргэлжлэн нїргэлж тэнгэр нурчих мэт болж, умраас хавсарга тавин, байшингийн дээврийг хуу татаж, хана туургыг нурааж, сїїлийн гадилыг орвонгоор нь суга татаж байлаа. Урсулагийн сэтгэлд байн байн ордог нойргїй болсон тэр їеийнх шиг энэ гамшгийг дагалдаад уйтгааг гаргах ерєндєг аяндаа олдож байлаа. Бага Аурелиано зїгээр суухтай хамгийн шаргуу тэмцэж байлаа. Тэрбээр ялихгїй ажлаар гэртээ ирээд ноён Брауны зад удаж урьсан бороонд дайрагдсан байлаа. Фернанда ханын шїїгээнээс эвдэрсэн шїхэр олоод аваад яв гэхэд нь Бага Аурелиано “Хэрэггїй, бороо єнгєртєл энд байя” гэж хэлжээ. Хатуу ам тангараг єгєєгїй хэдий боловч хэлсэндээ хїрэхээр хатуу шийджээ. Дотуур хувцас нь Петра Котесийнд їлдсэн учир гурав хоноод л бїх хувцсаа тайлан, дан дотуур ємдтэйгєө їлдээд хувцсаа угаалгадаг байлаа. Уйдахгїйн тул гэрийнхээ эвдэрч хэмхэрснийг засаж гарав. Хаалганыхаа нугасыг засаж, цоожоо тосолж тїгжээг шурагдаж, оньсыг тэнийлгэжээ. Хэдэн сарын турш тэрбээр бїїр Хосе Аркадио Буэндиагийн їед цыгануудын мартсан бололтой хайрцагтай багаж сугавчлан гэр дотуур тонголзон явах нь харагддаг байлаа. Биеийн ажил хийгээд тэр юм уу, тоймгїй уйдсандаа ч тэр юм уу, эсэхїл арга буюу хоолоо хассанаас тэр юм уу гэдэс нь хєхїїртэй дарс дундрах шиг шуугдаж, асар том яст мэлхийн малигар хоншоор шиг царай нь хїрэн улаан єнгєє алдаж, давхар эрїї нь арилан, эцэстээ тэрбээр гутлаа єєрєє їдэж чадахаар болтлоо туржээ. Фернанда тїїний хаалганы оньсыг хичээнгүйлэн засаж, ханын цагийг задалж байааг харахдаа, хурандаа Аурелиано Буэндиа алтан загас хийдэг шиг, Амаранта товч хадаж, хулдас оёдог шиг, Бага Хосе Аркадиогийн эртний бичиг уншдаг шиг, Урсулагийн урьдынхаа юмыг л дурдаж байдаг шиг нэг юмаа далан долоо дахих євчин тусаагїй байгаа даа гэж боджээ. Гэтэл тиймгїй байлаа. Гагцхїї бороонд бїх юм эх адгаа алдаж, тэр ч байтугай хэрэггїй оньсыг гурав хоноод л тосолж байхгїй бол арааны нь хооронд цэцэг ургаж, хоргойн саа зэвэнд баригдаж, чийг болсон цагаан даавууг шар хєгц бїрхэж байлаа. Агаар чийгэнд туйлын нэвчсэн учир загас нээлттэй хаалгаар орж ирэн, тасалгаан дотуур хєвсєєр цонхоор гараад явчихаж болохоор болжээ. Нэг єглєє Урсула сэрвэл хамаг бие нь суларсан байсанд удахгїй ойчихын дохио гэж бодоод “Дамнуурга дээр тавиад Антонио Исабель ламд хїргэж єгєєч” гэж гуйсанд Санта Софи де ла Пьедад їзвэл эмгэний нуруунд нь хануур хорхой туж шигдсэн байлаа. Цус бэлцийтэл сорж томорсон хорхойг галаар тїлэхийг тїлж, тїїхийг нь тїїлээ. Шуудуу татан, усыг гэрээс урсгаж, єрєє тасалгаанаас бах, эмгэн хумсыг цэвэрлэсний дараагаар л сая шалыг арчиж, орны хєлд ивсэн тоосгыг авч, шаахайтай явж болохоор боллоо. Бага Аурелиано шальтай шальгїй єчнєєн тєчнєєн ажилд дарагдаад хєгширч байгаагаа анзаарсангїй, нэг орой ганхуур сандал сууж, їдшийн шар гэгээг халиан, Петра Котесийг сэтгэл огт хєдлєх юмгїй бодон сууж байгаад гэнэт єтєлж байгаагаа мэджээ. Нас бие гїйцэх тусам улам аятайхан болоод байгаа Фернандагийн хїйтэн євєрт ороход саад болох юм байхгїй мэт санагдавч бороонд бїх хїсэл нь ага болоод, нэг их цадчихаад одоо яасан ч яах вэ гэж тайвширсан хїний байдалтай болжээ. Урьдын цагт сан бол бїтэн жил їргэлжилж байгаа ийм борооноор яаж пижгэнїїлэх байсан бол гэж бодохдоо инээмсэглэжээ. Макондод єєрєє хамгийн тїрїїнд гєлмєн тємєр авчирч билээ. Гадилын компани гєлмєн төмрєєр дээвэр хийхийг моод болгохоос бїр урьд шїї дээ. Тэрбээр Петра Котесийн унтлагын єрєєг дээвэрлэх гэж, дээвэр нїдэх борооны чимээ амрагийг нь ойрхон байнагэсэн сэтгэл тєрїїлдэг учир тэр тємрийг олж ирж билээ. Гэвч залуугийн галзуурч, євчигнєж явснаа санахдаа ч сэтгэл хєдлєхгїй, хамгийн сїїлийн удаа наргихдаа сэтгэлийн хєдєлгєєний бїх нєєцийг барчихаад, ингэсэн биш урьд баярлаж цэнгэж явсандаа харамсаж гэмших юмгїйгээр бодох гайхалтай чадвар олж авсан мэт байлаа. Бороо орсон биш тайван сууж, чєлєєтэй эргэцїїлэх завтай болжээ, хайрцагтай тосны сав, єрлєбєєр ноцолдсон биш хийж чадах байгаад хийгээгїй тустай ажлыг хийх минь яалаа гэж хожимдсон хойно гэмших болжээ гэж зэрвэс харахад санагдаж байсан боловч тиймгїй, урьдынхыгаа санасандаа ч, хал їзэж халуун чулуу долоосондоо ч тийм гэр амьтай болсонгїй ээ, Бороонд хоригдоод л тийм болж, Мелькиадесийн єрєєнд нисдэг хивс, бїхэл бїтэн онгоцыг багтай нь залгидаг аварга халимны тухай шидэт їлгэр уншиж байсан нялх багын явдлаа санахдаа тийм болжээ. Тэр нэгэн єдєр Фернанда сэрэмж алдсанаас жаахан Аурелиано гонхонд гарч ирсэнд Бага Аурелиано жаал хїїг ачаа гэж дор нь танилаа. Тэгээд хїїгийн їсийг тайрч, хувцас ємсгєж, хїнээс бишїїрхэхийг болиулбал тєвгєр шанаа, гайхангуй харц, ганцаардангуй байдал гээд удам дагасан шинжийг авч тєрсєн хууль ёсны Аурелиано Буэндиа гэдэгт удалгїй хэн ч эргэлзэхгїй болов. Тїїнээс хойш Фернандо тайвшрав. Тэрбээр бардам зангаа татах гэж эртнээс бодсон боловч чухам яахаа мэдэхгїй, ийм байдлаас гарах боломжийн бїх аргыг бодсон боловч аль нь ч сэтгэлд таарсангїй. Бага Аурелиано санаандгїй гарч ирсэн ачаа євгє эцгийн бодь сэтгэлээр єєд татан явахыг мэдсэн бол тэрбээр тэгж элдэвлэж, тэгж нууж хаахгїй байсан, яс махныхаа тасархайг їхїїлэх гэхээ аль ноднингийн болих байсан билээ.

Нялхын шїд нь унаж, ясан шїд нь ургаж байсан Амаранта Урсулагийн хувьд зээ дїї нь борооны залхуут їед зугаагаа гаргадаг амьд тоглоом байлаа. Мемегийн хуучин унтлагын єрєєнд бїгдийг мартаж орхисон англи нэвтэрхий толь хэвтэж байсныг Бага Аурелиано санажээ. Хїїхдїїддээ зургаас нь їзїїлж, эхлээд амьтны дїрс, дараа нь газрын зураг, алсын орны байгалийн байдал, алдартай хїмїїсийн хєргийг їзїїлжээ. Бага Аурелиано англи хэл мэдэхгїй учир хамгийн нэртэй хот, хамгийн алдартай тїїхэн зїтгэлтнийг арай хийн таньж байсан тул хїїхдийн мухар шалаанаас гарах гэж єєрєє нэр олж єгч, єєрєє домог зохиох хэрэг гарчээ.
Фернандо нєхрийгєє тэнгэр зохирмогц явдаг хїїхэн рїїгээ явчихна гэж итгэж байв. Борооны эхний хэдэн сард тэрбээр нєхрєє єєрийнх нь євєрт орох гэх вий гэж айж, тэгвэл ичгїїртэйгээр їнэнээ хїлээх, Амаранта Урсулаг гарснаас хойш эр эмийн ажил хийх чадваргїй болсноо ярих хэрэг гарах байлаа. Ингэж айсандаа їл їзэгдэх оточ нартай байн байн захидал бичилцэж байсан боловч шуудан явахаа болиход харилцаа нь байсхийгээд тасардаг байлаа. Борооны эхний хэдэн сард их салхинд тємєр замын хэд хэдэн осол гарч, Фернандо їл їзэгдэх отчийн нэг захидлаас єєрийн нь захиа очоогїйг ойлгожээ. Хожим нь їл їзэгдэх оточ нартайгаа холбоо бїрэн тасрахад Фернандо цуст багт наадмын їеэр нєхрийнхєє ємсєж байсан барын багийг ємсєєд, гадилын компанийн эмч нарт хїний нэрээр очиж їзїїлдэг юм билїї гэж їнэнхээсээ бодох болжээ. Гэвч їерээр учирсан сїйрлийн тухай шинэ сонин ирж дуулгадаг нэг хїїхнээс компанийг эмнэлгээ бороогїй нутагт нїїлгэсэн гэж мэджээ. Тэгэхэд Фернандогийн горь тасарчээ. Тэр їйлээ дагаж, бороо намдаж, шуудан дахин явтал хїлээхээр шийдэж, адуу илжиг аятай євс иддэг этгээд хїн, Макондод їлдсэн ганц франц эмчийн гарт орсноос їхсэн нь дээр гэж санаж байсан учир нууц євчнєє гэрийн аргаар эмчлэх боллоо. Тэрбээр аврах жорыг олоод мэдчих юуны магад гэж бодоод Урсулад ойртжээ. Гэвч юмыг нуудаг этгээд зангаасаа болоод, шалтгааныг дагалдал болгож, дотоод їзэгдлийг гадаадаар сольж, цус алдаж байгааг халуурч байгаа болгон тайлбарлахад хїрэв. Ийм байдлаар хэлбэл євчин нь ичгїїр багатай мэт санагдаж, Урсула євчнийг нь савны бус, гэдэснийх байна гэж зїйтэй бодож, хлорт мєнгєн ус уухыг зєвлєжээ. Ичих гэдэг євчин тусаагїй ямар ч эмэгтэйн шившигтэй гэж огтхон ч їзэхээргїй энэ эмгэг тусаагїйсэн бол, захидал нь алга болоогїйсэн бол Фернандо насан туршаа бороонд ээрэгдсэн мэт аж тєрж ирсэн учир уул азарган бороог бол тоохгїй байх байлаа. Тэрбээр хоолны хуваарийг ч єєрчилсєнгїй, хуучин нэг ч зуршлаа тавьсангїй. Хоол идэж байгаа хїмїїс хєлєє норгочих гээд байх тул ширээний хєлд туйпуу ивж, сандлаа зузаан банзан дээр донхойлгон тавих болсон боловч Фернандо голланд даавуун бїтээлгээр ширээгээ бїтээж, хятад хоолны хэрэгсэл тавьж, оройн хоолны ємнє цэцэглэг тосгуурьт лаа асааж, байгалийн гамшиг учирлаа гээд нэгэнт тогтсон уламжлалыг эвдэж болохгїй гэж бат итгэж байлаа. Гэрийнхнээс хэн нь ч гудамжинд їл гарна. Фернандо чаддагсан бол бороо эхлэхээс аль ємнє бїх їїд хаалгыг їїрд хаах байсан бєгєєд учир нь цоожлохын тулд л хаалга хийх болсон, гудамжинд болж байгаа явдлыг сонирхоно гэдэг янхан хїїхний л хийх ажил гэж їзэж байлаа. Гэсэн хэдий боловч тэрбээр хурандаа Геринельдо Маркесийн шарилыг байшингийн дэргэдїїр авч явна гэж дуулаад цонх тийш хамгийн тїрїїнд ухасхийгээд, дутуу онгойлгосон цонхоор харсан зїйлдээ урам нь гутаж, хэдэн сар єнгєрсєн хойно ч яах гэж тэгж гїйж очиж харлаа хэмээн харамссаар байж билээ.
Тїїн шиг хєєрхийлэлтэй оршуулгыг їзсэнгїй. Авсыг энгийн їхэр тэргэнд ачиж, дээр нь салбаганасан гадилын навчин халхавч хийсэн ажээ. Бороо зогсолтгїй асгарч, тэрэгний дугуй шаварт шигдэн, халхавч нурчихгїй тогтож байгаа нь хачин. Авсыг бїтээсэн туг, дарийн утаа, хїний цус болсон, хамгийн гавьяатай ахмад зїтгэлтний ч їзэн яддаг туган дээгїїр борооны гашуун ус нижигнэн бууж байлаа. Авсан дээр Амарантагийн юм оёдог єрєєнд орохдоо Геринельдо Маркесийн зочны єрєєнд, єлгїїр дээр орхидог байсан зэс, торгон цацагтай сэлмийг тавьжээ. Неерландын гэрээнээс хойш амьд їлдсэн хэдэн ахмад зїтгэлтэн ємднийхєє шуумгийг шуучихсан, зарим нь тэр ч байтугай хєл нїцгэлчихсэн, шавар шавхай шал падхийлгэн, нэг гартаа нишингийн саваа, нєгєєдєє бороонд угаагдсан цаасан цэцэг барин авсны араас дагаж явлаа. Хий сїг жагсаж яваа мэт хурандаа Аурелиано Буэндиагийн нэртэй хэвээр байгаа гудамжаар явж, хурандаагийн байшин тийш тушаал авсан юм шиг зэрэг толгойгоо эргїїлэн харснаа булан тойрон, талбай руу орж, хам хум янзалсан оршуулгын тэрэг шаварт шигдсэн учир амьтан гуйж шавраас гаргуулах хэрэг гарав. Урсула єєрийг нь єргєєд хаалган дээр аваачаад єгєєч гэж Санта Софи де ла Пьедадаас гуйлаа. Жагсаалыг их л анхааралтай ширтэж, сайн ерєєлт сахиулсан лугаа адил сунгасан гараа энхэл донхолд бэлэвсрэлийн тэрэгний яйжиг жайжиг хийхийн аяар хєдєлгєхийг нь їзсэн хэн ч тїїнийг юм хардаг гэдэгт эргэлзсэнгїй.
 Хагацъя, Геринальдо хїї минь. Адистат ерєєлийг минь манайханд айлтгаж, тэнгэр цэлмэнгїїт уулзана гэж байна гэж хэлээрэй гэж Урсула хашгирав.
Бага Аурелиано элэнц эхийгээ орон дээр нь буцааж хэвтїїлэхдээ юу хэлэх гэснийг нь єнєє л эрээгїй байдлаараа асуужээ.
 Яг їнэнээ л хэлж байна. Бороо арилмагц би явна аа гэж Урсула хэллээ.
Гудамжаар дїїрэн шавар шавхай болсонд Бага Аурелиано сэтгэл тїгшжээ. Малдаа єнгєрсєн хойно их л санаа зовж, бэржээнх нємрєєд Петра Котесийнх руу явав. Петра Котес хашаандаа бїсэлхийгээрээ татсан усан дотор зогсож, їхсэн адууг хєдєлгєх гэж оролдож байлаа. Бага Аурелиано модон гадас авч хєшїїргэдэн туслав. Хєєж цїндийсэн хїїр данхагнан хєдєлснєє шингэн шавхайн урсгалаар хєвєн одов. Бороо орж эхэлснээс хойш Петра Котес хашаагаа їхсэн малын сэгээс л цэвэрлэх ажилтай болжээ. Эхний долоо хоногт Бага Аурелианод зурвас илгээж, шалавхан арга сївэгчлээч гэж гуйсан боловч цаадах нь “Яарах юу байх вэ, нэг их болохоо больчихсон юм алга байна, бороо арилангуут нэг юм бодно” гэж хариулжээ. Петра Котес бэлчээр усанд автаж, мал ууланд хулжин гарч, тэнд идэх юм байхгїй, хар хулд бариулж, халдварт євчнєєр хиарч байна гэж хэлїїлсэнд Бага Аурелиано “Санаа зоволтгїй ээ. Малтай болохдоо л болно, ганц тэнгэр цэлмээсэй” гэж хариулжээ. Петра Котесийн харсаар байтал нь мал нь єч тєчнєєнєєрєє їхэж, шавхайд цацаж їхэж байгаа малаа арай л гэж мєчєєр нь салгаж амжиж байлаа. Макондогийн хамгийн их, хамгийн найдвартай гэгдэж байсан хєрєнгийг нь їер сїйтгэж байгааг яаж ч чадахгїй харж, одоо тїїнээс нь гагцхїї бээсэн сэгний їнэр їлджээ. Бага Аурелианог юу болж байгааг їзэхээр арайхиж нэг юм ирвэл нурж унасан агтны жїчээнд ганц эцэнхий луус, ганц морины зовлого л байлаа. Петра Котес байдаг хїнээ харахдаа гайхсан ч їгїй, баярласан ч їгїй, уурласан ч їгїй, гагцхїї ёжтойхон инээмсэглэж,
Тавтай морино уу! гэж хэлжээ. Тэрбээр хєгширч, муухай тураад, зэрлэг араатны нїд шиг шар нїд нь дан усан бороо харсаар байгаад уйтгар гуниг шингэж, їйлээрээ болохоос гэсэн байдалтай болжээ. Бага Аурелиано тэднийд гурван сар болсон нь тєрсєн голомтдоо байснаас тухтайдаа тэгсэнгїй, нэг хэсэгтээ бодлоо цэгцэлж чадахгїй, дахин бэржээнх нємєрч зїрхлэхгїй байсан учраас тэгжээ. Гэртээ хэлдэг байсан шигээ тэрбээр “Хаашаа яарах вэ. Тэнгэр мєдхєн цэлмэх биз” гэж хэлжээ. Эхний долоо хоногт тэрвээр Петра Котесын улирах цаг, усан бороонд ихэд хувирсан царайнд дасаж, улмаар урьдынхаараа харах болж, урьдын газлуурч явснаа, тїїнтэй хавьтахад мал нь учиргїй їрждэг байсныг санаж хоёр дахь долоо хоногийн нэг шєнє, нэг талаар хуял хєдєлж, нєгєє талаар мал єсгєх шунал хєдлєн, хїїхнийг їнсэж їнгэлэн сэрээсэнд цаадах нь “Зїгээр унтаа. Балайтаж байх цаг биш” гэж бувтнажээ. Бага Аурелионо адрын толинд єєрийгєє харж, Петра Котесийн хєх судас гїрийж хэрзийн харзайсан нурууг хараад хїїхний зєв, цаг єєрчлєгдєєгїй, харин єєрсдєє амраглах янаглах ажлаас гарснаа ойлгожээ.
Бага Аурелиано авдраа чирсээр авааль гэргийдээ буцаж ирж, тэгэхдээ Урсула тєдийгїй Макондогийнхон бїгдээрээ бороо зогсмогц їхэхээ хїлээж байгаа гэсэн итгэлтэйгээр эргэж иржээ. Гудамжаар явж байхдаа байшинд хїмїїс гєлийж хоцрон, элгээ тэврэн сууж, эрхшээл, эрэмбэд орохыг їл мэдэх їргэлжилсэн цаг хэрхэн урсаж байгааг бїхий л бие сэтгэлээр мэдэрч, бороо л харж суухаас єєр ажилгїй учир цаг хугацааг жил, сар єдєр цаг гэж хуваах хэрэггїйг ойлгожээ. Хїїхдїїд нь Бага Аурелианог бєєн баяр хєєр болон тосож, Аурелиано ч паржигнах болсон найрал баян хуураа даран тэднийг зугаацуулах боллоо. Гэвч Буэндиагийнхний залуу їе нэвтэрхий толийн зураг їзэхийг илїї таалж, дахин Мемегийн унтлагын єрєєнд цуглах болоод Бага Аурелиано юмыг ихэл ургуулан боддог болохоороо агаарын бємбєгийн їїлэн дунд хоноглох аятайхан газар хайн яваа нисдэг заан гэж хэлж єгчээ. Єєр нэг хуудаснаа морьтой хїний зураг байсанд Бага Аурелиано зургийг нэгд нэггїй судалж їзээд хичнээн хачин хувцастай ч гэсэн нэг л танил юм шиг болохоор нь хурандаа Аурелиано Буэндиа байна гэж дїгнэжээ. Зургаа Фернандад їзїїлбэл, морьтой хїн хурандаатай тєдийгїй, ер нь Буэндиагийнхтай адилхан юм гэдгийг хїлээжээ. Угтаа, тэр нь татар дайсны зураг байлаа. Тийнхїї Бага Аурелиано эхнэрийнхээ зургаан килограм давсалсан мах, шуудай цагаан будаанаас єєр юм гэрт байхгїй болсныг хэлэн хэлтэл родосын хєшєєнєєс єгсїїлээд могой ховслогчийг хїртэл бурж, цагийг санаа зовох юмгїй нєгцєєж байлаа.
 Чи тэгээд надаар яалгах гэсэн юм? гэж тїїний асуухад
 Би мэдэхгїй, энэ бол эрэгтэй хїний л ажил гэж Фернандро хэлжээ.
 За яах вэ, бороо намжихаар нэг юм бодъё гэж Бага Аурелиано хариулав.
Їдийн хоолон дээр їмх мах, атга цагаан будаа єгєх болон боловч тэрбээр ар гэрийн ажилд санаа тавихаасаа нэвтэрхий толио л илїї сонирхосон хэвээрээ байлаа. “Одоо яах ч аргагїй Бороо мєнх орно гэж байхгїй” гэж ярина. Агуулахаа хїнсээр дїїргэхэд санаа тавихаа хойшлуулахын хэрээр Фернандо улам ондууцаж, нэг їгэлж ирснээ больсхийгээд байдаг байснаа сїїлдээ зогсоо зайгїй янших болж, єглєєгїїр дуу нь зїйрлэвээс гитарын бїдїїн утас нэгэн хэвээр дїнгэнэх аятай байснаа орой тийшээгээ улам чангарч, улам хурц хєг аялгуутай болох боллоо. Бага Аурелиано эхлээд энэ мигуйн концертыг тоохгїй байсан боловч маргааш нь єглєєний хоолны дараа тэр дїгэнэн борооны чимээнээс ч чихэнд чийртэй, чанга тод болж ирлээ.
Фернанда гэр дотуур холхин їглэсэн нь: Хааны хатны байдлаар хїмїїжсэн байтлаа энэ галзуугийн байшинд ирээд шивэгчин боллоо, хїн нуруу бєгцийтєл зїтгэж, тангараг андайн хїчинд л тогтож байдаг энэ гэрийг авч явах гэж їїр цїїрээс аваад їдэш орой болтол угааж арчиж, цэвэрлэж цэгцэлж, засаж сэлбэж байхад тэнгэрийн хишиг хэзээ єєрєє аманд ороод ирэх нь вэ гэж амаа ангайгаад орон дээрээ алхайж хэвтэж байдаг ийм анхиагїй, шашин номгїй, завхай зайдан унтахаар хэвтэхэд нїд минь элс орчихсон юм шиг аргах юм. “Сайн байна уу, Фернанда, сайн унтав уу?, Фернанда” гэж хэн ч хэзээ ч хэлэхгїй. “Яагаалд царай чинь цонхигор байна, яагаад нїд чинь хєхєрчихсєн босож ирж байна? гэж хэн ч хїний урам байна, асуухгїй, танайхаар хэзээ ч хайрлуулахгїй, гэхдээ намайг газрын гай, тогооны алчуур гэж їздэг, олдохгїйд мундахгїй амьтан гэж боддог энэ гэрийнхнээс харж хандана байгаа гэж горьдохгїй, їхсэн хойноо, танайхан дандаа л намайг далдуур ад їзэж, намайг засдаг зантай, хоёр нїїртэй хуурамч зальхай энэ тэр гэж есєн єнгєєр хэлдэг, тэр ч байтугай Амаранта, тэнгэрийн бодь хутгийг олох байтугай, намайг “хоногыг их мацгаас ялгагдаггїй гэж амьтанд зарлаж байсан. Ямар ч муухай юм хэлдэг юм, тэнгэр минь, тэгэхэд нь би тэнгэрийн бошгийг дагаад тэвчээд л єнгєрїїлсэн, одоо бол чадахгїй ээ, адгийн муу Бага Хосе Аркадио гэрт банзалтай качаког оруулснаас голомт маань цайлаа гэсэн, боддог бол бодоод їз, банзалтай качако, эзэн тэнгэр минь, нїглийг минь єршєєгєєрэй би хїний хэлснийг хэлж байгаа юм шїї, гичий гаралтай качако, ажилчдыг алуулахаар засгийн газрын явуулсан качако гээд байгаа юм даа даанч гомдмоор, герцог Альбагийн загалмай зїїлгэсэн намайг, ерєнхийлєгч нарын гэргийн атаархаж байсан язгуур сайтай хатагтай, арван нэгэн испани нэрээр гарсын їсэг зурах эрхтэй цэвэр тайж, сурвалжит хїїхэн, зулбасуудын энэ хотын оронцогт арван зургаан хїний ширээг сандрангїй засаж чадах цорын ганц цасан нїдэт цусан зїрхт намайг тэгж хэлж байгаа юм даа, эр нєхрийн нэр їзїїлсэнээс цаашгїй, тэлээгїй банзал хїртэл элэг хатан хєхєрч ийм олон халбага сэрээ, ийм олон хутга, цайны халбага ажран хєлиєд л хэрэг болдог юм уу гэхээс сайн їйлт христос шашинтанд хэрэг байхгїй гэж байгаа юм даа, цагаан дарсыг хэдийд єгєх ямар гараар єгєх, ямар жїнзэнд хийхийг хэн мэдэх вэ, би л ганцаараа мэднэ, гэтэл хєдєєний бїдїїлэг Амаранта, тэнгэрт сїнс нь очих болтугай, цагаан дарсыг єдєр, улааныг їдэш єгдєг гэдэг байсан, би энэ хавьдаа л ганцаараа шєнийн алтан хєтєвчинд мєр хардаг гэж сайрхаж болно, гэтэл муу хорлонтой, далд санаатай хурандаа Аурелиано Буэндиа, тэнгэрийн бодь хутгийг олох болтугай, намайг яагаад ийм эрх ямбатай болсон юм, удвал цэцгээр баадаг болоод тэр її гэж тохуурхаж байгаа юм даа, бодоод їз, яг л ингэж хэлсэн дээ, тєрїїлсэн охин Рената минь намайг унтлагын єрєєнд єтгєн мєр харж байгааг їзээд хєтєвч нь сїлд мулд болсон їнэхээр алтан юм даа, гагцхїї дотор гаргасан юм, ердийн, хамгийн энгийн, тэр ч байтугай бїр долоон доор качакогийн баас юм гэж байсан, їнэн юм їнэнээрээ, єєрийн минь охин тэр шїї дээ, бодоод їз, эндхийн бусад нь ч дээрэмдэх юмгїй, таасран таар шуудайнууд, гэвч нєхрийн оронцог чамаас ядахдаа єчїїхэн ч атугай намайг хїндэлдэг болоосой гэж харалгїй яах вэ, яагаад гэвэл чи юу ч гэлээ гэсэн тэнгэрийн ємнє, улс амьтан ємнє богтолж авсан нєхєр минь, єєрийнхєє хїслээр, тэнгэрийн зарилгаар ихээхэн їїрэг хїлээсэн ємєєрєх ёстой хїн минь, дутагдаж гачигдахыг мэдэхгїй, бодож санах юмгїй сууж, оршуулгын цэцгийн эрих цаг нєгцєєн хэлхэж байхад минь эцэг эхийн минь гэрээс чи л лав авч ирсэн, гэтэл загалмай зїїлгэсэн эцэг маань єєрєє нэрээ тавьж, бєлзгєєрєє лацадсан захидал ирїїлж, загалмай зєрїїлж бариулан гэрээс минь амьсгалах аргагїй бїгчим энэ халуун тамд авчирчихаад, мацгийн їед сахил цээрийг ч махиж амжаагїй байтал хар авдар, хахир хуур хоёрын чирээд тэр муу єєдєє барсан янхан, арчаагаа алсдан банзалтайгаа ёс тэрсгїїлэн амьдрах гээд яваад єгч байгаа юм даа.

Ямар гэгч олхиогїй амьтан, ямар гээч єєдгїй адгуус болох нь бєгсийг нь харахад л андашгїй, амнаас нь багтаад ийн їг гарчихлаа, яадаг юм цус, залуу гїїнийх шиг том бєгсєє хєдєлгєж байгааг нь харахад ил, гэтэл би бол хааны ордонд ч гахайн байранд ч, ширээний ард ч орон дотроо ч хїїхний дайтай хїїхэн, тэнгэрээс айдаг ёсыг барьдаг, їйлээ дагадаг тєрєлхийн язгуурт хїїхэн, мэдээж, би бузар муухай юм хийнэ гэж гонж, нєгєє муу бол тийм юм хийхдээ л хийнэ, яахаас ч буцахгїй, франц дууч эмсээс ч тїмэнтээ дор, шудрага бус амьдаръя їїдэндээ улаан дэнлїї єлгєдєг боловч тэр хавьд дээр, нєхрийн оронцог болсон чи муу хатагтай Ренато Аргато, ноён Фернандо дель Карпио хоёрын охиныг ингэж муухай чадах л дутаж гэнэ. Гэтэл Фернандо дель Карпио гэдэг чинь хутагт хїн, їнэнхїї сїсэгтэн, “Ариун авчсан” одонт хїн, эх эцэг хоёр маань булшинд орохдоо ялзардаггїй, арьс нь їхсэн хойноо ч шинэхэн бэрийн пїїсїї палааж шиг цэвэрхэн, толигор, нїд нь амьд бєгєєд маргад эрдэнэ шиг тунгалаг байсан гэтэл нь Аурелиано їгийг нь тасалж,
 Энэ ч худлаа, хїїрийг нь авчираад таггїй їнэр ханхалж байсан гэжээ.
Тэрбээр Фернандогийн алдаж хэлхийг анан бїтэн єдєржин тэвчээртэй чагнажээ. Фернандо хариу хэлэснгїй, гагцхїї дуугаа намсгав. Энэ їдэш оройн хоолон дээр Фернандогийн улигнан бавтанах нь галзуурмаар болж, борооны чимээг ч дарлаа. Бага Аурелиано толгой унжуулан сууж, яльтай юм идсэнїй. Унтлагынхаа єрєє рїї эртхэн оров. Маргааш нь єглєєний хоолон дээр Фернандо салганатал чичирч, шєнєжин цурам хийгээгїй байдалтай байсан боловч урьд дарлуулж байсандаа шаналж тарчлахаа больсон бололтой. Гэвч Бага Аурелианог чанасан єндєг єгєєч гэж гуйхад Фернандо єндєг єнгєрсєн долоо хоногш дууссаныг зїгээр нэг хэлсэнгїй, муусайн эрчїїл болжморын элэг аваад ир гэж ичихгїй шаардана гээч гэж ирээд л їмхий їгээр дайрч гарчээ. Бага Аурелиано урьдынхаараа хїїхдїїдээ цуглуулж, нэвтэрхий толийн зураг зурах їзэх гэсэн боловч Фернандо єрєєг нь фэвэрлэж байгаа дїр їзїїлж ичих нїїрэндээ илэг наасан амьтанд нэвтэрхий толинд хурандаа Аурелиано Буэндиаг зурсан байна гэж юм мэдэхгїй балчир хїїхдийн толгойг эргїїлж байх даа гэж зориуд чихэнд хонх уясаар байлаа. Аурелиано гонхонд суутал Фернандо хажууд нь очиж, даажигнан тохуурхаж, хэдгэнэ шиг салахгїй дїнгэнэн хажууд нь эргэлдэж, гэрт чулуунаас єєр идэх юмгїй болтол манай лут хар хїн ч персийн султан шиг бороо хараад л суух болно. Залхуу, хоолны сав, єєдгїй амьтан арга байж уу дээ, бїсгїй хїний хїчийг завшиж сурчихсан, халимын тухай їлгэрээр маллаад байж болох Илны авгайтай гэрлэсэн гэж бодож дээ хэмээн эрїїдэж гарлаа. Бага Аурелиано гэргийнхээ эрїїний шєл уулгахыг хоёр цаг гаруй дїлий юм шиг тархинд нь дуулиатна. Їдэш болтол тэвчээд, тэснэ тэснэ гэхэд яаж тэсэх вэ гэгчээр
 Христос тэнгэрийг бодож амиа хамхиач гэж гайхжээ. Фернандо хариуд нь харин ч дуугаа єндєрлєж “Тэгнэ вйи! Миний їгэнд дургїй чинь хїрч байгаа бол тонилохгїй юу гэж хэлжээ. Тэгэхэл л Бага Аурианогийн уур нь дэлбэрэв.
Тэрбээр суниах гэж байгаа мэт алгуурхан босож, тавиур дээрээс ваартай хайтан ойм, хахуун цэцгийг шїїрэн авч нэг нэгээр нь шалан дээр чулуудав. Фернандо улангасан їглэхдээ хїний хорыг ийм аймаар хєдєлгєнє гэж єнєє болтол санаагїй тул айж, “эвлэрье” хэмээвч оройтсон байлаа. Бага Аурелиано нэгэнт цагаандаа гарч шийдчихсэн хїний байдалтай шилэн хоргыг хагалаад, дотроос нь сав суулгыг аван, аяга, таваг, хундага шал руу шидэж гарлаа. Тэгэхдээ тун тайван байж, урьд гэрийнхээ хананд мєнгє нааж байсан шигээ тун нямбай, туйлын нухацтай, махруу байдалтайгаар богемийн болор, гараар хээлсэн цэцгийн вааранд сарнай ачсан завинд суугаад бїсгїйчїїлийн зураг, алтан жаазтай толь гээд зочдын єрєєнєєс авахуулаад агуулах хїртэл бїх єрєєнд байгаа хагалж болох бїхнийг хана руу чулуудан хагалж байлаа. Гал зууханд байсан том шавар домбо хамгийн сїїлд гарт нь тааралджээ. Домбо бємбєг дэлбэрэх мэт чимээ гарган тїмэн хэсэг болон хагарав. Дараа нь Бага Аурелиано гараа угааж, бэржээнх нємєрч аваад гарч явснаа шєнє дундын алдад давсалсан хатуу мах, шуудайтай цагаан будаа, эрдэнэ шиш, хамарт цох, гадилын хэдэн хорчгор хонгорцогтой буцаж ирэв. Тїїнээс хойш гэрт идэх уух юмаар дутсангїй.
Амаранта Урсула, жаахан Аурелиано нар тэр бороот хэдэн жилийг энэ яваа насныхаа хамгийн жаргалтай їе гэж дурсан санаж байжээ. Фернандогийн хорьсоор байтал хашаан дотуур шавар дундуур, шал палхийтэл гїйлдэж барьж аван, хєл толгойг нь тасалж, эрвээхэйний далавчнаас авсан тоосонцрыг санта Софи де ла Пьедадаас нуун тогоонд хийж шєлєнд хор хольж байна гэж тоглодог байлаа. Тэд Урсулаг тоглоом болгохдоо хамгийн дуртай байв. Эмгэнийг хуучирсан том хїїхэлдэй аятай їзэж, байшингийн єнцєг булан руу чирч эрээн мяраан даавуу зїїж, нїїэрнд нь хєє тїрхэж, бахны нїд ухдаг шигээ цэцэрлэгийн хайчаар эгээл нїдийг нь сох хатгасангїй. Эмгэнийг дэмийрч эхлэхээр тэд онцгой баясдаг байлаа. Борооны гурав дахь жил Урсулагийн ой ухаан їнэхээр орон гаран болсон бололтой, єнєє маргаашийг ялгахаа байж, єнєєдрийн юмыг аль дивангарт болсон юмтай хольж хутган, зуу гаруй жилийн ємнє єнгєрсєн элэнц ээж Петронила Игуарандаа їхлээ гэж бїтэн гурван єдєр тайтгаруулах янзгїй уйлжээ. Тархинд нь бїх юм хутгалдаж орхиод, жаахан Аурелианог мєс їзэхээр явж байсан насандаа байгаа хурандаа хїїгээ гэж андуурч, шашны сургуульд байгаа Хосе Аркадиог цыган дагаад явчихсан ууган хїїтэйгээ эндїїрнэ. Урсула гэр орныхоо тухай дандаа уймрах тул хїїхдїїд нь огт ондоо ондоо їед амьдарч байнаа олон жилийн ємнє їхсэн тєрєл садангын нь тэр тєн дээр ирлээ, энэ утан дээр ирлээ гэж їймїїлдэг байлаа. Їсээ їнсээр будуулж, нїдээ улаан даавуугаар боолгосон боловч Амаранта Урсула, Аурелиано хоёрын їнэхээр хараад ярьж байгаа юм шиг барим тавим ярих тєрєл тєрєгсдийнхєє дунд сууж байх нь эмгэнд сайхан байдаг байлаа. Єєрийнх нь тєрєхөєс ємнє болсон явдлын тухай элэнц хуланц нартайгаа хуучилж тэдний ярьж байгааг ихэд сонирхож тэдний їхсэнээс хойш байсан тєрєд садныхаа їхэхэд тэдэнтэй хамт гашуудан байлаа. Урсула дайны їеэр босоо хїний дайтай хутагт Иостифийн гєлтгєнє баримлыг авчраад “Бороо єнгєртєл байлгаач” гэж гуйсан хїн хэн байсныг олж мэдэх гэж ихэд улайрч байгааг хїїхдїїд нь дорхноо анзаарчээ. Тэгэхэд нь л Бага Аурелиано нуусан газрыг нь ганц Урсула мэдэх эрдэнэсийг санаад, хичнээн цохиж асуугаад, ам алдуулах гэж оролдоод бїтсэнгїй, Урсула хэчнээн дэмийрч солиорч байлаа ч гэсэн нууцаа хэнд ч хэлэхгїй байх ухаанаа хадгалж, нуусан газраа хэлж єгєхгүй байхаар бат шийджээ. Бага Аурелиано хуучин архины нэг найзаа эрдэнэсийн эзэн болгох гэж їзсэн боловч, Урсула их л нарийн шалган байцааж, єдий тєдий гэнэ сэрэггїй юм асуугаад тїїнийг суулгаж орхижээ
Урсулаг нууцаа хэлэлгїй байсаар їхэх нь гэж итгэсэн Бага Аруелиано хашаа болон арын хашаанд ус гадагш урсгах суваг татах нэрийдлээр газар ухдаг ажилчдыг хєлсєлж, тємєр саваагаар газрыг нэлэнхїйд нь хатгаж тєнхєж, боломжийн гэсэн бїх металл эрэгчээр тэмтэрч хийх зэргээр гурван сар эцтэлээ эрээд алт гэчихсээр юм олсонгїй. Тэгхээр газар ухагчдыг хєлслєєд болдоггїй юм бол хєзрєєр мэргэлїїлээд олдог гэж шийдээд Пилар Тернерагаас туслахыг гуйсанд цаадахи нь гагцхїї Урсула хєзрийг гараараа сєхсєн цагт л мэргэ ононо гэж хэлжээ. Гэсэн ч тєлєгч авгай эрдэнэс бийг нотлоод, зэс утсаар амыг нь боосон гурван зотон хїїдий долоон мянга хоёр зуун арван дєрвєн алтан зоос байгааг нарийвчлан хэлж, тїїнийг хааш хаашаа зуун хорин хоёр метр тойрогт булсны тєв нь Урсулагийн ор байна хэмээн хэлж єгчээ. Гэхдээ бороо арилахаас нааш, бороо арилсны дараа гурвантаа зургадугаар сар гарч, намайг энэ марбын наранд хатахаас нааш эрдэнэс олдохгїй гэж Пилар Тернера сануулан хэлжээ. Энэ мэдээ дэлгэрэнгїй боловч туйлын бїрхэг, хий їзэгдлийн тухай цуутай тун адилхан байсныг Бага Аурелиано эрэгцїїлээд, дєнгєж наймдугаар сар гарч, мэргийн хугацаа болтол наана хаяхад гурван жил їлдэж байсан боловч эрлээ їргэлжлїїлэхээр шийдэв. Урсулагийн орноос арын хашаа хїртэл яг зуун хорин хоёр метр байсанд Бага Аурелиано туйлгїй гайхан хажуугаар нь бас мэгджээ. Фернанда, Бага Аурелианогийн єрєє тасалгааг хэмжиж байгааг харж, газар ухагчдад “сувгийг нэг метр гїнзгийл” гэж байгааг дуулаад тїїнийг дїї шигээ солиорчихоогїй байгаа гэж айжээ. Эдэнц эцэг нь аугаа их нээлт хийх гэж байсан шиг эрдэнийн євчин тусаж їлдсэн жаахан єєхєє гээж ихрийн єрєєсєнтэйгєє урьдынх шигээ дахин адил болж, Бага Хосе Аркадиотой эцэнхий, дохиогоороо тєдийгїй хайнга харж зожиг байдлаараа адилхан болжээ. Хїїхэдтэй ноололдохоо болив. Хамаг бие нь туж шавар болчихсон тэрбээр хэзээ ч хамаагїй, гал зуухны нэг буланд хоолооо босоогоороо хам хум идсэн болж Санта Софи дела Пьедадын юм асуухад хариу хэлсэн болоод л ажилдаа орно. Бага Аурелианог ингэж улайран ажиллахын чинээ санаагїй Фернандо тїїний ийнхїї махарч байгааг ажилсагдаа ингэж байгааг, хєлжиж авъя гэж їхтлээ улайрч байгааг, нэг зїтгэхээрээ л бїтээж байж салдагаа ингэж бие гаргуунд гаргаж байна гэж бодоод тїїгийгхєдєлгєх гэж шарыг малтаж, хорон їгээр дайрч байснаа санахдаа зовох шиг болж байлаа. Гэвч Бага Аурелиано тэгж нялууран эвлэрч байх завгїй байлаа. Илжирсэн мєчир, ялзарсан цэцэгтэй балчиг дунд хоолойгоороо ус татуулан зогсож, цэцэрлэгийг ухаж дуусаад, ар, єврийн хашааг малтаж бараад, дорно сэжїїрийн гонхны суурийг доогуур нь гїн сэндийлжээ. Нэг шєнє гэрийнхэн газар доргин тар няр хийхэд цочин сэрээд газар хєдєлж байна уу гэж бодтол їзвээс байшингийн гурван єрєєний шал цємєрєєд, гохны шалнаа Фернандагийн єрєєг хїрсэн асар том ангал гарсан байлаа. Гэвч їїний хойно ч Бага Аруелиано эрлээ орхисонгїй. Сїїлчийн найдвар тасарч, гагцхїї хєзрийнхєє мэргээр баримжаалаад өөр мэхгїй болсон боловч ганхсан суурийг бєхєлж ангалыг шохойн уусмалаар бєглөж аваад єрнє этгээд газар ухаж гарав. Энд малтаж ажлаа дуусаагїй байхад нь дараа оны зургадугаар сарын хоёрдугаар долоо хоног гарч, бороо намдах тєлєвтэй болж эхэллээ. Үїл сарниж тэнгэр хариугїй зохирох янз оров. Үнэхээр ч тэглээ. Баасан гаригт єдрийн хоёр цагт тэнэгхэн, ээлтэй наран ертєнцийг гийгїїлж, тоосго шиг улаан, шїрїїн, ус шиг цэвэрхэн, тунгалагхан байлаа. Энэ єдрєєс хойш чилийсэн арван жил бороо орсонгїй.
Макондо балгас болжээ. Гудамж байсан газар намаг болж, энд тэнд шавар, замаг дотроос єнцгийн цахилдагт баригдсан эвдэрхий тавилга, салын араг яс цухуйх нь ирсэн шигээ санд мэнд зугтсан харийхны сїїлчийн дурсгал гэлтэй. Гадилын дон тусах їеэр яаран барьсан байшин эзгїйрчээ. Гадилын компани бїр хєрєнгє зєєрєє зєєн аваачиж, тємєр дотрон хашаатай жижигхэн хотын бууцан дээр овоолоостой хог л їлдсэн байлаа. Їдэшдээ санаа амар хєзєр тоглон суудаг байсан сэрїїн асартай модон байшингууд хэдэн жилийн хойно Макондог газрын хєрснєєс арчих тэр шуурганы угтал болсон салхинд хийсэн арилсан мэт алга болжээ. Алаг нїдэн цэцгээр хэрэгдсэн хєнгєн тэргэн дотор Патрици Брауны мартаж орхисон бээлийгээр энд хїн урьд сууж байжээ гэж хамгийг залгисан хар хавсарганы дараа мэдвэл мэдэж болох байлаа. Хотыг анх байгуулах їеэр Хосе Аркадио Буэндиагийн шинжилж, хожим нь гадилын тариалан цэцэглэж байсан илбэдїїлсэн газар одоо цул намаг болж, дотор нь ємрхєрсєн моддын ёзоор ёрдойж, ил болсон тэнгэрийн хаяанаа хэдэн жилийн турш далай чимээгїйхэн хєєсрєн байж билээ. Бага Аурелиано эхний ням гаригт хуурай хувцас ємсєєд, хот юу болсныг харах гэж гарахдаа хиртхийн цочжээ. Бороонд тэсэж їлдсэн хїмїүс нарны бараа арайхиж харан баярлан суугааг їзвэл цєм гадилын дайрлага дайрахаас ємнє Макондод суурьшигсад байлаа. Арьс нь замаг шиг ногоовтор хэвээрээ, борооны жилд агуулахын їнэр орсон нь сайн гараагїй байсан боловч тєрсєн хотынхоо эзэд дахиад боллоо гэж бодохоос баярын мишээл нїїрэнд нь тодорчээ. Туркийн сайхан гудамж дахин урьдынх шигээ боллоо. Зуузайгїй шаахай угласан, зузаан металл ээмэг зїїсэн арабууд дэвэн дэлхийгээр хэрсээр Макондод ирээд элсний бараа тотиор арилжин байсаар мянган жилийн хэрмэл амьдарлаа орхин найдвартай хоргодох оронтой болсон билээ. Борооны їед їїргийн хайрцаг дээр дэлгэсэн бараа, тутран унаж, хаалган дотор тавьсан бараа хєгцєрч, лангуу тавиур морин шоргоолжинд идїїлж, хана туурга нь чийгэнд цохиулсан байхад гурав дахь їеийн арабууд элэнц хуланц, євєг эцэг нар шигээ дуугардаггїй, догдолж сандардаггїй, цагийн урсгалд далидардаггїй, байгалийн гамшигт ч дийлэгдэхгїй, нойр хулжих євчин дайрсны дараагаар ч хурандаа Аурелиано Буэндиагийн гучин гурван дайны сїїлээр ч амьд байсан шигээ, магадгїй їхсэн байсан шигээ нєгєє л байрандаа, нєгєє л янзаараа сууцгааж байлаа. Тоглоомын ширээ, шарсан махны ширээний эвдэрхий, бай буудах газрын їдэнхий, зїїдний учир тайлж, хойчын явдлыг мэрэглэдэг байсан гудамжны нуранхай дунд арабууд санаа сэтгэлээр унаагїй байгаад Бага Аурелиано гайхахын ихээр гайхаж, мєнєєхєн эрээгїй зангаараа “Шуурганы їеэр ямар далдын хїч урьсны хїчинд живэлгїй гарав, чєтгєр алгад гэж, яаж усанд цацаж їхэлгїй їлдэв?” гэж тэндээс асууж, айл айлаас очиж шалгаахад цаадуул нь хаа нь л бол хаана цємєєрєє л зальтайхан инээмсэглэж, цємєєрєє л санаашрангуй ширтэж , цємєєрєє л:
 Бид хєвж явсны хїчинд л гарлаа гэж нэг л хариу хэлж байлаа.
Хотын бусад бїх улсын дотроос ганц Петра Котес л арабууд шиг зїрхтэй байжээ. Харсаар байтал нь їхрийн хороо, адууны жүчээний хана нурж байсан боловч сэтгэлээр унасангїй гэр доторхио цэвэр цэмцгэр байлгаж байлаа. Сїїлийн жил Бага Аурелианог ир гэж удаа дараа зурвас явуулсан боловч “хэзээ тэднийд эргэж очихыг хэлж єєрєє ч мэдэхгїй байна, гэвч хэзээ ч очлоо гэсэн хїїдий дїїрэн алт авч очоод унтлагын єрєєнд дэвсээд єгнє” гэж хариулж байлаа. Петра Котес, гашуун тєєргєє давахад нь туслах хїч эрэн сэтгэлээ шинжээд, тэндээс хорсол, байдаг хїнийхээ їрсэн бороо хурын сїйтгэсэн хєрєнгийг дахин сэргээнэ гэж ам тангараг тавьжээ. Ингэж сэтгэл шулууджээ. Бага Аурелианог сїїлийн зурвасыг авснаас хойш найман сар болоод ирэхэд царай нь зэвхийрч, їс нь сэгсийж, арьс нь хамуунд идїїлчихсэн эзэгтэй тасархай цаасан дээр тоо бичин, сугалааны билет хийх гэж оролдож байжээ.

Бага Аурелиано гэж тув туранхай, тун ёсорхуу юм ємнє нь мэл гайхаж, дуугїй зогссонд насан туршаа дэр нийлїїлсэн хайртай хїнээ биш, ихрийн єрєєсєнг нь харж байгаа мэт Петра Котест санагджээ.
 Чи чинь галзуурав уу? Чи юу хожих гээ вэ? яс уу? гэж Бага Аурелиано асуужээ.
Тэгэхэд Петро Котес тїїнийг унтлагынхаа єрєєг шагайж їз гэсэнд, їзвэл тэнд луус нь байжээ. Луус нь эзэн авгай шигээ арьс яс болсон байсан ч эзэн авгай шигээ шийдэмгий, эрэмгий ажээ. Петро Котес тїїнийг хорслоор тэтгэж, євс ч їгїй, эрдэнэ шиш ч їгїй, тємс ч їгїй болоход унтлагынхаа єрєєнд оуулж, перкаль даавуу, перс хивс, ямаан хилэн хєнжил, хамба хилэн хєшиг, алтан саа хамгамаллаж, торгон цацаг унжуулсан хамба ламын орны бїтээлгээр тэжээсэн ажээ.
***

Temdeg

_________________
8+8=88

Урсула бороо зогсонгуут їхнэ гэж хэлсэндээ хїрэх гэж ихээхэн чармайх хэрэг гарав. Борооны їед ухаан бараг орохгїй байсан бол наймдугаар сараас халуун салхи їлээж, сарнайн бутыг хатааж, бїх балгадыг чулуу болгож, Макондогийн зуун наст бїйлсний сод байшингийн зэвэрсэн дээврийг халуун тоосоор їїрд дарснаас хойш їе їе ухаан нь саруулсах болов. Урсула гурван жил хїїхдийн наадам болж байснаа мэдээд єєрийгєє єрєвдєн уйлжээ. Тэрбээр нїїрнийхээ шаврыг угааж, биеэр нь дїїрэн зїїсэн эрээн даавуу, хатсан гїрвэл, бах, эрих, сувсыг авч хаяад Амарантаг їхсэнээс хойш анх удаа орноосоо єєрєє бусдын дэмгїйгээр, гэрийнхээ амьдралд оролцоход бэлхэн босож ирлээ. Мохошгїй зїрхээрээ пад харанхуй зїгээ олж байлаа. Эмгэний итгэлгїйхэн хєдєлж байгааг анзаарч, толгойн тус газраа архангель богд шиг єргєсєн тэнхэлгїй болсныг нь єрєвдєхєєс биш ердєє юм харахаа больсон гэж огт санахгїй байлаа. Гэв ч Урсула нїдгїй боловч байшингаа анх єргєтгєхєєс эхлээд хичээнгїйлэн тордож байсан цэцгийн мандал нь усанд урсан, Бага Аурелианод ухуулсан байшингийнийнхаа хана туурга цуурч хагарсан, тавилга юм нь ганхаж холхисон гандаж онгосон, хаалга цонх нь нугаснаасаа салж унасан, гэрт нь урьд байгаагїйгээр уруу хїэцэнгїй, уй гашуутай болсон гэдгийг харж байлаа. Ханхай хоосон унтлагын єрєєгєөр тэмтчин явж дотуур нь хувцасын шїїгээнд хивэн хорхой байнга бужигнан, мод мэрж байгааг шоргоолжны зогсолтгїй шажигнах, борооны хэдэн жилд їржсэн асар том улаан шоргоолж байшингийн суурь хєндийлєн шижигнэхийг сонсож байлаа. Нэг удаа хувцас хунар хийсэн авдрынхаа тагийг сєхвєл єєдєєс нь бараг бїх юмыг нь идчихсэн жоом бєєн бєєнєєрєє гїйлдэн гарч ирсэн тул Санта Софи дела Пьедадыг дуудах хэрэг гарч билээ.
“Харах эзэнгїй юм шиг ингэж байж яаж болох вэ. Энэ амьтад сїїлдээ биднийг ч барих болно” гэж хэлжээ. Їїнээс хойш Урсула борви бохисхийхийг болив. Хар нїд хуу татаад л бїх улсыг, тэр ч байтугай хїїхдүүдийг дуудаж, бїтэн їлдсэн хувцас, хэрэглэж болохоор цагаан хэрэглэл наранд эврээхээр болгож, элдэв хор цацан жоом хєєж, хаалга цонхны жаазанд морин шоргоолжны гаргасан нїхийг бєглєж, тїїхий шохойгоор шоргоолжийг нїхэнд нь алаад. Хамгийг сэргээх гэж донтохдоо онхи мартагдсан єрєєнд ч хїрч, Хосе Аркадио Бууэндиагийн эрдэнийн рилу шамдан эрж тархиа гашилгаж байсан єрєєний хог, аалзны шїлсийг цэвэрлэж, цэргїїдийн хөл толгойг нь алдуулсан урланг янзалж, хамгийн сїїлд Мелькиадесийн єрєє ямар янзтай байгааг їзэх гэж тїлхїїрийг нь авах гэлээ. Єєрийг нь їхлээ гэж яг мэдсэнээс хойш хэнийг ч бїї оруулаарай гэж Бага Хосе Аркадиагийн захисныг Санта Софи дела Пьедад гїйцэтгэж, Урсулаг оруулахгїй санаатай элдвээр аргаж, худал хэлж їзсэн боловч эмгэн байшингийн хамгийн хїн хїрдэггїй мухарт шавьжийг устгахаар хатуу шийдэн зїтгээд, Санта Софи дела Пьедадын арга саамыг даван, гурван єдрийн дараа сайхь єрєєг онгойлгож дєнгєв. Хаалгыг нээхэд їмхий самхай ханх тавин, Урсула золтой л ухаан алдсангїй, хаалганы энгэсэгнээс зуурч тогтохдоо энэ тасалгаанд Мемегийн сургуулийн найз охидод авсан далайн хоёр хєтєвч байдаг, мєнхїї бороо эхэлж байх нэг шєнє цэргїїд гэрийг нь туушид нь нэгжин Бага Хосе Аркадиог эрээд олоогїйг санажээ.
 Тэнгэр минь! Чамайг замбараатай болгох гэж хэчээн махаа идлээ, гэтэл чи энд гахай шиг балиартаад сууж байдаг хэмээн яг л нїдээрээ харж байгаа юм шиг хэлжээ.
Бага Хосе Аркадио эртний бичгийн учрыг олсоор л суужээ. Нїїрийг нь халхлан унжсан адууны дэл шиг ширэлдсэн їсэн дундаас ногоон хєгс суусан шїд, гєлийсєн нїд л харагдана. Элэнц эхийнхээ дууг таниад толгойгоо їїд рїїгээ эргїїлж, инээмсэглэж аядсанаа , Урсулагийн эрт урьд хэлж байсан їгийг єєрєє мэдэлгїй давтан.
 Та юу гэ бодоо вэ? Цаг ч талийж одож шїї дээ гэжээ .
 Тийм нь ч тийм , гэхдээ л …
Хурандаа Аурелиано Буэндиа цаазлуулах ялтны єрєєнд байхдаа єєрт нь яг ингэж хариулж байсныг Урсула санаад, єєрийнх нь сїїлийн їед болох болсон шиг цаг яваад єнгєрдєггїй, хариун дугуй тойргоор явж байгаа юм шиг эргэж буцаад байдаг юм байна гэж бодохдоо цочисхийжээ. Гэвч Урсула энэ удаа ч бууж єгсєнгїй. Бага Хосе Аркадиог нялх хїїхэд аятай зад загнаж, нїїр гарыг нь угаалгаж сахал самбаагий нь авахуулж, гэрээ єєд татахад нь хамжилц гэжээ. Биеэ сайн дураараа хорьсон тэр хїн явж явж яс амар, сэтгэл тайван байх болсноо єрєєнєєсєє гарна гэхээс хиртхийн айжээ. “Эндээс намайг хэнбугай нь ч гаргахгїй, хїүр ачсан хоёр зуун вогоон орой бїр Макондогоос далай руу явж байсан ч харж чадахгїй. Єртєєн дээр байсан гурван мянга дєрвєн зуун найман хїн бїгд тэнд байгаа” гэж бархирч гарав. Хосе Аркадиог єєрийн нь тєєрєн будилж яваа харанхуй ертєнцєєс ч илїї пад харанхуйд тєєрч, элэнц эцгийнх шигээ тїгжигдмэл, ганцаардмал ертєнцєд орсныг Урсула сая л ойлгожээ. Тэгээд Бага Хосе Аркадиог зоргоор нь орхисон боловч хаалганд нь єлгєєтэй цоожийг авч, єдєр бїр єрєєг нь цэвэрлэж, хєтєвчнєєс нэгийг л їлдээгээд бусдыг нь хаяж, элэнц эцгийг нь туулайн бєєр модны дор єчнєєн жил байлгасны адил тэр аглагчийг цэвэр замбараатай байлга гэж айлджээ. Эхлээд Фернанда эмгэнийг зєнєчихєєд ингэж хєдєлж байна гэж бодоод дургїй байгаагаа арайл ил гаргаж чадахгїй болж байв. Гэтэл Ромоос Хосе Аркадио явуулсан захидал нь энэ їеэр ирж таарсныг їзвэл насны сахил хїртэхийн урьдтай Макондогоор орох бодолтой байгаагаа бичсэн байлаа. Фернандо энэ сайхан сураг дуулаад магнай тэнийж, єєрєє єглєєнєєс їдэш болтол гэрээ янзалж, цэцгээ єдєрт дєрєв усалж, хїїгээ ирэхэд тєрсєн гэрийг нь аль болохоор єнгєтэй єєдтэй байлгах гэж зїтгэв. Тэрбээр їл їзэгдэгч оточ нартай дахин захидлаар харилцах болж, савтай ойм, хайтан цэцэг тэргїїтнийг Бага Аурелиано уурын мунхагаар бїгдийг нь устгасан гэж Урсулаг мэдэхээс бїр ємнє гонхонд дахин тавьжээ. Дараа нь Фернандо хоолны мєнгєн хэрэглэлээ зараад шавар сав, цайран таваг, шанага, цайран хэрэглэл худалдаж авснаас хойш хоёр Энэтхэгийн компанийн шаазан сав, богемийн болор хадгалж байсан ханын шїїгээ нь тун хєєхийлєлтэй харагдах болжээ. Гэвч Урсулад энэ нь дутуу санагдаж байв. “Цонх хаалгаа нээ. Мах, загас шар, хамгийн том яст мэлхий худалдаж ав, гадаадынхан ирж л байг, ор дэвсгэрээ хаана ч хамаагїй засааж л байг, сарнай дээрээс шээж л байг, гэдэснийхээ хэрээр чихэж л байг, хэхэрч л байг, чалчиж л байг, мангар том гутлаа тайлалгїй тасалгаагаар тэнэж л байг, шавар шавхай чирч л байг, тэд санаандаа орсон болгоныг хийж байг, тэгж л гэмээ нь бид сїйрэхгїй байж чадна” гэж хашгирч байлаа. Гэвч Урсула бїтэшгїй юманд санаархжээ. Тэр даанч хєгширч, хорвоогийн тоосыг даанч удаан хєдєлгєж, мєсєн чихэр хийж худалдаж байсан їеийнх шигээ гялалзуулж чадахаа нэгэнт больж їр сад нь тїїний амьдрахын хїчийг авч тєрсєнгїй. Фернандо загнаад хаалгыг нээлгэхгїй байлаа. Петра Котесийнх руу авдраа дахин чирч очсон Бага Аурелианогийн олж байгаа мєнгєєр гэрийнхэн нь мєчиг тачигхан амь зуух болов. Илжгээ сугалаанд тавьж хожсон мєнгєєр Бага Аурелиано Петра Котес хоёр шинэ мал худалдаж аваад, сугалааны бїдїїлэгдїїхэн ажил эрхлэх болов. Бага Аурелиано тасархай цаасаа сонирхон татахаар їнэмшилтэй болгох гэж айл айлаар явдаг байлаа. Олонх нь тїїний сугалааг баярлаж авахнаасаа єрєвдєєд авч байгааг ажигладаггїй бололтой байв. Гэвч хамгийн єрєвч худалдан авагч ч гэсэн хорин мєнгєєр гахай, гучин хоёр мєнгєєр тугал авчихая гэж горьдохгїй яах вэ. Тэд тэгж горьдсондоо мягмар гаригийн орой Петр Котесийн хашаанд бєєгнєрєн цуглаж, аз мэдэг гэж сонгож авсан жаал рїї хэдийд азтай дугаарыг татан гаргаж ирэх бол хэмээн хїлээн зогсдог байлаа. Тэгж цугларсаар сїїлдээ долоо хоногийн яармаг гаргах болж, їдэш болмогц ширээн дээр жигнэсэн мах дэлгэж, лангуун дээр ундаа єрж, аз дайрсан хїн нэгнийхээ хєгжимчин урьж, архи гаргах юм бол хожсон малаа нийтийн тогоонд нийлїїлж, ийнхїї Бага Аурелиано єєрийн эрхгїй дахин найраг баян хуураа барьж, хэнхгїїдийн даруухан тэмцээнд дахин оролцох болов. Урьдын хотод баясгалантай найрыг бодвол єрєвдєлтэй энэ цэнгээнд оролцох болсон Бага Аурелиано гол хєгжєєгч, бїжигч байсан їеийн нь эрч хїч, юмыг бодож сэтгэх их чадвар алга болсныг ойлгожэ. Тийм ээ, тэр єєр болж Мэгжтэй їзэлцэж байх їед зуун хорин кл татаж байсан бол одоо жин нь далан найм болтлоо хасагджээ. Архинд бэлцийн хєєгєєд яст мэлхий шамшгар хоншоор шиг болсон цайлгандуу царай нь барайж, гїрвэлийн хоншоортой илїї адил болжээ. Энэ царайнаас сэтгэлээр унаж, сульдаж ядарсан байдал їл сална. Гэвч Петра Котес Бага Аурелианод хэзээ ч одоогийнх шиг ийм хайртай байсангїй. Тїїнийг єрєвдєж байгаагаа, хоёул хоосон ядуу боллоо шїї дээ гэж бодсоноо ч хайр гэж андуурсан байж болох юм. Ганхаж хоцорсон хуучин индрэн орон дээрээ урьд загас наадуулж байдаг байсан бол одоо аминчлан ярилцан суудаг болов. Тэдний хєдлєх бїрийг давтдаг байсан толио зараад сугалааны хонжворт тавих мал худалдаж авчээ. Хуял хєдєлгєдєг перкаль даавуу, хилэн хєжлийг нь луус хивчихсэн учир одоо урьдын нууц амрагууд нойрноос гарсан хоёр хєгшин байдлаар шєнє дєл болтол сэрїїн сууж, тамираа баран оволзож байдаг цагаараа олсон мєнгє тоолж байдаг болов. Заримдаа эхний тахиа дуугартал сууж мєнгєє хуваан, їїнийг Фернандо, тїїнийг Амаранта Урсулад шагайвч авахад, їїнийг замбараа алдсан їеэс хойш палаажаа солиогїй Санта Софи дела Пьедад, тїїнийг Урсулаг їхвэл авс авахад, їїнийг гурван сар болоод л фунт нь нэг сентавогоор нэмэгдэж байгаа кофе авахад, тїїнийг єдєр бїр амт муухай болж байгаа ёотон авахад їїнийг борооны їеэс хойш хатаагїй байгаа тїлээ тэрїїнийг, сугалааны билет хийх цаас, єнгийн бэх авахад, бїх билет худалдчихаад байтал тугал боомтож арьсыг нь азаар бїтэн авсан учир їїнийг дєрєвдїгээр сарын сугалааны билетийн їнэнд буцааж єгєхєд гэх зэргээр мєнгє зоосоо хэдэн хэсэг бєєгнүүлэн хуваана. Тэд єглєгийг хармын сэтгэлгїй хувааж, хамгийн сайнаа л Фернандод барьдаг, гэмшиж, зовдогтоо ч биш, нигїїлсэх сэтгэлтэйдээ ч биш, Фернандог аятайхан сайхан байлгавал єєрсдєє хамаагїй гэж боддогтоо тэгдэг байлаа. Їнэнийг хэлэхэд, хоёулаа охинтой болохсон гэж хэчнээн хїсэвч їрийн хутаггїй байсандаа Фернандог тэр заяагаагїй охиноо гэж боддог байжээ. Фернандод голлан даавуун бїтээлэг авч єгєх гэж гурав хоног дан эрдэнэ шишийн бэрээсээ идэж ч байлаа. Гэвч тэр хоёр яаж ч їхэн хатан зїтгэлээ гээд, хэчнээн мєнгє оллоо гээд, ямар ч нарийн арга сэдлээ гээд нэмэргїй, амь зуухад хїргэх гэж хуруу хумсаа тайрсаар байтал ивээгч тэнгэр нь хїлээж чадалгїй унтаж хоцордог байлаа. Мєнгє хїрнэ гэж ер байхгїй, нойро хулжаан зовж, энэ орчлон чинь юу болов, яагаад мал урьдынх шигээ їржихээ болив, яагаад мєнгє зарж амжаагїй байхад л ханшгїй болж байна, багц мєнгє бодох юмгїй шатаад кумбиамба бїжиж байсан хїмїїс одоо “зургаан тахианы хонжвортой сугалаанд орж арван хоёр муу сентаво тєлєєч” гэж гуйхад “Гэгээн цагаа єдєр дээрэм хийлээ” гэж яагаад хашгирч байна гэж доор доороо бодолхийлдэг байлаа. Бїтлийн бїрээ хазайсны учир нь хїрээлэн байгаа ертєнцєд байгаа бус, Петра Котесийн битїїлэг зїрхний нууцлагдсан буланд л байна, їерийн їеэр тэнд л нэг юм хєдєлж, тїїнээс болоод мал тєлєхєє болилоо, мєнгє төгрөг гарын салаагаар ус шиг алдагдах боллоо гэж Бага Аурелиано боддог боловч ил гаргаж хэлдэггїй байлаа. Энэ нууцыг нь мэдэх санаатай дурлалт хїїхнийхээ сэтгэлийг лав єнгийн харж, ашиг хонжоо эрсэн биш хайр сэтгэлийг олж, хохмой сэтгэлээр Петра Котесийн тачаалыг хєдєлгєх гэсэн биш єєрєє тїїнд дурлачихлаа. Петра Котес болохоор Бага Аурелиано єєрийг нь улам энхрийлэн хайрлаж байгааг мэдэх тусам тїїнд улам янаг хайртай болж, насныхаа намар ирсэн хойно “Ядуу хїн хайрлаж чаддаг”гэсэн зїйр їгэнд хїїхэд шиг гэнэхэн итгэх болжээ. Одоо тэр хоёр далай шиг бялхасан найр хийн галзуурч, багтаж ядсан эд хєрєнгєєр туйлж хэрээс хэтэрхий ужид самуун аашилж байснаа ичих, харамсах хослуулан дурсаж, даанч их їнээр хоёулаа ганаардахын диваажинг олж авлаа гэж гэмшдэг байлаа. Єчнєєн жил їр хїїхэдтэй бололгїй нууцаар ханилсаны дараа бие биендээ халуун хайртай болсон тэр хоёр хоолны ширээний ард орон дээрхээс илїї бие биеэ хайрлаж болно гэдгийг мэдээд мэдэхийн аргагїй юм ид шидээр нээж олсон юм шиг баясаж, хэчнээн ядарч сульдан нас ахисан боловч чандага шиг цовхчиж, нохой шиг хэмхэлдэн жаргах болжээ.
Сугалаанаас олдог мєнгє арвижихгїй байлаа. Эхний їед Бага Аурелиано малын худалдаачин байх їеийн хуучин контороо долоо хоногт гурван удаа тїгжиж аваад сугалаанд ямар хонжвор байгааг харгалзан улаан їнээ, ногоон гахай буюу хэдэн цэнхэр тахиаг нэлээд тєсєєтэй зуран Петра Котесийн ажлаа нэрлэснээр “Эзэн тэнгэрийн сугалаа” гэж хичнээгїйлэн дармалдан бичдэг байжээ. Заримдаа долоо хоногт хоёр мянган гаруй сугалаа зурах тул сїїлдээ бїр ядарч, сугалааны нэр, амьтны дїрс, дугаар бїхий тамга захиалжээ. Тїїнээс хойш, єнгийн бэхэнд тамгаа хїргээд л дарах ажилтай болжээ. Бага Аурелиано їхэхийнхээ ємнє хэдэн жилийн сугалааныхаа дугаарыг оньсгоор сольж, хонжворыг оньсого таасан хїнтэй хуваах бодол тєрсєн боловч энэ нь тун тєвєггїйн дээр амьтан хїн элдвээр сэжиглэх тул тэгэх гэж хоёр їзээд аргагїйн больжээ.
Үүрийн гэгээнээс їдшийн бїрий болтол Бага Аурелиано сугалаагаа нэр хїндтэй болгох гэж хєєцєлдєх тул хїїхдээ эргэх зав арайхийж гаргадаг байлаа. Фернанда жилд зургаахан эмэгтэй хїїхэд авдаг хувийн сургуульд Амаранта Урсулаг оруулсан боловч жаахан Аурелианог хотын сургуульд орохыг зєвшєєрсєнгїй. Тїїнийг гэр дотуур чєлєєтэй явуулж байгааг хамгийн их юм гэж бодож байлаа. Їїний дээр сургууль, католик ёсоор гэрлэсэн эх эцэг хоёроос тєрсєн хууль ёсны хїїхэд авдаг байв. Аурелианог хийж ирсэн сагснаас угжтай хамт уясан тєрсний гэрчилгээний хїїхдийг “орхидос” гэж бичсэн байлаа. Тийнхїї Аурелиано Санта Софи дела Пьедад ба (ухаан саруусах їед нь) Урсула хоёрын асрамжинд цоожтой сууж хоёр эмгэний яриаг сонсож, гэрийн дєрвєн ханаар хязгаарлагдсан явцуу ертєнцийг ухаарч байлаа. Тэрбээр эелдэг ихэрхїї хїїхэд болж, юмны учрыг байнга шалгаан томчуулыг уцаарлуулдаг боловч, тэр насандаа далдыг хардаг билгийн нїдгїй, харин ч хайнгадуу хардаг тэр ч байтугай байн байн анивчадгаараа хурандаагаас єєр байлаа.

Амаранта Урсулаг сургуульд сурч байхад Аурелиано цэцэрлэгт єт ухаж, хорхой тамладаг байлаа. Нэг удаа хайрцагт хорхой дїїргээд Урсулагийн оронд хаях гэж байхад нь Фернанда барьж аваад Мемегийн унтлагын єрєєнд цоожилсонд, уйдахдаа нэвтэрхий толийн зураг їзэж суутал нь Урсула багц халгай барьчихсан єрєєгєєр тэнэж, ханыг цэвэр усаар цавдан яваад тїүнийг мєргєчихєв. Жаал хїїтэй олон даралдсан ч гэлээ хэн болохыг нь асуужээ.
 Би Аурелиано Буэндиа байна гэж цаадах нь хэлжээ.
 Тийм байна. Чи уран дарханы ажил хийх нас чинь болжээ гэж Урсула хариулжээ.
Тїїнийг дахиад хїїгээ гэж андуурч, борооны дараа їлээх болсон халуун салхи дєнгєж намдмагц Урсулагийн ухаан тїр зуур саруулссанаа дахин балартах боллоо. Єрєєндєє ороход нь Петронила Игуаран єргєн банзал ємсєж, дээдсийн хїрээлэнд бараалхах їедээ нємєрдєг єлбєн халдсан том алчуураа нємєрчихсєн сууж, саа туссан Транкилина мари Миниата Алакоке Буэндиа тогосын єдєн дэвїїрээр дэвэн, ганхуур сандал дээр сууж, Урсулагийн элэнц эцэг хааны торгон цэргийн дїрэмт хувцастай Аурелиано Аркадио Буэндиа, уншингуут солнын авгалдайн їхрээс унаад їхчихдэг тарни зохиосон тїїний эцэг Аурелиано Игуаран, сїсэг ихтэй ээж, гахай сїїлтэй тєрсєн їеэл ах нь Хосе Аркадио Буэндиа, талийгаач хїїхдїїд нь цємєєрєє цуглачихсан, ханын дагуу тавьсан сандал дээр зочилж ирээгїй, хойдын буян їйлдэн сахих гэж ирсэн юм шиг сууж байдаг байлаа. Тэрбээр тэдэнтэй урамтай гэгч нь хєєрєлдєж орон, цагийн ямар ч холбоогїй їйл явдлын тухай єгїїлж, сургуулиас ирсэн Амаранта Урсула, нэвтэрхий толиос уйдсан Аурелиано хоёрыг унтлагын єрєєнд ороход орон дээрээ суучихсан ганцаараа дїнгэр дїнгэр ярьж, урьдын явдлаа энд тэнд нь оруулан дурсаж байлаа. Нэг удаа гэнэт “Гал гарлаа” гэж аймаар муухай чарлаж, гэрийнхээ барьц алдуулсан бєгєєд угтаа бол дєрвєн настай байхдаа агтны жїчээ шатахыг харснаа санасан байжээ. Тэрбээр їхэхийнхээ ємнє хоёр гурван удаа ухаан тїр цэлмэснээсээ бусад бїх цагт єнгєрснийг одоотой холин будилж тухайн їедээ мэдэрч байсан юмаа ярьж байна уу, эсвэл урьдын юмаа дурсаж байна уу гэдэг нь огт мэдэгдэхгїй байлаа. Урсула амьд байхдаа л борц аятай хатангиршиж, їхэхийн ємнєхєн хэдэн сар бие нь шєнийн хувцсанд ороод олдохгїй болсон їрчгэр хар чавга шиг, дандаа сарвайж явдаг гар нь бичний савар шиг болжээ. Урсула хэдэн єдрєєр огт хєдлєхгїй болчих тул Санта Софи дела Пьедад амьд байна уу гэж сэгсчиж їзэн , євдєг дээрээ суулгаад чихэртэй ус уу гэж халбагадаж єгдєг байлаа. Урсула нялх хїїхэд шиг болж, Амаранта Урсула , Аурелиано хоёр унтлагын єрєєн дотуур єргєн явж, жаал Христосоос хэр зэрэг томыг нь їзэх гэж шїтээн дээр тавьж нэг орой агуулахын шїїгээнд нуучихсан нь эгээ л харханд идїїлчихсэнгїй гарчээ. Бургаасын ням гаригт1 Фернандаг хурал хурахыг сонсож байх хооронд хоёул унтлагын єрєєнд орж Урсулаг толгой, шилбэнээс нь татаж,
 Хєєхрий хуланц ээж минь їхлээ дээ гэж Амаранта Урсула хэлжээ
Урсула давхийж
 Би амьд байна гэжээ.
 Харахгїй юу, амьсгалахгїй байна гэж Амаранта Урсула инээд барьж ядан хэлэв.
 Би ярьж байна шїї! гэж Урсула хашгирав.
 Ярихгїй л байна шїї дээ. Хїрэлзгэнэ шиг їхчихсэн гэж Аурелиано хэлэв.
Тэгэхэд нь Урсула аргагїйн їнэнд гїйцэгдэж “Тэнгэр минь! Їхэх гэдэг энэ юм байлгїй” гэж аярахан дуу алджээ. Тэрбээр ямар ч холбоогїй, урт уншлага хоёр єдєр аялгуулан уншиж, мягмар гаригт тэнгэр бурхныг нэг дуудах, “Улаан шоргоолжийг хядахгїй бол байшин нурж унана”, “Ремедиосын зургийн ємнєх зулыг бїї бєхєєгєєрэй”, “Нэг ч Буэндиа хамаатнаасаа эхнэр авч болохгїй, тэгвэл гахай сїїлтэй хїїхэд тєрнє” гэж гэрээсээ нэг айлдах зэргээр їг солиотой болж ирлээ. Бага Аурелиано тїїний дэмийрч байгааг далимдуулан алт хаана булсныг нь хэлїїлээд авах гэж їзсэн боловч санасны гарз болжээ.”Энэ нь ирэхэд тэнгэр бурхан оюуныг нь нээгдїїлж, тэр єєрєє эрдэнэсийг олно” гэж Урсула хэлжээ. Тэр хэдэн єдєр, сарнай цэцгээс агийн їнэр гарч, тарвасан тавагнаас асгасан шошийн їр шалан дээр далайн одны яг зєв дїрс їїсгэж, нэг шєнє ягаан гэрэлтэй зээрэнцэг тэнгэрээр нисэж єнгєрсєн зэрэг їл ойлгогдох їзэгдэл байгальд ажиглагдсан учир Урсула хэзээ мєдгїй їхнэ гэж Санта Софе де ла Пьедад итгэж байлаа.
Тэрбээр зовлонг тэвчих долоо хоногийн пїрэв гаригт єглєє эрт амьсгал хураав. Гадилын компанийн їед Урсула хамаатан саднаараа туслуулж байгаад нас сїїдэр хэд хїрснээ тогтоох гэж оролдон, зуун арван таваас доошгїй, зуун хорин хоёроос илїїгїй байна гэж тоолжээ. Аурелиано хийж ирсэн сагснаас яльгїй томхон авсанд хийж оршуулав. Нутаглуулах ёслолд хїн цєєн ирсэн нь нэгтээгїїр олон нь Урсулаг мартаж, нєгєєтэйгїїр нохой гаслам халуун байсных ажээ. Їдээр шувууд сум шиг нисїїт ирж хана мєргєх буюу цонхны тємєр торыг цоо татаад унтлагын єрєєнд їхэж байлаа.
Эхлээд шувууг тахлаар їхэж байна уу гэж боджээ. Эзэгтэй нар їхсэн шувууг /Ялангуяа їдийн амралтаар их їхэж байв/ тасалгаанаас шїїрдэн тамаа цайж, шувууны хїїрийг бїтэн тэргээр аячин голд хийж байлаа. Христосын саруул ням гаригт нас сїїдэр зуу хїрсэн Антони Исабель лам шувууны тахлыг Хэрмэл Жїїд илгээсэн байна гэж сэнтийсэн айлджээ. Гэгээн ламхай урьд шєнє нь тїїнийг єєрийн мэлмийгээр халиасан гэнэ. Тэрбээр тїїнийг ухнатай нєгцсєн чаралба эхнэрийн зулбасга, тамын амьтан гэж, амьсгалахад нь агаар улайсаж, їзэгдэхэд нь эмэгтэйчїїдийн хэвлийд олдсон хїїхэд адгийн шаар болно гэж айлджээ. Дацангийн лам хєгшрєєд мунаж хоцорсон гэж хот нийтээрээ мэдэх тул галав юүлнэ гэх нь холгїй тэр яриаг їнэмшсэн хїн ховор. Гэвч лхавга гаригт єглєє эрт нэг эмэгтэй орь дуу тавин айлынхныгаа босгожээ. Хоёр хєлтэй, салаа туурайтай їл мэдэх амьтны мєр олсон юмсанжээ. Мєр тов тодхон байсан учир ламын ярьсан мангас шиг амаар амьтны мєр байна гэж харсан бїхэн эргэлзэхгїй байлаа. Тэгээд айл болгон гадаанаа занга тавив. Хэсэг хугацаа єнгєрєхєд учир битїїлэг тэр амьтан баригджээ. Урсулаг їхсэнээс хойш хоёр долоо хонож байтал шєнє дунд Бага Аурелиано , Петра Котес хоёр, бухан бяруугаа мєєрєх шиг дотор арзасхийж уйлах дуу хажуугийн хашаанд гарахад сэржээ. Юу болсныг гарч харвал бєєн харцуул хуурай навчаар бїтээсэн нїхний ёроолд зоосон хурц їзїїртэй гадаснаас чєтгөрийг салгаж авч байв. Чєтгєр нэгэнт мєєрєхєє больсон байлаа. Арван хэдтэй хїїхдийн дайны биетэй боловч гунан бухын жинтэй тїїний шархнаас нь наалданги ногоон цус шїїрэн байлаа. Бие нь хувалз шигдсэн бїдїүн їсээр бїрхэгдэж, даг дайр болсон бєгєєд тїїний зарим эрхтэн нь хїнийхтэй тєсєєтэйгээр ламын їзсэн тамын амьтнаас ялгаатай байлаа. Тодруулан хэлбэл, алагдсан амьтан хїнтэй ч бас тєсєєгїй, эмгэгт баригдсан сахиулсантай тєсєєтэй, цэвэрхэн, нарийхан гартай, асар том будангуйрсан нїдтэй, даландаа хоёр мухар эвэртэй нь тїлээчинд сїхээр цавчуулсан бололтой хоёр хїчирхэг далины ор ажээ. Хїїрийг олонд їзїїлэх гэж буйлсийн модноос хєлєєр нь дїїжилж, бээж эхлэхтэй нь хамт тїїдэг асаан шатааж орхив. Учир нь тїїнийг усанд їйвэл зохих амьтан юм уу, оршуулбал зохилтой христос шашинтан юмуу гэдгийг таних аргагїй байлаа. Їнэхээр тїїнээс болж шувуу їхэж байв уу гэдгийг мэдэж чадалгүй єнгєрєв. Харин эрд шинээр гарсан нэг ч бїсгїйн олсон хїїхэд адгийн шаар байсангїй, дїїгэм халуун ч буурсангїй.
Жилийн эцсээр Ребека єєд болов. Тїїний їнэнч зарц Архенида эзэгтэйнхээ гурван эвдэж єгєєч гэж эрх баригчдаас гїйжээ. Хаалгыг хэмхэн орвол їлдэнд халцарсан толгойтой Ребека єнчин орон дээрээ эмгэн хумс шиг эвхэрчихсэн, эрхий хуруугаа үмхчихсэн хэвтэж байлаа. Бага Аурелиано оршуулах ажлыг гардаж, байшинг нь засаад зарчих гэж санасан боловч ер нь цаанаасаа засал авахаа нэгэнт єнгєрсєн байж, хана туургыг нь будаад тавихад будаг нь эргэн холцорч ховхроод, шалны нь завсрыг чигжээд орхиход хогийн ургамал гарч ирээд, тулгуур модыг засааж янзалахад дорхноо ороонго євсєнд баригдан ємхрєєд болж єгсєнгїй.
Бороо зогссоны дараа Макондогийн аж амьдрал иймэрхїї байдалтай байлаа. Хєдєлж ядан їлбийсэн хїмїїс мартах гэдэг євчинд арчаагїй баригдаж, урьдын хїмїїс март мартсаар улсын ерєнхийлєгчийн элч Неерландын гэрээний ойгоор хурандаа Аурелиано Буэндиагийн єчнєєн удаан цааргалаад аваагїй одонг заавал гардуулах даалгавартайгаар Макондод ирж, баатруудын їр садыг хаа байгааг мэддэг хїнийг олох гэж оройжин тэнэхэд тэдэнд зааж єгч мэдэхээ больсон байж билээ. Бага Аурелианог одонг шижир алтаар хийсэн гэж бодоод аван алдсан боловч зохисгїй хэрэг гэж Петра Котесийн хорьсонд ч, ерєнхийлєгчийн тєлєєлєгчийн найрал хєгжмийн хєлсєлж, гардуулах ёслол дээр хэлэх їгээ бэлдчихсэн байтал нь авахаас татгалзжээ. Яг энэ їеэр Макондод Мелькиандесийн эрдмийг євлєсєн сїїлчийн цыганууд ирж, хотыг орхигдож, хїн амьтан нь гадаад ертєнцєєс бїр тасарсныг їзээд, айл айлаар соронзот тємєр барин явж, “Вавилионы мэргэдийн сїїлийн їеийн бїтээл” хэмээн тїїнийг тайлбарлаж, асар том галт шилээр нарны илчийг дахин хураасанд тавиур дээрээс тємпєн ховх , їсэрч тогоо соронзон гїр рїї татагдан давхиж байгааг мангайн харах ухаантан, цыган эмэгтэй хиймэл шїдээ амнаасаа аван байранд нь эргїїлэн хийж байгааг їзэх гэж тавин сентова тєлєхєд бэлхэн сониуч амьтад мундахгїй байжээ. Хоосорсон єртєєн дээр хэдэн шар вогоон чирсэн сарампай галт тэрэг хувь хэртэй зогсох агаад урьдын хєл хєдєлгєєнєєс, ноён Брауны шилэн оройтон, ямбаны вогооноо зїїдэг зорчигч дїїрэн галт тэрэгнээс, оройн турш єртєєн дээр дараа дараагаар ирдэг тус бїрдээ зуун хорин вогоонтой урт цуваанаас їлдсэн юм гэвэл энэ л байлаа. Шувууны хачин тахлын тухай, хэрмэл Жїїдийг гайд гаргасан тухай мэдээг газар дээр нь шалгахаар ирсэн шїїхийн тїшмэлїїдэд Антанио Исабель ламыг хїїхэдтэй нуугдаж тоглож байхад нь тааралдаад, мэдээлснийг нь зєнєєд хий юм їзсэн байна гэж їзэн, ламыг галзуугийн эмнэлэгт хїргїїлжээ. Хэдэн єдрийн дараа хотод шинэ їеийн загалмайтан Аугусто Анхель лам ирлээ. Зориг зїрх гэж чулуу тэрбээр сїсэгтэн олны сїнсийг сэрїїн байлгах гэж янз бїрийн хонх єдєрт хэд хэд гардан дэлдэж, айл айлаар орон нойрмоглогчдыг сэрээн эргэл мєргєлд оч гэж ятгалаа. Гэвч жил болоогїй байхад Аугуста Анхель дийлдсэнээ арга буюу хїлээж, агаар, улайдан, тоосонд оршиж, хаа л бол шургалан, хэнийг л бол хєгшрєєх залуугийн эзэн, їдийн шатаам халуун цаг, їдийн хоолонд заавал єгдєг бєєрєнхий махан хуургаар эрхэм хутагт єєрийг нь нозооруулан унтуулдаг нойрын эзнийг давж чадахгїйгээ мэджээ.
Урсулаг їхсэн дараа, гэр орон нь дахин єєд нар харахыг больж шийдэмгий, зоригтой бїсгїй Амаранта Урсула хїртэл тїїнийг єєд татаж чадсангїй. Олоон жилийн хойно мухар сїжиггїй, хєгжил наргиантай, хоёр хєлєєрєє газарт бат гишгэсэн, орчин їеийн хїїхэн болчихсон тэрбээр эвдэж сїйтгэх эзэнг айлган хєєх гэж хаалга цонхоо цэлийтэл нээн хаашаа цэцэрлэгээ тордон додомдож, гэгээн цагаан єдєр цалан дээгїїр гїйлдэх болсон улаан шоргоолжийг хядан устгаж, Буэндиагийн орон гэрийн зочломтгой байдал алга болсныг сэргээх гэж оролдоод, оролдсны гарз болгожээ. Фернанда зожгорон суух дуртай байсан нь Урсулагийн зуу наслахдаа зїтгэж бїтээх замд нь давагдашгїй боомт болжээ. Фернанда гангийн улаан салхи зогсоход хаалгаа нээгээгїйгээр барахїй эцэг эх хоёрынхоо гэрээсийг даган єєрийгєє амьдаар нь оршуулах гэж цонхоо модоор загалмай болгон дарж хадахыг тушаажээ. Їл їзэгдэх оточ нарын их л їнэ тєлєн харилцаж байсан нь огт талаар єнгєрєв. Олонтаа хойшлуулсаны эцэст Фернада товлосон єдєр цагт толгойгоо умар зїг харуулан, дан цагаан даавуу нємрєн орон дээрээ хэвтлээ. Шєнийн нэг цагт хїйтэн нойтон алчуур нїїрэн дээр нь тавьж байгааг мэджээ. Тїїнгийг сэрэхэд цонхоор нар тусаж, гэдсэн дээр нь цавинаас нь аваад єрцийн нь хїрсэн муухай дугуй сорви улайжээ. Гэвч мэс заслын дараах зохих амралтын хугацаа дуусаагїй байтал Фернанда їл їдэгдэгч оточ нараас аягїй захидал авчээ. Тэр захидалд єгїїлсэн нь, зургаан цагийн турш нарийн шинжилгээ хийж їзэхэд удаа дараа тодорхой бичээд байсан шинж тэмдгийг їїсгэх дотоод ямар ч согог байхгїй байна гэжээ. Юмыг їнэнээр нь хэлдэггїй муу зантайгийнх нь гор дахин гарчээ. Алсаас мэс засал хийгчид сав нь шаарсныг л ганц олж, мэс засал хийлгїйгээр даруулгаар засаж болно гэсэн байлаа. Урам хугарсан Фернанда бїр нарийн тайлбарлуулах гэсэн боловч їл їзэгдэх оточ нар тїїний захианы хариуг ирїїлсэнгїй. “Даруулга” гэсэн їгийг ойлгохгїйдээ ихэд гутарсан тэрбээр ичихээ болиод франц эмчээс асуух гэсэн боловч тэр эмч гурван сарын ємнє саравчны шувуун нуруунаас боож їхээд, ард олны дургїйцсээр байтал дайны нэг зїтгэлтэн, хурандаа Аурелиано Буэндиагийн зэвсэг нэгт хуучин анд тїїнийг оршуулгын газар нутаглуулсныг мэдэв. Тэгэхэд нь Фернанда хїї Хосе Аркадиодоо итгэн бичиж, хїї нь Ромоос хэд хэдэн даруулгыг яаж хэрэглэдэг зааврын хамт явуулсан байлаа. Фернанда зааврыг цээжлээд, євчнийхээ шинжийг мэдэгдїїлэхгїй гэж зааврыг жорлонд хийжээ. Ингэж болгоомжлох нь илїїц байсан бєгєєд учир нь гэрт їлдсэн хэд Феранадаг ер хайрхахаа больсон байлаа. Санта Софи де ла Пьедад хєгшрөн тэрїїхэндээ л тєвхнєж, гэрийнхэнд тарчигхан хоол хийж єгєєд бусад цагт нь Бага Хосе Аркадиог л харж хандаж байх болов. Сайхан Ремедиосын гоо їзэсгэлэнг зарим талаар дуурайсан Амаранта Урсула, Урсулаг зовоож цагаа їрдэг байснаа одоо хийчээл хийж цагийг єнгєрєєх болжээ. Охин нь хосгїй ухаантайн шинж бїрдэж, туйлын нягт хичээнгїй байдал тодорсонд аав нь урьд Мемег тийм болох нь гэж найдаж байсан шигээ тїїнд дотроо найдлага тавих боллоо. Тэрбээр бїр гадилын компанийн їед тогтсон заншлаар тїїнийг Брюссельд явуулж боловсролыг нь гїйцээнэ гэж амлаад ингэж мєрєєдєхдєє їерт сїйрсэн газрын дахин ашиглах гэж оролдсон авай. Яваандаа Фернанда бїр хєрєєд хїний хїн шиг болж байсан учир Бага Аурелиано гэрийн бараа ховорхон харж, Амаранта Урсулагаа л гэж хааяа їзэгддэг байлаа. Фернанда хєгшрєхдєє сэтгэл зєєлєрч ад шоо їзсэн ачийг нь олны дунд оруулах байх, тэнд тїїний уг гарлыг ухаж тєнхєх хэн байх вэ гэж Бага Аурелиано итгэж байлаа.

Гэвч Аурелиано ганц биеэр зожгорон суухыг эрхэмлээд гэрийнхээ босгоноос цаашихыг таньж мэдэх гэж єчїїхэн ч хїсхэгїй байдаг шиг болов. Мелькиадесийн єрєєг Урсулагийн онгойлгосноос хойш Аурелиано хаалган тушаа нь эргэлдэж, завсраар нь шагайх болж, нэг л мэдэхэд Бага Хосе Аркадио тэр хоёр бие биеийг найршааж нєхєрлєж амжсан байлаа. Бага Аурелиано тэр хоёрын нєхєрлєх болсныг олон долоо хоногийн хойно, єртєєнд болсон цуст яргаллын тухай жаал хїїгийн ярихад л сая мэджээ. Гадилын компани Макондрогоос явсан нь хэрэггїй юм боллоо, тїїнийг явснаас хойш л хот мєхєх зам руугаа орлоо гэж нэг нь харамстал жаахан Аурелиано тїїнтэй маргаж хэлэх гэснээ хэлчихэж чаддаг цээнд хїрсэн хїний байдалтай хэвлїїхэн їг хэлжээ. “Макондо бол их ирээдїйтэй цэцэглэж байсан хот байсан юм, гэтэл гадилын компани зєв замыг нь алдуулан, завхруулж, юу ч їгїй болтол тонон дээрэмдсэн, энэ компаний инженерїїд ажилчдад буулт хийхгїй гэдгээ зад удсан” гэж хэлсэн нь бїх нийтийн бодон дассанаас єєр байлаа. Жаал хїї тун ухаалаг ярьж байснаараа номч мэргэн Есусыг доромжлон элэглэж байх мэт Фернандад санагджээ. Цэргїїд єртєєн дээр цугласан гурван мянга гаруй ажилчдыг хэрхэн пулемётоор буудсан, хїїрийг хэрхэн хоёр зуун вагон ачиж, далайд хаясан зэргийг маш нарийн, їнэмшихїйц ярьжээ. Галт тэрэгний буудлын дэргэдэх талбайд юу ч болоогїй гэдэг албан ёсны мэдээнд олонх хїний адил итгэдэг Фернанда жаал хїїг хурандаа Аурелиано Буэндиагийн анархи санаа бодлыг авч хэмээн бодоод ихэд аягїйрхэж, тїїнийг “Дуугаа аяд” гэж зандарчээ. Гэтэл Бага Аурелиано ихрийнхээ єрєєсний ярьсныг їнэн гэж батлажээ. Бїгдээрээ солиотой гэж боддог байсан Бага Хосе Аркадио хэрэг дээрээ гэрийнхнэээс хамгийн ухаантай нь байлаа. Тэрбээр жаахан Аурелианог бичиг їсэгт тайлж, эртний бичгийг судлах сонирхолтой болгож, гадилын компани Макондод ямар уршиг тарьсан тухай хувийн бодлыг тїїнд итгїїлжээ. Энэ нь тїїхчдийн бичсэн, сурах бичигт тайлбарласан худал мэдээтэй машид зєрж, олон жилийн хойно Аурелиано амьдралын замд ороод їїнийгээ ярихад цємєєрєє зохиомол юм гэж їзэх болно. Халуун салхи ч тоос шороо ч, тєєнєх халуун ч їл нэвтрэх буйд єрєєнд, тэр хоёр єєрсдийг нь тєрєхєєс хамаагїй урьд цонх руу нураагаа харуулан суугаад ертєнцийн тухай ярьж байсан хэрээний далавч шиг хїрээтэй бїрх ємссєн євгєний хий дїрийг санадаг байлаа. Энэ тасалгаанд їргэлж гуравдугаар сар, їргэлж даваа гариг байдгийг хоёул зэрэг ажиглаад, Хосе Аркадио Буэндиаг солиорсон гэж гэрийнхэн нь яасан эндїїрч байж вэ, гэтэл тэр бол цаг хугацаа урагшлахдаа бас л саад тотгортой тулгардаг, осол сїйрэлд ордог, иймээс цагийн хэсэг нь тасраад, урагш давхин одсон урсгалын хєдєлгєєнгїй хувь болон нэгэн тасалгаанд тээглэн хоцордог їнэнийг ухаарсан цорын ганц саруул ухаантай хїн байжээ гэдгийг ойлгожээ. Тїїнээс гадна Бага Хосе Аркадио эртний бичээсийн нууц тэмдгийг ангилж тэдгээрээр хїснэгт зохиож чаджээ. Эдгээр нь дєчин долоогоос тавин гурван їсэгтэй цагаан толгойтой тохирч, тус тусад нь бичвэл дан дээр хатаах гээд тавьсан дотуур хувцас шиг санагдаж байгааг їзэв. Аурелиано англи нэвтэрхий тольд тиймэрхїї юм їзмэн шиг санаад, харьцуулж їзэхээр авчирвал хїснэгт їнэхээр тохирч байлаа.
Бага Аурелиано оньсоготой сугалаа хийх гэж оролдож байх їеэр нь єглєє бїр хоолойд нь бєєн юм хадуучих шиг нэг л бачуухан байх болжээ. Цаг муудсанаас болж зїгээр л чилээрхэж байгаа хэрэг гэж Петра Котес їзээд жил гаруй єглєє бїр багс барьж байгаад тагнайг зєгийн бал, цагаан луувангийн шїїсээр арчиж єгчээ. Хоолойн хавдар томорч, амьсгалахад улам хэцїї болоход Бага Аурелиано Пилар Тернера дээр очиж, “Ямар нэг эмийн євч мэдэхгїй биз?” гэж асуужээ.
Гэвч нууц хас хїйн эзэгтэйн хариуцлагатай тушаалд байсаар зуу насалсан дайчин эмэг эх нь анагаах ухааныг урьдын адил мухар сїжиг гэж їзэж, хєзрєєсєє зєвлөгєє авсан ажээ. Гилбэрийн боолын илдэнд хоолой нь шархалсан цэцгийн ноён гарсанд мэрэгч эхнэр Феранадаг нєхрєє гэртээ эргїїлж авчрах гэж зургийг нь сїлбээр зїїгээр хатгах хуучирсан арга хэрэглээд илбийн ухааныг тєдий л мэдэхгїйн тул дотор хавдар їїсгэчихэж гэж їзлээ. Бага Аурелиано гэр бїлийн цомогт бїв бїтэн байж байгаа хуримын гэрэл зурагнаас єєр гэрэл зураг єєрт нь байсныг санахгїй тул эхнэрээсээ нуун гэрээ тужид нь нэгжээд, хоргоны ёроолд ер бусын бодолтой зургаан даруулга байгааг олжээ. Энэ гоё бохогт илбэ жилбэтэй холбоотой байж магадгїй гэж бодон, нэгийг нь сэм нь євєртлєєд, Пилар Тернерад їзїїлэхээр аваачна. Тэр ч уул учир битїїлэг зїйлээр яадаг, ямар учиртай болохыг хэлж мэдэхгїй байсан боловч ихэд сэжиглэж бїгдийг нь авчруулаад хашаанд гал тїлж байгаад шатааж орхив. Фернандогийн хийсэн хараалыг хариулахын тулд Бага Аруерелиано єндєг дарсан тахиа авч, дээрээс нь шээгээд, туулайн бєєр модны доор амьдаар нь бул гэжээ. Бага Аурелиано єєрийгєє эдгэнэ гэсэн бат итгэлтэйгээр заасныг нь гїйцэтгэж, ухсан газраа хуурай навчаар дєнгєж дарж гїйцтэл хоолой нь онгойх шиг болжээ. Фернандо даруулгаа алга болсныг їл їзэгдэх оточ нарын л єшєєгєєр оёж, хїїгийнхээ ирїїлсэн шинэ даруулгыг тэр халаасандаа хийж явах болжээ.
Тахиаг булснаас хойш зургаан сар болоод Бага Аурелиано шєнє дунд бїшгїїлэн ханиалгаж сэрвэл асар том дигюваранз хоолойд нь орчихоод бахь мэт хавчуураараа урж зулгааж байх шиг болжээ. Хэчнээн шидэт бум шатаалаа гээд, хэчнээн ч шившсэн, тахиа дээр шээлээ гээд нэмэргїй, їхэх цаг болжээ, цорын ганц гарцаагїй бєгєєд гунигт үнэн энэ байна гэдэг нь чухамхїї тэр цагт тодорхой боллоо. Тэр бодсоноо хэнд ч хэлсэнгїй. Амаранта Урсулаг Брюссельд явуулж амжилгїй їхчихэж магадгїй, гэж айхдаа тэрбээр насандаа байгаагїйгээр мэрийн, долоо хоногт нэг сугалаа хийхийн оронд гурвыг хийх болов. Їїр тэмдэгрээгїй байхад босож, хот тойрон харайлгаж, сугалааг худалдах гэж оролдон, їхэж байгаа хїний зовлон гунигийг эдлэн хамгийн алслагдсан, ядуу хорооллоор явж, “Эзэн тэнгэр энэ байна. Зуун жилд ганцхан морилж ирнэ, энэ завшааныг бїї алдагтүн” хэмээн дуудан явна. Тэрбээр эелдэг, хєгжєєнтэй, яриа хєєрєєтэй харагдах гэж хичнээн, єрєвдмєєр чармайвч хєлстэй, цонхигор царайг нь хальт харахад ер хорвоогийн тоос удаан хєдєлгєхгїй нь илт байна. Заримлаа хїний нїднээс далд цулгуй газар тїр ч атугай суудаг байлаа. Эгшигт хайрцагны дэргэд санаа алдан суугаа ганц бие эмэгтэйн толгойг том хонжвороо эргїїлж магадгїй гэж горьдон дахиад л шєнє орой болсон хойно наргиантай хорооллоор явдаг байлаа. “Энэ дугаар дєрвєн сар оногдоогїй юм. Їїнийг алдаж болохгїй, нас гэдэг та нарын бодож байгаагаас богнихон” гэж сугалаагаа їзїїлэн хэлдэг байлаа. Сїїл сїїлдээ тэрбээр бїр нэр хїндээ алдан, доромжлуулах болж, тїїнийг “Дон Аурелиано ” гэхээ болиод, “Дон эзэн тэнгэр” гэж нїїрэн дээр нь ч зовохгїй дуудах болжээ. Дуу нь сулран улам паргиж, сїїлдээ нохойн архирахтай адил болсон боловч Бага Аурелиано Петра Котесийн хашаанд хонжвор тараан олны сонирхлыг татаж дєнгєєд байлаа. Гэвч хоолой нь улам гарахаа больж, улам євчин орж, мєдхєн тэсхийн аргагїй болох тєлєвтэй тэрбээр сугалааны хонжвор гахай, ямаа хэчнээн тавиад охиноо Брюссель оруулж чадахгїй нь гэж баттай ойлгов. Тэгтэл їерт халцгайрсан газрыг хонжворт тавья хєрєнгєтэй хїн бол тїїнийг боловсруулаад авч болно гэсэн їлгэрийн юм шиг санаа тєржээ. Энэ санаа їнэхээр хорхой хїрмээр байсан тул хотын дарга єєрєє сугалааны тухай онцгой зарлиг гаргаж, сугалааг ширхгийг нь зуун песогоор худалдсанд бэнчин хїрэхгїйчїїд хїртэл хамжиж дэмжиж авснаар долоо хоноогїй байхад сугалаа зарагдаж дуусжээ. Хонжворын тохироог гаргасны дараа хишигтэйнїїд нь урьд цагийн шуугиант найрыг зарим талаар санадуулсан том баяр хийж, тїїн дээр Бага Аурелиано хїмїїст Францискогийн дууны мартагдсан аяыг найралт баян хуураараа сїїлийн удаа дарсан боловч дууг єєрєє дуулж чадсангїй билээ.
Хоёр сар болоод Амаранта Урсула Брюссель явав. Бага Аурелиано ер бусын сугалаанаас олсон мєнгийг цємийг нь тєдийгїй сїїлийн хэдэн сард хэмнэж байсан бүхнээ, тэрчлэн оньст хуур, даруулт хуур, эд їзэгдэх болсон янз бїрийн хуучин тавилгаа зарж олсон багаахан мєнгєє охиндоо хуу єгчээ. Тїїний тооцоолсоноор энэ мєнгє сурах бїх жилд нь хїрэх боловч буцах замын зардалд хїрэх эсэх нь тодорхойгїй байлаа. Брюссель нїгэлт Парист тун ойрхон гэж бодохоос бухимдан Фернандо охиныгоо явуулахгїй гэж зїтгэсэн боловч гэлэнмаа нарын санхїїжїїлж байдаг залуу католик бїсгїйчїїд дотуур байртай сургуульд Анхель лам зуучилсан захидал бичиж, Амаранта Урусла тэнд сууя гэж амласан хойно сая тайвширчээ.
Тїїнээс гадна лам, Толеда очоод Брюссель орох надвартай хїн дагуулж явуулъя гэж ам алджээ. Энэ талаар бєєн захидал махидал болж байх хооронд Бага Аурелиано Петра Котесаар элбэлцїїлэн Амаранта Урсулагийн юмыг тєхєєрч байлаа. Фернандогийн инжийг урьд хадгалж байсан нэг авдранд юм хумыг нь хийж зэхсэн тэр їдэш гэхэд оюутан болох ёстой бїсгїй Атлантын гадаад далайг туулахдаа ямар плааж, ямар тансран шагайвчтай байх вэ, эрэг дээр буухдаа ємсєх зэс товчтой цэмбэн пальто торгон савхин шаахайг нь хаана хийсэн байна гэдгийг цээжилж, алхаж орохдоо усанд ойчихгїйн тулд хаана нь гишгэхийг заалгаж, гэлэнмаа нараас алхам ч холддохгїй байх ёстойг мэдэж, юм идэх л гэж єрєєнєєс гарч болох, задгай далайд эр эм ямар ч хїний юм асуухад яагаад ч хариу хэлэхгїй байх учиртайг ойлгож авлаа. Тэр далайн євчнєєс хамгаалах, гараар бичиж єгсєн шуурга хорих зургаан тарнитай дэвтэр авлаа. Фернандо мєнгийг нь хийх бэржээнхэн бїс оёж єгєєд, шєнє унтахдаа ч, тайлахгїй байхаар тааруулж єгчээ. Цайруулагч уусмалаар угааж, спиртээр ариутгасан алтан хєтєвч Фернандо охиндоо бэлэглэх гэсэн боловч Амаранта Урсула сургуулийнх нь охид элэглэх байх гэж айж байна гээд бэлгийг нь авсангїй. Хэдэн сарын дараа Бага Аурелиано їхлээ хїлээж хэвтэхдээ охиноо сїїлчийн удаа ямархуу байдалтай харснаа дурсан санана. Амаранта Урсула хоёрдугаар зэргийн вогооны цонхны тоос болсон шилийг буулган Фернандагийн захисныг сонсох гэж дэмий л хиймэл алаг нїдэн цэцгийн баглаатай цайвар ягаан торгон палааж, намхан єсгийтэй хальстай торгон савхин шагайвч, дугуй бохотхон татуургатай торгон оймс ємссєн байлаа. Тэрбээр нам нуруутай, задгай тавьсан урт їстэй, тормолзсон нїдтэй агаад тїїний насанд Урсула яг ингэж хардаг байсан билээ. Салах ес хийхдээ уйлаагїй боловч инээхгїй байгаагаас нь элэнц ээжийнхээ сэтгэл чангатайг дуурайсан нь харагдана. Галт тэрэг хурдаа авахын хэрээр Бага Аурелиано алхаагаа нэмэн, Фернандаг бїдэрч унах вий гэж сугадан вогоонтой зэрэгцэн явав, охин нь їнсэж байгаа дїр їзїїлэн хурууныхаа їзїїрээр дохихыг хараад арайхийн гараа даллаж амжжээ. Эр эм хоёр газар тэнгэрийн савслаганд галт тэрэгний жижигэрсээр хар цэг болон далдрахыг харсаар цонох халуун наранд хєдлєлгїй зогсож байсан нь хуримнаасаа хойш анх удаа тэгж сугадалцан зогссон нь тэр байжээ.
Наймдугаар сарын есєнд Брюссельд анхны захидал ирэхээс ємнє Бага Хосе Аркодио жаахан Аурелианотой ярилцаж байснаа гэв гэнэт яасан нь мэдэгдэхгїй,
 Гурван мянган гаруй хїн байсан, бїгдийг нь далайд хаясан гэдгийг їїрд санаж яв! гэж хэлжээ.
Тэгээд бичээсээ духаараа дэрлэн унаж, хараастайгаа їхлээ. Мєн энэ агшинд Фернандогийн орон дээр хоолойг нь урах дигюранзын тємєр хавчуурыг ихрийн нь єрєєсєн хийсэн урт бєгєєд зовлонт тэмцэл дуусаж байлаа. Їїнээс долоо хоногийн ємнє Бага Аурелиано дуу нь гарахгїй, амьсгал нь байхгїй, арьс яс болчихсон, аялдаг авдар, авах танаггїй найраг баян хуураа аваад гэртээ буцаж ирсэн нь гэргийнхээ дэргэд їхнэ гэж хэлсэн амандаа хїрэх гэсэн хэрэг ажээ. Петра Котес дотуур хувцсаа эмхлэхэд нь тусалж, ганц нулимс унагалгїй, салах ёс хийсэн боловч авсанд ємсєх ёстой чийдмэл шаахайг нь авдранд хийхийг мартаж орхисон байлаа. Тэрбээр Бага Аурелианог єнгєрлєє гэж дуулахдаа хар хуцвас ємсєєд, шаахайг нь сонинд цуглаад, “Шарилыг їзье” оруулаач! гэж Фернандог гуйжээ.
 Чи миний оронд єєрийгєє тавиад їзээч, Би тун хайртай байсандаа л ингэж муугаа їзїїлж явна, бодож хайрлаач гэж Петро Котес гуйжээ.
 Далдуур явалддаг байсан хїїхэн хэчнээн муугаа їзїїллээ гээд юу шальдаг юм. Єєртэйгээ унтаж байсан тэр олон юмныхаа нэгийг їхэхийг хїлээ. Тэгээд тїїндээ наад шаахайгаа ємсїїл гэж Фернанда хариулжээ.
Санта Софи дела Пьедад хїїгээ амьдаар нь оршуулаагїйг магадлах гэхдээ толгойг нь балиусаар цавчин салгаж амандаа хїрчээ. Ах дїї хоёрын хїїрийг адидхан авсанд хийсэнд бїгд їзвээс їхсэн хойноо хїїхэд байхынх шигээ ав адилхан болсон байжээ. Бага Аурелианогийн архины найз нар “Їнээ минь тугалаад бай, нас гэдэг богинохон” хэмээгээд цэцгийн эрих авсан дээр нь тавьсанд Фернанда доромжилж байна хэмээн ондууцаж цэцгийг угаадсаны нїхэнд хаяулжээ. Гэрээс авсыг єргєж гарсан гунигтай согтуунууд тавлаж байгаад Бага Хосе Аркадиог хийхээр ухсан нїхэнд Бага Аурелианогийн хїїр, Бага Аурелианог хийхээр ухсан нїхэнд Бага Хосе Аркиодогийн хїїрийг солиод оршуулчихжээ.
Аруелиано Мелькиадесийн єрєєнд он удаан байлаа. Тэрбээр элэгдэж гїйцсэн номын уран зєгнєлт домог, саат Герман ламын сургаалын товч, шулмын судлалын ухааны тухай тэмдэглэсэн, рилї бїтээх арга, Нострадамусын “Эрин зуун”, тахлын тухай тїїний шинжилгээг цээжээр мэдэх болж, єєрийнхєє їеийг мэдэхгїй мєртлєє дундад эртний їеийн хїний шинжлэх ухааны нэн чухал мэдлэгтэй болж арван хэдэн настай золголоо. Санта Софи дела Пьедад тасалгаанд нь хэдийд ч орлоо гэсэн Аурелиано ном л уншаад сууж байдаг байв. Єглєє эрт аяга чихэргїй кофе, єдєр дунд чанасан цагаан будаа, шарсан гадилын хэдэн хэлтэрхийтэй тїїнд аваачиж єгнє. Бага Аурелианог їхсэнээс хойш тэлдний иддэг юм гэвэл тэр л болжээ. Санта Софи дела Пьедад жаахан Аурелианогийн їсийг тайрч, бєєсийг нь тїїж, орхигдсон авдарнаасаа олж цуглуулсан хуучин хувцас, дотуур ємд цамцыг засан оёж єглєє. Тїїний сахалтай болоход хурандаа Аурелиано Буэндиагийн сахлын хутга, шилэн аягыг авчирч єгчээ. Мемегийн хїї хурандаатай єєрийн нь тєрсєн хїїхдээс илїї адилхан, тэр байтугай Аурелиано Хосегоос ч илїї адил агаад ялангуяа тєвгєр шанаа нь ихэмсэгдїї жимбэгэр уруул нь бїр адилхан байлаа.

Тухайн їедээ Мелькиадесийн єрєєнд Бага Аурелиано єєрєє єєртэйгєє яриад байх шиг Урсулад санагддаг байсан бол Аурелиано бас тэгээд байх шиг Санта Софи дела Пьедадад бодогдож байлаа. Їнэндээ бол Аурелиано Мелькиадестай ярьдаг байжээ. Ихэр хоёрыг їхсэний дараа нэгэн халуун їдээр гэрэлтэх цонхны наана хэрээний далавч шиг хїрээтэй бїрх малгай ємссєн баргар царайтай євгєн харагдсан нь Аурелианогийн ой тоонд бїр тєрєхєєс нь ємнє байж байсан тэр євгєний бїдэг бадаг дїр байлаа. Тэр їед Аурелиано эртний бичээсийн цагаан толгойг ангилж дуусаад байлаа. Иймээс Мельктадесийн ямар хэлээр энэ тэмдэглэлийг бичсэнийг олж мэдсэн эсэхийг асуухад тэрбээр:
 Самгарди хэлээр гэж тїгдрэлгїй хариулжээ.
 Мелькиадес энэ єрєєнд олон ирэхийн хэрэггїй болсноо хэлэв.
Гэвч тэрбээр сайх бичсэнийг зуун жил болох агшин хїртлэх хэдэн жилд Аурелиано самгарди хэлийг судлаад, уг бичээсийг утгыг тайлж чадах нь гэж мэдэн, бїр їхэх ордондоо тайван одно. Гол руу гардаг нарийн гудамжинд, гадилын компанийн їед заяаг мэргэлж, зїїдийг тайлж байсан газарт нэгэн католик хїн номын мухлаг гаргадаг, тэнд Samakrit primer бий, тїїнийг даруй олж авахгїй бол зургаан жил болоход хивэн хорхойд идїїлчих юм гэдгийг Аурелиано Мелькиандесийн ярианаас мэджээ. Єдий урт наслахдаа Санта Софи дела Пьедад сэтгэл хєдлөнє барина гэдгийг їзээгїй мєртлєє, номын тавиурын хоёрдугаар эгнээний баруун буланд “Чєлєєлєгдсєн Иерусалим”, Мильтоны найраглал хоёрын хооронд байгаа номыг авчирч єгєєч гэж Аурелиано гуйхад туйлын гайхах гэдгийг анх удаа їзжээ. Санта Софи дела Пьедад бичиг мэдэхгїй тул тэр бїх хэлснийг тогтоож аваад, урланд нуугаастай арван долоон алтан загасны нэгийг худалдан зохих мєнгє олж авчээ. Цэргїїд гэрийг нэгжсэнээс хойш алтан загасны хаана байгааг Аурелиано тэр хоёроос єєр хїн мэдэхгїй байлаа.
Аурелиано самгардгийг сайн сурч, Мелькиадес улам цєєн їзэгдэж, улам бїр холдож, їд дундын нїд гялбаам нарны гэрэлд аажмаар замхарч байлаа. Євгєнийг сїїлчийн удаа ирэхэд нь Аурелиано олж харсангїй, гагцхїї хажууд нь їзэгдэхгїй їхсэн юм шиг” гэж сонсогдохын тєдий шивнэхийг л сонсжээ. Тэр єдрєєс хойш тоос, халуун, морин шоргоолж, улаан шоргоолж, ном, бичээсийг тїїнд байгаа билгийнх нь хамт идэх учиртай хивэн хорхой тасалгаанд саадгїй орж ирэх боллоо.
Тэднийх хїнсээр дутахгїй байв. Бага Аурелианог нас барсны дараа тахимдуу бус бичээстэй цэцгийн эрих авчирсан нэг найз нь талийгчаас зээлсэн мєнгєө єгье гэж Фернандад хэлжээ. Үїнээс хойш лвхага гариг бїрд сагстай идэш ууш авчирч єгдєг болжээ. Сагсан дотор байгаа юм нь долоо хоног єлхєн хїрдэг байлаа. Энэ бїх идэх юмыг Петра Котес явуулаад байна гэдгийг хэн ч сэжиглэсэнгїй. Петра Котес гуйлгачинд хишиг хїртээж байгаа юм шиг инэгж юм явууснаар єєрийгєє доромжилсон этгээдээс хариугаа ганц сайн авч байна гэж итгэжээ. Петра Котесийн цээжинд зангирсан хорсол бодсоноос нь хурдан намжсан боловч эхлээд бардам зандайтаа, дараа нь єрєвдсєндєє хїнсийг нь бэлэвсэн эхнэрт нь явуулсаар байлаа. Хожим нь Петра Котес сугалаа зарж хїч хїрэхээ болиод, сугалааг сонирхох хїнгїй болоход нь єєрєє єлсєж байсан ч Фернандад хоол явуулж, єрсєлдєгч тэр хїїхнээ оршуулж байхыг биеэр їзэн їзтэлээ сайн дураараа тэр журмаа барьсаар байж билээ.
Ам бїл цєєрснєєр Санта Софи дела Пьедадын тавь гаруй жил їїрсэн ар гэрийнх нь хїнд ажил хєнгєрмєєр санагдаж байлаа. Тэнгэрлэг сайхан сэтгэлтэй Сайхан Ремедиос, ихэрхэгдїї байрын битїїлэг зантай Бага Хосе Аркадиог энэ айлд заяаж єгсєн дуу шуугїй зожиг энэ эмэгтэйн гомдоллон їглэж байхыг хэн ч сонссонгїй. Тэрбээр энэ насыг ганц биеэр, ган хийлгїй туулахдаа хїїхэд шуухад єсєж, цаадуул нь тїїний їр ач гэдгээ бараг санадаг ч їгїй байлаа. Аурелианог тєрсєн хїї шигээ бєєцийлєхдєє жичээ гэж огт сэжиглэхгїй явав. Єєр айлсан бол тїїнийг агуулахын шалан дээрх цийрсэн дээр харх шєнєжин ноцолдох чимээн дунд хэзээ ч унтуулахгїй байсан биз ээ. Нэг шєнє нэг юм харанхуйгаас хараад байх шиг болсонд айн сэрвэл хорь могой гэдсэн дээгїїр нь мєлхєн гараад эргэн харж байсныг хэнд ч хэлээгїй билээ. Їїнийг Урсулад хэлсэн бол ороо тавиад єгєхийг нь мэдэж байлаа. Гэвч тэр їед хїнээр анхааруулах гэвэл гонхонд чанга чарлавал яадаг байсан гэхээс биш, тийм юм анхаарах сєгєєтэй хїн байсангїй. Яагаад гэвэл дайн болж, дайны хажуугаар дажин болж, єєрєє сєгтєє унатлаа талх барьж хїїхэд шуухад маллаж, ойр дотныхоо хїнийг бодох зав гардаггїй байлаа. Санта Софи дела Пьедадыг санаж байдаг цорын ганц хїн бол тїїнийг ганц ч хараагїй Петра Котес байлаа. Петра Котес хэдийд ч, Бага Аурелианотой сугалаагаар олсон жаахныгаа шєнєжин хуваах гэж зїдэрч байхдаа ч Санта Софи дела Пьедадыг мєнхийн зараа гэж їзэх болж, хэн болохыг єчнєєн хэлїїлсэн боловч санаанд нь нэг л багтаж єгєхгїй нєхрийнхєє ээж, хадам эхээ байна гэж арайхийн тогтоодог боловч дорхноо мартаж орхидог байлаа. Санта Софи дела Пьедад зарагдаж байгаадаа тєдий тєвєгшєєдєггїй бололтой байв. Харин ч орь залуугаасаа амьдарсан асар том байшинг цэвэрлэж цэмцийлгэж, ялангуяа гадилын компанийн їед айлын голомт гэхээсээ цэргийн хуаран гэмээр болоход нь ч гэсэн єєд татсаар тасалгаан дотуур холхин єнцөг булан бїрийг єнгийн шагайж байх дуртай юм уу гэмээр байдаг билээ. Гэвч Урсулаг їхсэний дараа, Санта Софи дела Пьедад хэчнээн хїнд баймгїй шалбалзуур, хэчнээн хачирхамаар гайхмаар ажилсаг байвч аргагїй хїч хїрэхээ больж эхэлжээ. Нас хєгширч тэнхээ доройтсоноос ч тэгэхгїй, ерєєсєє байшин нь цаг єнгєрєх тусам муудаж байснаас тэгжээ. Байшингийн хананд зєєлєн хєвд ургаж, хашаанд ургамалд идїїлсэн шил адил хагарч цуурсан газраар нь зуу гаруй жилийн ємнє Мелькиадесийн хиймэл эрїї хийдэг шилэн аяганаас Урсулагийн олсон шар цэцэг цухуйжээ. Санта Софи дела Пьедад байгалийн ганирсан хїчийг сєрєх цаг ч їгїй, хїч ч їгїй болоод, унтлагын єрєєнїїдээс єдєржингєє гїрвэлийг їргээх боловч цаадуул нь шєнє буцаж ирнэ. Нэгэн єглєє їзвэл улаан шоргоолж байшингийн суурийг сэндийлж дуусаад, цэцэрлэгийг єнгєрч, хатаж хоцрон шороон єнгєтэй болсон хайтан цэцэг бїхий гонхоор дайрч гэрт орж ирсэн байлаа Санта Софи дела Пьедад эхлээд тэднийг зїгээр л шїїрдээд хаячих гэж оролдоод, дараа нь хор цацаж, сїїлд нь тїїхий шохой хэрэглэж їзсэн боловч огт болсонгїй, маргааш нь л бєєнєєрєє гарч ирсэн язганаж байдаг балаа. Фернанда хїїхдїїддээ захидал бичихээс єєр юм хийдэггїй болохоор гэр орноо эргэж сэхэхгїйгээр доройтож байгааг ухаарахгїй, Санта Софи дела Пьедад хөсрийн євсийг гал зууханд оруулахгїй гэж їзэлцэж, хэлхэн цаг болоод л хэрэх аалзны шїлсийг хананаас унагаж, мод идэх шоргоолжийг нїхнээс нь хаман гаргах зэргээр цор ганцаараа їзэлцэж байлаа. Гэвч єлєн тоос, аалзны шїлс орж, цэвэр байлгах гэж байдгаараа чармайгаад байхад нь тасалгаа хурандаа Аурелиано Буэндиа, залуу офицер хоёрын їзсэн тэр бохир, єєдгїй байдалтай болсоор байгааг харахад аргагїй дйилдсэнээ мэджээ. Тэгэхэд нь гоёлд ємсдєг элэгдсэн палааж, Урсулагийн хуучин шаахай, Амаранта Урсулагийн бэлэглэсэн энгийн оймсыг ємсєж солих хоёр гурван дотуур хувцсаа хувсаа баадагнаж боогоод Аурелианод:
 Одоо бие хїршгїй нь ээ. Энэ гэр ядарсан надад дэндїї ахдаж байна гэж хэлжээ.
Хаашаа явах гэж байгааг нь Аурелианогийн асуухад хойчийнхоо тухай огт тєсєєлєхгїй байна уу гэлтэй гараа сарвайжээ. Гэсэн хэдий боловч насныхаа сїїлд Риоачад байдаг їеэл дїїгээ барааддаг юм уу гэж хэлжээ. Гэвч їїнд їнэмших аргагїй байв. Эцэг эхээ нас барснаас хойш Сата Софи дела Пьедад Макондод хэнтэй ч харилцаж чадсангїй, тєрєл садантай ч гэж дурсаж байсангїй. Санта Софи дела Пьедад ганц песо хорин таван сентавогоос єєр юмгїй байсан тул Аурелиано арван дєрвєн алтан загасыг тїїнд єгчээ. Насны хїндэд дарагдан бєгцийж єнгєрч, гадаа гараад явган хаалганы нїхээр гараа оруулан, оньсыг буулгаж байжээ. Тїїнээс хойш Аурелиано тэр эмгэнтэй уулзсангїй ч їгїй, тїїний тухай сураг сонссон ч їгїй билээ.
Санта Софи дела Пьедад явсныг дуулаад Фернанда єдєржин ам хамхилгїй бувтанаж бїх авдар сав, хорго шїїгээгээ уудалж, бїх юмаа бїртгэж їзээд хадам эхийгээ юу ч авч яваагїйд сая итгэжээ. Дараа нь насандаа анх удаа гал ноцоох гэж оролдоод хуруугаа тїлж “Кофе яаж чанадгийг їзїїлж тус болооч” гэж Аурелианогоос гуйжээ. Яваандаа залуу эр тогоо барих болов. Фернанда єглєє босоод, ширээн дээр хоол байж байхыг авч идээд унтлагынхаа єрєєнд орж, зууханд нурман дээр жигнээд орхисон хоолыг авах гэж їдээр нэг їзэгдэж, тарчигхан хоолоо хоолны єрєєнд аваачин, таван хоосон сандалтай ёрог даавуугаар бїтээсэн ширээний эхэнд цэцэрлэг дэнгийн дунд сууж иднэ. Аурелиано Фернандо хоёр гэрт хоёулахнаа їлдсэн боловч хувь хувиа борлуулах ажээ. Тэр хоёр тус тусын унтлагын єрєөг л цэвэрлэх тул аалзны шїлс бусад єрєєг аажмаар хэрж, сарнайн бутыг торж, хана туургыг бїрхэж, шувуу нурууг зузаан давхрагаар хучлаа. Яг энэ їед Фернандо гэрийн бугтай болж гэж боджээ. Єдєр тутам гар доор хэрэглэгдэж байдаг юмс нь хєл орсон юм шиг болжээ. Хайчаа орон дээрээ яах аргагїй тавьсан байхад л ор дэрээ урвуулж хєрвїїлж бїтэн цаг эрээд, дєрвєн єдєр ороогїйг бодоход гал зуухны тавиур дээрээс олжээ. Шургуулганаас гэнэт сэрээ нь алга болчихоод маргааш нь зургаа нь шїтээн дээр, гурав нь угаагуурт байж байлаа. Юм нь тїїнтэй нуугдаж тоглох мэт болж, ялангуяа захидал бичих гээд суух їед нь энэ наадам бїр уурыг нь бардаг байлаа. Дєнгєж ич этгээд тавьсан бэхийн сав нь солгой этгээдэд оччихно, бичгийн хавтас нь ширээн дээрээс бїр алга болоод гурав хонож байтал дэрэн дороос нь гарч, Хосе Аркодиод бичсэн захидлын хуудас Амаранта Урсулад явуулах захидлын дугтуйд орж, дугтуйг сольчих вий гэж їргэлж зовж, хэд хэд ингээд солигдсоноос хойш дахиад тэгэх вий гэж яс хавталзаж байх боллоо. Нэг удаа їзэг нь алга болчихжээ. Хагас сарын дараа шуудан хїргэгч авчирч єгсєн байна. Халааснаасаа олоод айл айлаар орохдоо эзнийг нь хайж ийнхїї уджээ. Эхлээд юм нь ингэж алга болоод байгаа нь даруулгаа алга болсноо адил їл їзэгдэх оточ нарын хийгээд байгаа ажил гэж санаад тайван байлгаж їзээч! гэж захиа бичиж эхэлсэн боловч нэг яаруу ажил гарсанд захидлаа дутуу орхиж гараад єрєєндєє эргэж ирвэл нєгєєх нь алга болж, єєрєє ч тийм захидал бичих гэж байснаа мартаж орхижээ. Нэг хэсэг Аурелианог сэжиглэв. Тэгээд тїїнийг мєшгєж, замд нь янз бїрийн юм хаяж аваад нууж байхад нь бариад авдаг хэрэг хэмээн анах бол болсон боловч цаадах нь Мелькиадесийн єрєє, гал зуух, жорлонгоос єєр газар ордоггїй, тэгээд ч ийм юм хийхгїй хїн байна гэдэгт удалгїй итгэжээ.
Тийнхїї Фернанда гэрийн бугийг л ингээд байна гэж санаад, бїх юмаа байх ёстой газарт нь уяж бэхэлж байхаар шийджээ. Хайчаа орны толгойноос, їзгийн сав, бичгийн хавтсаа ширээний хєлнєєс уяж, бэхийн саваа ихэвчлэн цаас тавьдаг газрынхаа баруун талд ширээнийхээ тавцанд наажээ. Гэвч одоо л нэг боллоо гэж бодсон нь болсонгїй, учир нь юм оёж байгаад хоёр гурван цаг болоход гэрийн буг хайчных нь уяаг богиносгоод гар хүрэх аргагїй болгоно. Хавтасны уяа нь тэр ч байтугай гар нь болохоо байжээ. Бэхэндээ хїрч чадахгїй болдог байлаа. Брюссельд байгаа Амаранта Урсула ч, Ромд байгаа Хосе Аркадио ч Фернандагийн ингэж будилж байгааг мэдсэнгїй. Тэрбээр сайн дураа сууж байгаагаа тэдэнд бичдэг, аар саар юманд зовдоггїй байсан учир гэртээ буцсан мэт хийх юмгїй, аа саар юм гарвал нь хийчхлээ гээд л болчихдог учир їнэндээ ч жаргалтай сайн сууж байжээ. Захидал эцэс тєгсгєлгїй бичсээр байгаал Фернандо цаг хугацааг мэдэхээ байж, энэ ялангуяа Санта Софи дела Пьедадыг явснаас хойш мэдэгдэх боллоо. Фернанда хїїхдїїдээ ирэх байх гэж єдрийг баримжаалан єдєр, сар жилийг тоолж дасжээ. Гэтэл хїї охин хоёр нь ирэхээ удаа дараа хойшлуулах болсноор жил нь самуургаж, сар нь будлиантуулах, єдєр нь нэг нэгээсээ ялагагдахаа больж, тэр ч байтугай цаг хугацаа єнгєрч байгаа гэж мэдэгдэхээ байжээ. Хїїхдїїдээ тийнхїї ирэхээ хойшлуулаад байгаад Фернандо уурласангїй, харин ч юун ашгїй юм гэж боддог болов. Хосе Аркадио хэдэн жилийн ємнє сахил хїртдэгийн даваанд дээр байна гэж бичсэн мєртлєє одоо шашны дээд курсийг тєгсєєд дипломат бодлого судалж эхлэх гэж байна хэмээн бичихэд ч сэтгэл зовсонгїй, хуагт Петрийн сэнтийд хїрэх бартаат зам хичнээн єгсїїр бєгєєд эгц болохыг мэдэлгїй яах вэ. Бусад хїний бол нэг их тоохооргїй юманд сїйд болж, жишээлбэл хїїгээ пап ламыг їзсэн гэж бичихэд учиргїй баясжээ. Охин нь гаргууд сурч байгаагийгийнхаа ачаар эцгийнхээ тєсєєлж чадаагїй хєнгєлєлт авсан учир Брюссель тогтоосон хугацаанаасаа илїї удаан сурч чадах боллоо гэж бичихэд нь баярлажээ.
Санта Софи дела Пьедад самгарди хэл дээр ном авчирч єгснєєс хойш гурван жил гаруй єнгєрч, Аурелиано бичээсийн эхний хуудсыг сая л орчуулж чадан, асар их ажил хийсэн боловч испани орчуулга ямар ч утгагїй нууц тїлхїїрээр бичсэн байсан учир хэмжихийн аргагїй урт замд дєнгєж анхны алхам хийсэн хэрэг байжээ. Аурелианог нууц томъёоны тїлхїїрийг олох тулгуур бичиг байхгїй байсан боловч каталоны эрдэмтэний мухлагт бичээсийн гїн утганд нэвтрэх боломж хайхаар Фернандагаас тэр номыг явахаар явуулаач гэж гуйхаар шийдэв. Хог новш овоорч, зайтай онгорхой бїхэнд нїд ирмэхийн зуур дїїрч байгаа тасалгаандаа Аурелиано ярих їгээ бодон, ямар байдлаар хандвал їнэмшилтэй байх бол гэж эргэцїїлж, хамгийн аятайхан їеийг тааруулах гэж анавч Фернандатай гал зууханд пийшингээс хоолоо авч байхад нь дайралдах бєгєєд тїїнтэй уулзах єєр боломж байхгїйг мэдсээр байтал бодсон юмаа хэлж чадахгїй хэл нь нагац ээжээ мєшгєх болов. Унтлагынхаа єрєєнд Фернандогийн хєдєлж явахыг отно. Шуудан зєєгчєєс хїїхдїїдийнхээ захидлыг аваад, єєрийнхийгєє єгєхєєр хаалга руу явахыг чагнаж, шєнє дєл болтол цаасан дээгїїр їзэг тасралтгїй чахран гїйхийг чих тавин, унтраалага чад хийж, Фернандагийн уншлага уншиж эхлэхэд л маргааш хїссэнээ гарцаагїй бїтнэ гэж итгэлтэйгээр унттаг байлаа.

Аурелиано гарахыг Фернандагаар зєвшєєрїїлэх гэж туйлын их хїсэж байсан учир нэг єглєє мєрєє хїртэл ургасан їсээ тайрч, бєєгнєрєн ширэлдсэн сахлаа хусаж, нарийн ємд ємсєж, гал зууханд ороод Фернандаг хоолоо авахаар ирэхийг хїлээж гарлаа. Гэтэл єдєр бїр уулздаг толгой гэдрэг, алхаа нь чанга эмэгтэй нь биш харин ємссєн байшгїй їзэсгэлэн гоо эмгэн орж ирлээ. Үїнийхээ ємнє уйлж уйлчихсан юм шиг царай нь шаналангуй ажээ. Фернанда Бага Аурелианогийн авдарнаас хивэнд идїїлсэн хатан хааны хувцас өмсөж, галибартайгаа гайхан толины ємнє эргэлдэж байгааг нь харсан хїн бол тїїнийг галзуурч гэж бодохоор байсан боловч тэр галзуураагїй байлаа. Ердєє л тэр хуцвсыг ємсєхєд урьдын явдал ой ухаанд нь сэргэдэг байжээ. Тїїнийг ємсєхєд анх удаагаа зїрх нь шимшрэн, нїдэнд нь нулимс мэлмэрэн, тїїнийг хатан хаан болгоно хэмээн аваачихаар ирсэн цэргийн хїний гутлаас ханхалж байсан тоос їнэртэх шиг болж, мєрєєдєл нь биелээгїйг санахдаа гунигладаг байлаа.
Фернанда єєрийнхєє хєгширсєн, танагаа алдсан, энэ яваа насныхаа хамгийн сайхан їеэс хэтэрч холдсоныг мэдэж, тэр ч байтугай амьдралынхаа хамгийн хар їе гэж бодож байсан тэр їеийг санагалзуулан уйтгарлаж, салхинаар гонхонд тардаг байсан хахуун цэцгийн знэр, їдшийн бїрийгээр сарнайн бутнаас гарах, униар, тїїгээр барахгїй мал шиг бїдїїлэг харийхан хїртэл хэчнээн дутагдаж байгааг сая л ухаарчээ. Дагтаршин бєєгнєрсєн їнс гэлтэй тїїний зїрх єдєр тутмын ажил тєрлийн хамгийн хїнд цохилтонд ч тэнцэж байсан мєртлєє єнгєрснєє санан гиюїрэн анхны тїрэлтийг давалгїй бут їсэрчээ. Он жил улиран єнгєрөхийн хэрээр уй гашуугаас аз жаргалыг олж авах гэж зїтгэсээр Фернандо зэвэрч гїйцээд тийм муу зуршилтэй болжээ. Ганцаардах болсноор сэтгэл нь зєєлєрчээ. Гэвч тэр єглєє гал зууханд ороод, цонхигор, хэрзгэр залууг нїдээ жигтэй гялалзуулан, аягатай кофе єєдєєс нь сарвайхыг харахдаа єєрєєсєє ичих шиг болж билээ. Фернандо Аурелианог гадагш гаргаагїйгээр барахгїй даруулгаа хадгалдаг нууц халаасандаа гэрийнхээ тїлхїїрийг авя явах болов. Аурелиано гаръя л гэвэл сэм гараад эргэж ирж болох байсан боловч суусаар гадаад ертєнцєд итгэхгїй болсон хїний їг дагаж сурсан зэргээс їгнээс нь зєрж зїрхлэхгїй. Тэрбээр єрєєндєє эргэж ирээд Фернандагийн єрєєнєєс гїнээ шїїрс алдах чимээ шєнє дєл болтол гарахыг чагнан бичээсээ їзжээ. Нэг єглєє урьдынхаараа пийшингээ галлах гэж гал зууханд орвол урьд нь Фернандод тавьсан хоол хїнс царцчихсан байхыг їзээд унтлагынх нь єрєєг шагайвал їеннємєрєгєєрєє хуччихсан, царай нь урьдынхаа їзэсгэлэнтэй болсон, хар арьс нь гантиг шиг гєлийн гялтганасан Фернандо орон дээрээ сунан хэвтсэн байлаа. Хосе Аркадиог дєрвєн сарын дараа Макондод ирэхэд Фернанда яг тэр хэвээрээ байж байлаа.
Эхтэйгээ ийм їйлийн їргїй адилхан хїн байдгийг тєсєєлєхєд бэрх. Хосе Аркандио нэхмэл хар косчоом, хатуу дугуй захтай цамц ємсєж, зангианы оронд цэцэглэн зангидсан нарийхан торгон бїч зїїжээ. Энэ бол цайвар царайтай, гайхангуй харцтай зориггїйг илтгэсэн уруултай, уйтгартай байрын хїн байлаа. Хутагт нарын хиймэл їс шиг хоёр тийш нь гилийлгэн хагалж самнасан гялтганасан хар їс нь хиймэл байдалтай, лааны тос шиг цагаан эрїїгээ мєлчийтэл хуссан нь хєхрєн байгааг харахад сэтгэл їргэлж зовж явдаг хїний шинжтэй. Судас нь ногоорон гэрэлтэх бэлцгэр цайвар гар нь ажил хийдэггїй хїний гарын байдалтай. Солгой гарынхаа долоовор хуруунд гэрэлт чимэд шигтгээтэй том алтан бєлзєг зїїжээ. Аурелиано хаалга нээж єгєєд, тїїнийг их холоос иржээ гэдгийг дор нь таав. Урсула сохорсон хойноо тїїнийг олж байхад амар гэж толгойг нь сїрчгээр угаадаг байсан тэр їнэр явсан газарт нь їлдэж байлаа. Хосе Аркадио олон жил эзгїй байгаад ирэхдээ яагаад ч юм гунигтай, ганцаардмал, насаа идсэн хїїхэд хэвээрээ їлдсэн нь нэг л ойлгомжгїй байв. Хосе Аракадио эхийнхээ унтлагын єрєє рїї шууд очив. Аурелиано хїїрийг їмхийрїїлэхгїйн тулд Мелькиадесийн жороор євгийнхєє хэрэглэж байсан хєєрєгт дєрвєн сар мєнгєн ус буцалгаж байжээ. Хосе Аркадио юу ч асуусангїй, їхсэн эхийнхээ духан дээр їнсэж, банзлын нь дотоод халааснаас хэрэглээгїй їлдсэн гурван даруулга, хувцасны шїїгээний тїлхїїрийг авав. Итгэлтэй ширїїн хєдлєх нь тїїний уйтгартай номой байдалд огт нийцэхгїй байлаа. Шїїгээнээс торгоор ороосон, зандан їнэртсэн овгийн сїлдтэй хайрцаг гарган авч нээвэл дотор нь урт гэгчийн захидал байлаа. Фернанда сэтгэлдээ хадгалж явсан бїхнээ хэлж, амьддаа хїїгээсээ нууж явсан бїхнээ бичсэн байлаа. Хосе Аркадио эхийнхээ захидлыг босоогоороо ихэд сонирхсон янзтай боловч сэтгэл хєдєлсєн байдалгїй уншжээ. Гуравдугаар хуудсан дээр тогтож, Аурелианог шинээр танилцаж буй мэт анхааралтай харснаа,
 Тийм байж, бутач гэдэг маань чи юу ? гэж хахир дуугаар хэлэв.
 Би Ауредиано Буэндиа байна.
 Яв, тасалгаандаа оч гэж Аркадио хэлэв.
Аурелиано єрєє рїїгээ ороод, Фернандиог оршуулахыг ч гарч харсангїй. Заримдаа Хосе Аркадио амьсгаадсаар гэр дотуур явж байх нь гад зуухны нээлттэй хаалгаар харагдаж, ємхөрч муудсан унтлагын єрєєнєє алхах чимээ нь шєнє дєл болтол дуулддаг байлаа. Аурелиано тїїний дууг олон сар сонссонгїй, Хосе Аркадио тїїнийг тоож ярьдаггїйгээс тєдийгїй Аурелиано ч тїїнтэй ярих єчїїхэн хїсэл байхгїй, мєн бичээсээсээ єєр юм бодох зав ч їгїй байснаас тэр билээ. Фернандаг їхсэний дараа Аурелиано їлдсэн хоёр алтан загасны нэгийг авч, хэрэгтэй номоо авахаар каталон эрдэмтэний номын мухлагт очив. Дурсаж бодох юм, їзсэнээ харьцуулах юм огт байхгїй учир замдаа дайралдаж байгааг огт сонирхохгїй. Эзгїйрсэн гудамж, орхигдсон байшин нь ганцхан харах сан гэж хорхойсон байсан тэр їедээ сэтгэлдээ бодож байсан шиг нь харагдаж байлаа. Тэрбээр Фернандагийн єгєєгїй зєвшєєрлийг єєрєє єєртєє олгож, тэгэхдээ ганхцан удаа, цорын ганц хэргээр, хамгийн богино хугацаагаар гарахаар шийдэж, гэрээсээ урьдын цагт зїїд тайлдаг байсан нарийн гудамж хїртэл арван нэгэн хорооллыг тувт гїйн єнгєрєєд бєгс эргэх зайгїй шахас новширсон харанхуй єрєєнд сэтгэлд догдлон орж явчихлаа. Энэ нь номын мухлаг бус шоргоолжинд идїїлж, аалзны шїлсэнд хэрэгдсэн тавиур дээр, тавиур дээр тєдийгїй шалан дээр, тавиурын хоорондох давчуухан зайд хїртэл замбараагїй овоолсон хуучин номын нийтийн булш мэт санагдаж байлаа. Зузаан зузаан судар хурааснаас хотойчихсон ширээнээ мухлагийн эзэн сургаалийн дэвтрээс тасдаж авсан хуудсан дээр ягаан бэхээр нэг юмыг эх адаггїй, муруй сарий бичиж байна. Мєнгєлєг сайхан їс нь какду шувууны єрєвлєг шиг духруугаа унжжээ. Сэргэлэн, онигор хєх нїдэнд нь ертєнцийн бїх номыг уншсан хїний сайхан сэтгэлийн шинж тодорч байлаа. Тэрбээр дан дотуур ємдтэйгээ хамаг бие нь хєлєрчихсєн сууж, орж ирж байгаа хїнийг ч харсангїй. Аурелиано авсан ботиудаа алтан загасныхаа хамт дуугїйхэн сарвайвал каталон эрдэмтэн номын хуудсыг эргїїлж їзсэнээ аньсага нь хясааны хавтас мэт хамхигдсан “Чи галзуу байхаа” гэж унаган хэлээрээ хэлснээ мєрєє хавчисхийгээд Аурелианогийн ном, алтан загасыг эргїїлэн єгч,
 Аваад яв. Энэ хэдэн номыг хамгийн сїїлд уншсан хїн Сохор Исаак л байх, тэгэхээр юу хийж байгаагаа сайн бодоорой гэж испаниар хэлжээ.
Хосе Аркадио Мемегийн унтлагын єрєєг засаж, хилэн хєшиг, хааны орны торгон лаврыг нєхїїлж цементэн усан сангийн хашлага, барзгар хар єнгєтэй болсон угаалгын єрєєг янзлууллаа. Унтлага, угаалгын єрєєгєєр єєрийн эдлэнг хязгаарлаж, тос болчихсон хачин сонин юм, хямд сїрчиг, хиймэл эрдэнэс зэрэг шал дэмий юмаар дїїргэжээ. Гэрийн бусад єрєєн дэх юмнаас шїтээн дээр байсан хутагт нарын баримлыг л анхаарч, яагаад ч юм сэтгэд нь таарсангїй, нэг орой шїтээн дээрээс буулгаад гадаа гарган, їнс болтол нь шатааж орхижээ. Ихэвчлэн єдрийн арван хоёр цагт босно. Сэрээд алтан луу хатгамалсан хуучин халааз ємсєж, алтан цацагтай улавч углаж, угаалгын єрєєнд ороод, Сайхан Ремедиосын угаал їйлдээд байсантай адил удаан гэгч ёслол їйлддэг байлаа. Усан санд орохын ємнє гурван цагаан шилнээс анхилуун давс усанд цацаад. Тэрбээр угаал хийхдээ Сайхан Ремедиос шиг тарвасны хальсан саваар дээрээсээ ус хийдэггїй тансаг їнэрт цусан дотор бїр ороод хоёр цаг дээшээ харан усны сайханд бїївэйлэгдэн хэвтэж, Амарантаг боддог байлаа. Ирснээсээ хойш хэд хэдэн хоноод эндэх нутагт дэндїї халуудах цайны ганц нэхмэл косчоомоо тайлж, Петра Креспийн бїжиг заахдаа ємсдєг байснархуу нарийн ємд ємсєж, овог нэрийн эхний їсгийг хатгсан жинэхэнэ торгон цамц ємсєх болов. Энэ хувцсаа долоо хоногт усан санд хоёр угаагаад, єєр солих ээлжийн хувцас байхггїй тул хатаагаад, халаазтайгаа явдаг байлаа.
Хосе Аркадио гэртээ хоол огт їл иднэ. Үдийн бїгчим халуун намдмагц гэрээс гарч, шєнє орой болсон хойно буцаж ирээд, тасалгаан дотуур хїндээр амьсгаадан, Амарантаг бодсоор гиюїрэн явдаг байлаа. Тєрсєн гэрийнх нь тухай сэтгэлд нь їлдсэн юм гэвэл Амаранта, шєнийн дэнгийн гэрэлд аймаар гялтгангах хутагт нарын нүд, энэ хоёр л байлаа. Ромд наймдугаар сарын сїїмгэр шєнєєр Амарантаг торон банзалтайгаа гантиг хашлага усан сангаас гараад, гараа боосон чигээрээ цєлийн хїний байдалтай уйтгарлан явж байгаагаар олон ч удаа зїїд, сэтгэлдээ їзжээ. Аурелиано Хосе Амарантагийн дїрийг дайны цуст намагт живїїлэн мартах гэж оролдсон боловч Хосе Аркадио эхийгээ лам болох тухай їлгэрээр хуурах зуураа сэтгэлийнхээ гїнд тэр дїрийг амьдаар нь хадгалах гэж оролдож байлаа. Захидалдаа санаанаасаа зохиосон юмыг л бичиж байснаа тэр ч мэдсэнгїй, Фернанда ч мэдсэнгїй. Ромд очсоныхоо дараа Хосе Аркадио шашны сургуулиас гарч, эхийнхээ солиот захидалд їргэлж дурдах хэмжээлшгїй євийг хураахын тулд шашины ухаан, хууль жаягийг судалсаар байгаа тухай худал бичсээр байжээ. Тэр хєрєнгийг євлєвєл ийм тарчиг ядуу байхыг больж, хоёр найзтайгаа суудаг Трастверийн гудамжны бохир байшингийн дээврийн хєндийгєєс гарч чадах байлаа. Фернандагийн їхэхээ мэдэж бичсэн сїїлийн захидлыг аваад тансаг байдлыг їзїїлэгч хувцасныхаа навтгарыг жумдаандаа эвхэж хийгээд цагаачдын хїйтэн гоймон, єтгєн бяслаг зулсаар ярганы їхэр шиг шахалдан яваа хєлєг онгоцны хєндийд суун далайг гаталжээ. Фернандагийн зовлонгоо хожимдуулсан ширхэгчилсэн тоочсон гэрээсийг гїйцэд уншилгїйгээр салж унасан тавилга хєсрийн євсєнд идэгдсэн гонхыг їзээд л гарахгїй, Ромын хаврын очир эрдэнэ мэт туяарах гэрлийг хэзээ ч їзэхгїй, эртний амьсгал шингэсэн агаараар нь амьсгалахгїй гэдгээ мэджээ. Мэнгэр нь хєдлєн тамираа тасартал ханиалган нойроо хулжихад зєнєсєн Урсулагийн єєрийг нь юм бїхнээр айлгадаг байсан баргар байшин дотуур лай ланчгаа дахин дахин хэмжин алхдаг байлаа. Урсула, Хосе Аркадиог харанхуйд алдчихна гэж айхдаа унтлагын єрєєний мухарт шигдэн суудаг болгон сургаж, “Энэ бол бїрий болохоор їхдэл гарч ирэн, гэр дотуур тэнэхдээ шагайдаггїй ганц газар” гэж хэлжээ. “Чи муу юу хийвэл хутагт нар надад дор нь хэлнэ” гэж Урсула сїрдїїлдэг байлаа. Багадаа тэрбээр энэ буланд унтах цаг болтол, хутагт нарын хїйтнээр цоо ширтэхэд сїнсгїй айж мухар сандал дээр хєдєлгєєнгїй суудаг байлаа. Хосе Аркадиог ингэж давхар зовоохын хэрэг байсангїй. Учир нь тэр їед Хосе Аркадио орчин тойрондоо байгаа бїхнээс айдаг, амьтны дургїй хїргэсэн гудамжны хїїхэн, гахай сїїлтэй хїїхэд гаргадаг гэрийн эмэгтэй, заримыг нь їхїїлж салдаг нєгєє заримыг нь насан туршдаа гэмшиж яваа болгодог зодооч тахиа, дєнгєж барингуут л хорин жил дайтахад хїргэдэг галт зэвсэг, заавал урам хугалж, галзууруулж дуусдаг ойвгїй санаанаасаа, эцэст нь эзэн тэнгэрийн хэмжээлшгїй сайхан сэтгэлээр бїтээгээд, чєтгєр шулмын завхруулчихсан бїхнээс нэгэнт айдаг болсон байжээ. Єглєє нь хар даран зїїдлээд зовж зовчихсон сэрдэг байсан боловч цонхоороо тусах нарны гэрийн харж єєрийг усан санд оруулах Амарантагийн зєєлєн гарыг хїрэхэд шєнийн айдас нь алга болдог байлаа. Наранд булхсан цэцэрлэгт Урсула хїртэл огт єєр болчихсон єєрийг нь элдэв аймаар юм ярьж айлгахаа болиод, пап ламын шиг яралзсан инээмсэглэж байг гэж шїдийг нь нухсан нїїрсээр угааж, дэлхийн дєрвєн зїг, найман зовихсоор Ромд очсон мєргєлчид “Пап ламын гараа ямар цэвэрхэн байлгадаг юм бэ” хэмээн гайхаг гэж хумсыг нь авч, єнгєлж пап ламаас дутуугїй сайхан їнэртэг гэж сїрчиг шїршиж єгдєг байлаа. Пап ламын, Касьельгандольфо ордны тагтан дээрээс мєргєлчин олонд долоон хэлээр аврал айлдаж байхыг їзэж, їнэхээр их цагаарч, зуны баринтаг нь нїд гялбам гял цал хийж байгааг харж тансаг сїрчгийнанхилуун їнэрийг їнэртэж билээ.
Хосе Аркадио тєрсєн голоìтдоо ирснээс хойш жил шахам болж, мєнгєн цэцэглэг дэн, алтан сїлд чимэглэлт хєтєвчєє (Їнэнийг хэлэхэд, хєтєвчний шигтгэмэл сїлд л алт байжээ) зарж идээд хотын хїїхдїїдийг гэрт цуглуулан зоргоор нь тавьж зугаагаа гаргах болжээ. Үдийн амралтын цагаар тэрбээр тэднийг цэцэрлэг дэх олсон дээгїїр харайлгуулж, гонхонд дуу дуулуулж, олбогт сандал, буйдан орон дээгїїр хєлбєрїїлж, тэднийг хэсэг хэсгээр нь сайн юманд сургадаг байлаа. Нарийн ємд, торгон цамцаа хэдийн тайлж арабчуудын мухлагаас авсан жирийн косчоом ємсєх болсон боловч намбаа хадгалж, пап ламын тєрхєє тавиагїй байлаа. Хүїхдїїд Мемегийн найз охидын адил тэднийд дорхноо дасжээ. Үдэш орой болтол хїїхдийн дэмий чалчих дуу, дуулдар товшуур бїжиг хийх нь сонсдож, тэднийх сахилга гэж байхгїй дотуур байртай сургууль шиг л байдаг байлаа. Эхлээд Аурелиано тэдний тийнхїї даварч байгааг анзаарахгїй байсан боловч гийчид Мелькиадесийн єрєєнд хїрчээ. Нэг єглєє хоёр жаал хаалгыг нээгээд, юм уншин суугаа їс ноос болсон балиар хїнийг хараад айжээ. Тэр хоёр орж чадаагїй боловч тэр жигтэй хїнийг сонирхох болов. Тэгээд хаалганы дэргэд шивэр авир хийж, салхивчны янз бїрийн муухай юм тасалгаан руу шидэж, нэг удаа хаалга, цонхыг гадаас хадаж орхисонд Аурелиано хагас єдєр ноцолдож баймааж нь гарч билээ.

Єєрсдийг нь залхааж гэсгээхгїй байгаад эрэмшин, бїр зориг ороод, Аурелианог гал зууханд байх хойгуур нь дєрєвүүл бичээсийг устгах гэж тасалгаанд оржээ. Гэвч шарласан цаастай бичээсийг шїїрээд авмагц нэгэн далдын хїч тэднийг дээш єргєн, Аурелианог эргэж ирэн, бичгийг тэдний гараас булаан автал хийд байлгажээ. Тїїнээс хойш тэд тїїнд тєвєг удсангїй.
Хэдийгээр арван хэдэн нас хїрч байгаа боловч ємдєє тайлаагїй яваа дєрвєн хєвгїїн Хосе Аркадиогийн царай зїсийг янзалж єгнє. Тэр дєрєв єглєє эрт бусдаасаа тїрїїлж ирээд, сахлыг авч, халаасан алчуураар биеийг нь зїлгэж, їсийг нь засаж, гар хєлийнх нь хумсыг єнгєлж, сїрчиг цацаж єгнє. Заримдаа тїїнийг усан дээр дээш харан хєвж, Амарантаг бодож байхад тэд усан санд орж, хєлєєс толгойг нь хїртэл савандаж єгнє. Дараа нь биеийг нь хуурай болтол арчиж, оодоод хувцаслана. Тэдний нэг, долгионтсон шаргал їстэй, чандага шиг цэнхэр ягаан нїдтэй хїї ихэвчлэн тэднийд хононо. Тэр хїї Хосе Аркадиод туйлгїй дасчихаад, мэнгэр нь хєдлєн нойргїй хонож байхад дэргэдээс нь холдохгїй, харанхуй єрєєнїїдээр хамт хэрэн явдаг байлаа. Нэг шєнє Урсулагийн унтлагын єрєєнд орвол газар доорх нар шалны хагархайгаар гарч байхыг ажиглаж. Ямар учиртайг їзэхийн тулд дэнлїї асаах ч хэрэг байсангїй. Хоёул Урсулагийн ор байсан газарт үзвэл хамгийн хурц гэрэл гарч иржээ. Зэс утсаар амсрыг нь боосон гурван бэржээнхэн хїїдийд долоон мянга хоёр зуун арван дєрвєн зоос цог аятай харанхуйд гялтагнан байлаа.
Эрдэнэсийг олсон нь зїйрлэвээс шєнийн харанхуйд галын хурц гэрэл хялсхийх мэт болсон ажгуу. Гэвч ядуу байхдаа мєрєєдєж байснаараа гэнэт тэнгэрээс унасан баялагаа аваад Ромд буцахын оронд гэрээ аминчхан диваажин болгожээ. Хилэн хєшиг болон унтлагын єрєєний лаврийг шинэчилж, угаалгын єрєєний шалыг хавтангаар єнгєлїїлж, ханыг паалантай тоосгоор бїрїїлэв. Хоолны єрєєний шїїгээндээ чихэр жимс, утсан мах дармал хїнсний зїйл овоолж цоожилчихсон байсан агуулахаа дахин нээж, дарс тэргїїтнээр дїїргэлээ. Эдгээр ундааг Аркадиогийн нэртэй хайрцагт хийн тємєр замын єртєєн дээр хїргэн ирж, тэрбээр єєрийн биеэр очиж авдаг байлаа. Нэг шєнє дєрвєн хєвгїїнтэйгээ їїр цайтал найралжээ. Єглєєний зургаан цагт унтлагын єрєєнєєс шалдан гарч усан сангийн усыг асгаж, оронд нь шампан дарсаар дїїргэжээ. Хєвгїїд усан сан руу їсрэн орцгоож анхилуун їнэрт хєєс бїрхсэн алтлаг усанд тэнгэрт сїрэг шувуу наадах мэт дураар тонгочиж, тэд шуугилдан хєгжилдсєєр, зайдуухан Хосе Аркадио Амарантаг сэрїїнээрээ зїїдлэн, бодол болж дээшээ харан хєвж байлаа. Хєвгїїд дорхноо цуцаж бєєнєєрєє унтлагын єрєєнд орж, хилэн хєшгийг нь хуу татан, биеэ арчин хоорондоо ноцолдож, їнэт толийг нь хагалаад, цугаараа орон дээр гаран овооролдон лаврийг нь унагажээ. Хосе Аркадиог ирэхэд тїйвээж сїйтгэсэнюмныхаа дунд атиран унтацгааж байлаа. Эдвэж сїйтгэснийг харан харуусахаасаа илүү ингэж утгагїй наргин, шалдаа буусан єєрийгєє хараад авдрын ёроолд биеийг нь хатуужуулах ємсгєл, мах бодийг гэсгээх, гэмшїїлэх янз бїрийн тємєртэй хамт хэвтэж байсан торлогийг авч, галзуурсан юм шиг бархиран, хайртай байсан хїїхдїїдээ сїрэг цєєвєр чоныг ч ингэж занчихгїй биз гэж санагдмаар шалба туушиндан, гэрээсээ хєєж гаргав. Тэрбээр ганцаараа їлдэж, мэнгэр нь хєдлєн хэд хоног намдахгїй зовоов. Нэг их ханиалгах нь гайгїй болоод байлаа. Гурав хоног дээрээ тэнхэл барагдаж дотор багтрахыг тэвчиж чадахгїй орой нь Аурелианогийн єрєєнд орж, “Оройн эмийн сангаас хоолой утах нунтаг авчирч єгч тус болооч” гэж гуйжээ. Аурелиано хоёр дахиа гадаа гарсан нь энэ байжээ. Тэр хоёр хороолол гїйгээд л латин бичигтэй шаазан сав тавьсан давчуухан эмийн сангийн тоос болсон цонх харагдсанд дотогш орвол нийтийн могой шиг гилбэлзсэн бїсгїй Хосе Аркадиогийн цаасны тасархай дээр бичсэн эмийг авч єгєв. Энэ удаа ч Аурелианогийн дэнлїїний шар гэрэлд тусах хоосон гудамжийг аанай л огт сонирхсонгїй. Аурелиано зугтчихлаа гэж Хосе Аркадио эхлээд бодож байтал цаадах нь аахилсаар, удтал гаралгїй сууснаас шавар шиг болчихсон хєлєє зєєж ядсаар орж иржээ. Аурелиано орчин тойрондоо байгаа юмыг илэрхий хайхрахгїй байх тул хэдэн єдрийн хойно Хосе Аркадио эхийнхээ захисныг зєрчиж, тїїний “Дуртай цагтаа гадагш гарч бай” гэж хэлжээ.
 “Гудамжинд би юу хийх вэ” гэж Аурелиано хариулжээ.
Тэр аанай л тїгжээтэй суун, эртний бичээсээ їзэн бага багаар тайлж байсан боловч утгыг нь тайлбарлаж бас л чадахгїй байлаа. Хосе Аркадио тэр даяанчид єрєєнд нь зїсэм гахайн утсан мах, аманд нь хаврын амт їлдээх чихэртэй авчирч єгч, тэр ч байтугай жїнз сайн дарс хоёр ч аваачиж єгчээ. Хосе Аркадио дураа хїрвэл л їзэж болох зїйл хийгээд бичээсийг тєдий л хайхарсангїй боловч ховорхон эрдэмтэй, ертєнцийг гайхалтай мэддэг шоовдор садангаа сонирхох болжээ. Аурелиано англи хэлийг гадарладаг болоод бичээсийг судлахынхаа завсарт нэвтэрхий толийн зургаан ботийг сонин роман уншиж байгаа юм шиг хуудас алгасалгїйгээр уншжээ. Аурелиано нэвтэрхий толь уншсаны хїчинд л Ромыг хэзээ язааны сууж байсан юм шиг мэддэг болсон байх гэж Хосе Аркадио эхлээд санаж байсан боловч нэвтэрхий толиос мэдэх аргагїй зїйлийг, тухайлбал юмны їнийг хїртэл мэддэгийг нь удалгїй мэджээ. “Їїнийг юунаас олж мэдэв” гэж Хосе асуухад Аурелионо нь Хосе Аркадиог тасалгаагаар явж байхыг нь хєндийхнєєс хардан байснаа ойртож танилцаад ирэхдээ анх бодож байснаас нь шал єєр байсанд гайхжээ. Хосе Аркадио инээдэг, гэрийнхээ баян тансаг байсныг їе їе санан уйтгарлан, Мелькиадесийн єрєє ингэж хогондоо дарагдах гэж халаглан санаа алддаг байлаа. Яс махны тасархай энэ хоёр аглагч ойртлоо гээд дотно болтлоо єдий байсан боловч ганцаардан зовохоо больжээ. Їїнээс хойш Хосе Аркадио, Аурелианотой аан уун гэж даруй, хиймээр байвч халган тєвєгшєєдєг байсан гэрийн зарим ажилд тїїгээр туслалцуулахаар боллоо. Аурелианогийн хувьд бол гонхонд суун, юмаа унших, Амаранта Урсулагийн нямбай нь аргагїй явуулсаар байсан захиаг авах, Хосе Аркадиогийн урьд нь оруулдаггїй байсан угаалгын єрєєнд угаалга хийх боломжтой болов.
Нэгэн халуун єдєрт тэр хоёр хаалга сандрангїй балбах чимээнээр сэрэв. Хаалгыг нэгэн танихгїй євгєн цохисон байлаа. Том ногоон нїд нь тєвшин царайн дунд сїїмийн гэрэлтэж, духан дээр нь їнсэн загалмай харлана. Тэр хүний навтас болсон хувцас, элэгдэж майжийсан гутал, їїрч яваа ганц тулмыг харахад гуйлагчин юмуу гэмээр боловч гадаад тєрхтэйгєє огт авцалдахгїй омог бардам байдалтай ажээ. Энэ хїн биеэ хамгаалах зєнтэйгєє бус, ямагт айгаад сурчихсандаа амиа тэжээж яваа юм байна гэдэгт нь зочдын єрєєний сїїмгэр гэрэлд ч хальт харахад л мэдэгдэж байна. Энэ бол хурандаа Аурелиано Буэндиагийн арван долоон хїїгээс ганцаараа амьд їлдсэн Амраг Аурелиано байлаа.
Тэрбээр оргуул босуул байдлаар махаа идэж, элдэв юманд єртчих вий гэж айж болгомжлох явсаар хєл жийж амсхийх хїслэн болжээ. Тэр нэрээ хэлээд, нойр энэ л гэрт орогнуулаач гэж гуйжээ. Гэвч Хосе Аркадио Аурелиано хоёр энэ садангаа танихгїй учир тэнїїл амьтан байна гэж санаад гудамжинд тїлхэн гаргав.
Тэр хоёр хаалган дээр зогсож, Хосе Аркадиогийн тєрєхєєс ємнө эхэлсэн эмгэнэлт явдлын тайллыг їзжээ. Гудамжны нєгєє этгээдэд байгаа бїйлсийн модон дотроос Амраг Аурелианог олон жилийн турш анч нохой шиг авалж, мєрєєр нь мєшгєн хєєж явсан цагдаагийн хоёр тєлєєлєгч духны хэрээсийг яг онож тїрїїлгээ харан уналаа.
Хосе Аркадио хїїхдїїдийг хєєж явуулсанаас хойш христосын мэндэлсэн єдрєєс урьд Неапаль орох санаатай Атлантын далай гатлах хєлгийн сураг гарахыг хїлээж байна. Хосе Аркадио энэ тухай Аурелианод хэлж, Фернандаг їхсэнээс хойш сагстай идэх юм ирэхээ больсон учир Аурелианод амь зуугаад байхаар нэг худалдааны юм нээж єгєх гэж байлаа. Гэвч тїїний сїїлчийн энэ мєрєєдєл биелэх учиргїй байжээ. Есдїгээр сарын нэгэн єглєє Хосе Аркадио, Аурелианотай гал зууханд аяга кофе уугаад, угаалгын єрєєнд угаал їйлдэж дуусаж байтал вааран дээврийн цоорхойгоор гэрээсээ хєєж явуулсан дєрвєн хєвгїїн їсрэн бууж, яах ийхийн зуургїй хувцас хунартайгаа усан сан руу харайн орж, тїїнийг їсдэж аваад, толгойг нь усан дотор дарж усны гадарга дээр хийн бємбєлєг їзэгдэхээ больж папын шинэ залгамжлагчийн цайвар биеийг анхилуун усны ёроол руу шингэтэл байлгажээ. Дараа нь тэр дєрєв болон хэлмэгдэгчээс єєр хэн ч їл мэдэх нууцаас гурван шуудай алтыг аван арилжээ. Энэ бїхнийг цэргийн маягаар маш шуурхай зохион байгуулалтай, зэрлэг байдалтай амжуулжээ.
Аурелиано цоожтой сууж байсан болохоор юу ч сэжиглэсэнгїй. Орой нь л гал зуухандаа ирэхдээ Хосе Аркадиог їгїйлж, гэрээрээ нэг хайгаад, угаалгын єрєєнєєс олжээ. Хєєгєєд пиндийчихсэн Хосе Аркадио Амарантаг бодсоор усан сангийн анхилам їнэрт мандал дээр хєвж байлаа. Аурелиано тїїнд дассанаа сая л ойлгожээ.
***
Арван хоёрдугаар сарын эхээр Амаранта Урсула хэлж дуулгасан юмгїй аясын салхинд туугдан гэртээ гэнэт буцаж ирвэй. Тэрбээр нєхрєє хїзїїгээр нь торгон уяагаар оосорлон хєтєлжээ. Зааны ясан єнгєтэй палааж ємсєж євдгєє хїрсэн сувдан зїїлт хїзїїндээ зїїж, дугуй тайрсан їсээ хацар руугаа харайцайн даль шиг унжуулжээ.
Хагас жилийн ємнє тїїтэй суусан хїн бол далайчин байрын гоолиг нуруутай фламанд нутгийн идэрхэн эр байлаа. Амаранта Урсула зочдын єрєєний хаалга нээгээд л арай оройтож ирж, гэр нь санаснаас илїї доройтож гэдгийг мэдлээ.
 Тэнгэр минь ээ! Бїсгїй хїн байхгїй гэдэг нь илт байна гэж харамсангуй гэхээсээ баясангуй дуу алджээ.
Тїїний авч ирсэн юм нь гонхонд багтсангїй. Амаранта Урсула Брюссель орохдоо авч явсан хуучин авдарнаасаа гадна хувцасны хоёр шїїгээ, дєрвєн том жумдаан, шуудай шїхэр, найман хайрцаг бїрх малгай, асар том том тортой тавин ширхэг бялзуухай, залдаг тусгай дугтуйтай хийгээд эхил хуур шиг бариад явчихаж болдог унадаг дугуй авчиржээ. Нєхрийнхєє жолоочийн бусад хэрэглэлийн хамт авчирсан хуучирсан зотон бадайг ємсєж, гэр орноо тордон домдож гарлаа. Гонхонд эзэгнэж гїйцээд байсан улаан шоргоолжийг хєєж, сарнайн бутыг сэргээж, хогийн євсийг їндсээр нь зулгааж, цэцгийн мандалд ойм, хахуун, хайтан дахин суулгаж хэсэг мужаан, засварчин, тоосгочин, чулуучныг удирдан шалны завсар зайлхайг бєглєж, цонх хаалгыг єлгєж, тавилга тэргїїтэнг засаж, ханаа гадна дотроос нь шохойдож, ирснээсээ хойш гурван сар гэхэд гэрээ оньст хуур тоглож байсан їеийнх шигээ залуу насны баяр баясгалан бялхаан сайхан байдалтай болголоо. Хэдийд ч яаж ч байлаа гэсэн дандаа сайхан аашилж, їргэлж дуулж, бїжиглэж байдаг, хуучирсан эд, хуучирсан заншлыг хог дээр хаяхад бэлхэн Амаранта Урсулаг оршуулгын зїйлийн їлдэгдэл, буланд овоорсон хэрэгцээгїй новшийг гаргаж хаяад, Урсулаг хїндэлдэгтээ л Ремедиосын зургийг єлгєєтэй хэвээр нь їлдээжээ.
“Хараач ямар гоё вэ! Элэнц ээж маань арван дєрєвтэйдєє байгаа нь энэ!” гэж Амаранта Урсула элгээ хєштєл инээн хашгирна. Гэрт буг чєтгєр орогносон учир нуусан эрдэнэсийг нь эрвэл тэднийг ганц айлгаж болно гэж нэгэн чулуучин ярихад Амаранта хоёронтоо тас хийтэл инээд алдах зуураа эрэгтэй хїний мухар сїжигт итгэдэггїй гэж хэлжээ. Амарнтагийн туйлын шулуун шууд, туйлын толгой даасан, туйлын орчин їеийн болсныг Аурелиано хараад нїїрээ хийх газар олохгїй сандарчээ. Амаранта гараа дэлгэж “Пєєх, хараач гэм! Миний хайртай махчин ямар том болоо вэ” хэмээн хашгирчээ. Аурелианод чамин бїжиг зааж гарав. Хурандаагаас їлдсэн тос болсон ємдийг нь тайлуулж, цэцгэн хээтэй цамц, дэгжин гоё шаахай бэлэглэж тїїнийг гудамжинд хєєн гаргажээ.
Урсула шиг жижигхэн, сэргэлэн мохошгїй, Сайхан Ремедиосийн гоо їзэсгэлэн, сэтгэл булаахын хувьд бараг дутахгїй Амаранта Урсула хувцсаны загварыг урьдаас мэдэх ховорхон авъяастай байлаа. Шуудангаар ирж байгаа хувцасны загварын сїїлийн сэтгїїлийг їзэхэд єєрийн нь зохиож, Амарантагийн элин галавын машинаар єєрийн нь оёсон загвартай яг таарч байдаг байлаа. Тэрбээр Европт гарч байгаа хувцасны загварын бїх сэтгїїл, урлаг, хєгжмийн бїх хэвлэлийг захиалж, авъяастай эмэгтэй тоосонд дарагдаж, ган ганчигт сїйрэн голомт нь цайж байгаа энэ хотод буцаж ирэв. Тэгэхдээ ертєнцийн хаа ч аж тєрхєд бардаагаар хїрэх хєрєнгєтэй нєхєр, єєрт нь туйлын хайртай учир хїзїїнээсээ торгон уяагаар оосорлуулаад явахаа тоохгүй тийм нєхєртэй эргэж ирэв гэдэг нь ухаанд багтахгїй байлаа.
Гэвч єдєр хоног єнгєрєхөд Амаранта Урсулаг Макондодоо суурьшиж, тухтай сайхан аж тєрж, тавтай сайхан насаа элээх гэж хамаг байдгаараа эрмэлзэж байгаа нь тодорхой боллоо. Тортой шриг бялзуухай авчирсанаас їзэхэд гэнэт тэгж шийдээгїй нь илт. Эхийнхээ, нэг захиандаа шувуу їхэж дууссан гэж бичсэнийг санаад , Европт хэдэн сар саатан, канарын арал дайрах хєлєг онгоцыг хїлээж, тїїгээр орохдоо хамгийн їїлдэр сайтай хорин таван хос бялзуухай худалдан авч, Макондогийн тэнгэрт тавих гэж боджээ. Тїїний їїсгэсэн юм нэг л бүтэхгїй байсны дотроос хамгийн бїтэлгїй нь энэ байжээ. Шриг бялзуухай їржих бїрийд нь дараа дараагаар гарган тавивал шувууд суларсаар мэдэнгїїтээ хотоос нисээд явчихаж байлаа. Байшингаа бїр анх єргєтгєж байх їед Урсулагийн захиалж хийлгэсэн торонд идээшлїїлэх гэж оролдоод ядчихав. Бїйлсний мєчирт хивгээр хэчнээн ч їїр засаж єлгєєд, байшингийн дээвэр дээр хэчнээн ч їр цацаж бариад, торонд байгаа бусдыг нь єдєєж жигїїртэн оргодолуудыг эргїїлэх гэж яаж ч оролдоод нэмэргїй, суларсан ширг бялзуухай дээш байгааг мэдэх гэж л хотын дээгїїр нэгэнтээ тойрон нисээд алга болдог байлаа.

Амаранта Урсула Макондодоо буцаж ирснээс хойш жил тойрон болж байгаа боловч Макондогийнхонтой ойртож ч найрлаж цэнгэж ч чадсангїй. Гэхдээ зовлон нїїрлэсэн тэр хүмїїсийг амьдарахаар хїсэлтэй болгож чадна гэж найдсаар л байлаа. Тїїний нєхєр Гастон тэр нэгэн шатам халуун їдэд Макондод галт тэрэгнээс буухдаа эхнэрийнхээ нутгаа санаад л тэгж зїтгэснийг ойлгосон боловч элдэв юм сэдэхэд нь саад хийдэггїй байлаа.
Байдлыг їзээд ирэхлээрээ хоосон мєрєєдлєєс ангижирна биз гэж итгээд, унадаг дугуйгаа ч угсарсангїй аалзны хамгийн сайхан єндєг олох гэж чулуучин, тоосгочин нарын ханаас шїїрдэн хаясан аалзны шїлсийг єдєржин ухдаг байв. Дараа нь тїїнийг хумсаараа цоолж, дотроос нь гарч гїйх олон жижиг аалзыг томруулдаг шилээр уйгагїй хардаг байлаа. Сїїлдээ Амаранта Урсулаг тэвчээртэйгээ їзэх гэж л ингэж байна гэж бодоод, солжир дугтуйдаа ундаг дугуйтай угсарч, завтай цагаараа нутгийн шавьж хийж урьд шавжийн ухааныг нэлээд ултай їзэхэд нь багшилж байсан Льежийн их сургуулийн євгєн профессорт явуулдаг боллоо. Унадаг дугуйгаар явахдаа Гастон уран нугарагчийн бие барьсан хувцас, хєгжимчний оймс, цагдаагийн саравяит малгай ємсдєг байлаа. Явгаар гадагш гарахдаа эв цэвэрхэн ёрог косчоом, цав цагаан шаахай, торгон зангиа, сийрсэн бїрх ємсєж, шинэ таяг барьдаг байсан. Тэрбээр нїд цэнхэр агаад їїгээрээ далайчинтай улам адил харагдана. Живэр сахал нь хэрэмний їс шиг шаргал. Эхнэрээсээ наана хэлэхэд арван тав ах боловч залуурхдаг, эхнэрийнхээ тєлєє гїйхэд хэзээ ч бэлэн, сайн эр хїний байдалтай учир їе мултарсан гэхээргїй харагддаг байлаа. Хянуур болгоомжтой, хїзїїндээ оосортой, циркийн дугуйтай дєч дарсан тэр эрийг залуу эхнэртэйгээ хэдийд л бол бэлгийн ажил хийж байхаар тохирч, хуялаа хєдєлсєн їед хамгийн тохирможгүй газарт ч харилцан дураа хангаж байдаг гэж хэнч бодохгїй биз ээ. Тэр хоёр анх танилцсан цагаасаа хойш ингэсэн, тэгэхдээ цаг хугацаа улирч амьдралын ер бусын нєхєлтэй тулгарах тусам энсэн хурьцах нь улам тачъяангїй, улам уран болж иржээ. Гастон тийнхиїї ургуулан болдох шавхагдашгїй ухаантай , урин тачаангїй эрдэмт тєгс боловсорсон махруу амраг тєдийгїй хнил цэцэг алагласан нугад янагийнхаа хамт цаашаа харуулах шахан байж онигор цэцэгт нугад буулгаж зїрхлэсэн тїїхэнд цорын ганц эр хїн байлаа.
Тэр хоёр хуримнаасаа гурван жилийн ємнє танилцжээ. Нэг удаа Гастон Амаранта Урсулагийн сурч байсан сургуулийн дээгїїр спортын онгоцоор эгэлдэн хєєрч байгаад, тугны иш мєргєчихгїй гэж жолоогоор огцом мушгиж, зотон хєнгєн цагаан хоёроор хийсэн бїдїїлэгхэн тєхєєрємж нь сїїлээрээ утсанд тээглэн хийд тогтжээ. Тэр єдрєєс хойш Гастон хєлєє чиг барьж боолгосноо ч тоохгїй бямба, гариг бїр Амаранта Урсулаг авахаар дотуур байранд нь очиж, дотуур байрны дэг журам Фернандогийн бодсоноос хавьгїй сул байсныг далимдуулан бїсгїйг авч, спортын клубтээ аваачдаг байлаа. Цэнгэг сайхан агаарт таван зуун метрийн єндєрт байхдаа хоёулаа бие биедээ хайртай болсноо, газрын юмс жижигрэх хэрээр нэг нэгийгээ улам ойлгох болжээ. Амаранта Урсула Макондог энэ ертєнцийн хамгийн сайхан, тайван хот гэж гэрээ, хахуун анхилсан асар байшинтай гэж Гастонд хуучилж їнэнч сайн нєхєртэй суугаад тэндээ Аурелиано, Хосе Аркодио бус, Родриго, Гонсало гэсэн хоёр дїрсгїй хїї, Ремедиос бус, Виргийн гэсэн охин тєрїїлээд насан зїг болтлоо байх юмсан гэж ярьдаг байлаа. Амаранта Урсулаг тєрсєн хотынхоо байдлыг сэтгэлдээ байнга їзэж, эх нутгаа санасандаа бїр ч гоёор бодож байгааг Гастон мэдрэхдээ Макондод хамт очихгїй бол эхнэр нь болохыг зєвшєєрєхгїй нь гэж ухаарчээ. Тэрбээр їїнийг нь цагийг нь олтол хориглох хэрэггїй тїр зуурын адайр ааш гэж їзэж байсан тул сїїлд нь хїзїїгээ оосорлуулсан шигээ аягыг нь дагаж билээ. Гэвч Амаранта Урсулаг нєхєртэйгээ Макондод хоёр жил болоход анх ирсэн єдрєєсєє ялгаагїй уйдах янзгїй байсанд Гастон баахан тїгшиж эхэлжээ. Макондод хатааж болох бїх шавьжийг хатааж, испаниар нутгийн хїн шиг ярьж сураад, шуудангаар ирж байгаа сэтгїїлийн бїх їгийн сїлжээг бодож байлаа. Їдээс хойших халуунд ч, їмхий самхай усанд ч їл ажрах элгийг байгаль ээжээс єєрт нь заяаж, колони нутагт суухад таарсан бие хайрласан учир Гастон цаг агаар халуудаж байна гэж буцахыг шавдуулах аргагїй байлаа. Нутгийн хоол тїїнд зохиж, тэр ч байтугай нэг удаа игуан гїрвэлийн наян хоёр єндгийг шарж идэж билээ. Амаранта Урсула загас, хясаа, нєєшилсєн мах, хандалсан жимснээс єєр юм идэж ууж чадахгїй тул эдгээрийг мєстэй хайрцаг, тємєр лаазанд хийж, галт тэргээр авчруулдаг байлаа. Тэрбээр гарах газаргїй, очих айлгїй, хэдий боловч европ маягаар хувцаслаж, хувцасны загвартай сэтгїїл захиалсаар байлаа. Энэ нутагт болохоор Гастон богино банзал, хазгай дарж ємссєн эсгий бїрх, долоон хэлхээстэй хїзїїний зїїлтийг нь їнэлье гэхэд сэтгэл нэг л тєвдєхгїй байлаа. Амаранта Урсула хэзээд єєртєє ажил олж чаддаг, єєрєє їїсгэсэн гэрийн бїх асуудлыг єєрєє шийддэгт л далд учир нь байдаг бололтой. Єнєєдєр нь юмыг буруу хийгээд маргааш нь тїїнийгээ засаж, тэгэхдээ нэг хийснээ арван гурав дахидаг удмын євчинтэй юм гэж Фернандо бол бодохоор тэр бїхнээ гайхмаар хичээнгїй хийдэг байлаа. Баяр хєєр нь доороосоо ундрах Амаранта Урсула шинэ пянз ирэх тоолонд нєхрєє зочдын єрєєнд барьж аваад, шєнє болтол шинэ бїжиг сурна. Сургуулийн найз нар бїжгийн зааврыг зурагтай нь ирїїлдэг байлаа. Бїжгийн хичээлийн тєгсгєлд ихэвчлэн амрагийн ажил хийх бєгєєд эр эм хоёр венийн ганхуур сандал дээр юмуу, нїцгэн шалан дээр л шууд хэвтээд єгдєг байлаа. Бїрэн жаргалаа эдлэхэд нь хїїхэд л дутаж байсан боловч Амаранта ханилаад таван жил болтол хїїхэд гаргахгїй гэж тохиролцсоноо бат баримталж байв.
Гастон цаг нєхцєєхийн тулд єглєєдєє Мелькиадесийн єрєєнд орж, Аурелианотой яриа їїсгэнэ. Аурелиано нутагт нь олон жил суусан хїн шиг нутаг орныг нь нэгд нэгэнгїй мэдэх тул тїїнтэй ярьж, хамгийн алс бєглїї газрыг ч дурсан санахад сайхан байдаг билээ. “Нэвтэрхий тольд ч байхгїй ийм нарийн юмыг хаанаас мэдсэн юм бэ?” гэж асуухад Хосе Аркадиод хариулсан шигээ л “Юуг ч мэдэж болно” гэж хэлжээ. Аурелиано самгардиас гадна англи, франц хэл їзэж, латин, грек хэл гадарлах болжээ. Аурелиано орой болгон гадагшаа гарна. Амаранта Урсула єєрт нь аар саар юманд долоо хоног зарах мєнгє єгєх болсноос хойш Мелькиадесийн єрєє каталон эрдэмтний номын мухлагийн салбар аятай болжээ. Аурелиано орой болтол ном шагайн суух боловч уншсанаа ярьж байгааг нь Гастон сонсоод, тїїнийг мэдлэгээ сэлбэх гэхээсээ урьд мэдсэнээ батлах гэж л эрмэлздэг юмуу даа гэж бодох болжээ. Аурелиано бичээсийг юунаас ч илїї сонирхож, єглєєгїїр толгойгоо хамгийн сэргэлэнд їздэг байлаа. Гастон Амаранта хоёр Аурелианог ам бїлдээ уухайн тас авах байсан боловч цаадах нь тэднээс дєлсхийж, учир нь олдохгїй байсаар улам ч битїї дїмбэгэр болжээ. Гастон тїїнтэй найзлах гэж бїр ядчихаад, цаг нєхцєєх єєр арга сївэгчлэх болов. Чухамхїї тэгэхэд л агаарын шуудангийн алба байгуулах санаа тєржээ.
Энэ нь шинэ санаа биш байлаа. Агаарын шуудангийн алба байгуулах гэж Амаранта Урсулатай суухаасаа бїїр ємнє хєєцєлдєж байжээ. Тэгэхэд гэр нь Бельгийн Конгод дал модны тосны їйлдвэрлэлд хєрєнгє оруулсан учир тус улстай агаарын шуудангаар харилцах компани байгуулах гэж санаж байжээ. Гэрлээд гэргийнхээ аяыг дагаж, Макондод хэдэн сар болохоор шийдсэн учир Гастон санаснаа аргагїй хойш тавьжээ. Гэвч Амаранта Урсула хот тохижуулах нийгэмлэг байгуулах гэж оролдон, Европ буцах тухай яриаг инээд наадмаар дйївїїлэх тул Макондод удаан суурьших хэрэг гарах нь гэж ойлгоод, Брюссель дахь мартаж орхисон хоршоо нартайгаа захидлаар харилцах болжээ. Зам эхлэн нээхэд Африкт байна уу, Карибын тэнгист байна уу, ер нь Дэлхийн бємбєрцгийн аль ч хэсэгт байсан ялгаа юу байх вэ? Хэлэлцээ болж байх хооронд Гастон хуучин илбэдїїлсэн байгаад одоо туж сайр болсон газарт буух талбай засаж, салхи голлон хаанаас їлээдэг болохыг тогтоож, нислэгийн тохиромжтой замыг сонгож, тэгэхдээ єєрийнх нь хийж байгаа зїйл ноён Гербертийнхтэй тєсєєтэй болж, Макондогийнхон тїїнийг агаарын шуудан байгуулна гэдэг нэрийдлээр гадил суулгах нь гэж бодон сэжиглэж байгааг анзаарсангїй. Фламанд эр тийм азтай санаа сэдэн, Макондод байнга суух шалтаг олсондоо урамшиж мужийн тєв хэд хэд орон, эрх баригчдад бараалхаж, эрхийн бичиг авч, хєнгєлэлттэй гэрээ байгуулжээ. Їїнийхээ хажуугаар тэрбээр Фернандогийн їл їзэгдэх оточ нартай харилцаж байсан шиг Брюсселийн тїнш нартайгаа захиа бичилцсээр, анхны нисэх онгоцыг туршлагатай, механикчийн хамт далайгаар явуулуулах болгож, тэр механикч нь Макондогийн ойрын боомтод онгоцоо угсраад, хотод тїїгээрээ нисэж ирэхээр тохиролцжээ. Тїнш нарынхаа баттай амласанд итгэсэн Гастон газрыг хэмжиж, цаг уурыг тодорхойлсноос, хойш жил єнгєрєхєд нисэх онгоц хїлээн, салхины чимээ чагнан, тэнгэр єєд харж, гудамжаар тэнэх зуршилтай болчихсон байлаа.
Єєрийн нь буцаж ирснээр Аурелианогийн амьдрал їндсээрээ єєрчлєгдсєнийг Амаранта Урсула мэдсэнгїй. Хосе Аркадиог їхсэнээс хойш Аурелиано каталон эрдэмтний номын мухлагаас салахаа больжээ. Аурелиано сул чєлєєтэй, зав ихтэй болсон учир хотыг нэлээд сонирхож, огт гайхаж хачирхах юмгїйгээр судлах болов. Эзгїй тоост гудамжаар нь тэнїїчилж, хїний хувьд сониучирхахаасаа илїї, эрдэм шинжилгээний їїднээс сонирхож, нурсан байшин, зэвэнд идїїлсэн, халуунд шувууны цоолж їхээд байсан цонхны тємєр торыг шинжилж, бєєн бодолд дарагдчихсан улсыг харж явжээ. Бас хот, гадилын компанийн урьдын сїрлэг байдлыг сэтгэлдээ дїрслэн бодох гэж оролдоно. Усанд сэлэх сан нь ширгэж хоцроод, одоо эрэгтэй хїний ялзарсан шаахай, эмэгтэй хїний шагайвчаар дїїрч, компанийн эвдэрч нураад, євсєнд баригдсан харшуудын дунд болд гинжин уяатайгаа їхсэн герман овчарк нохойн араг яс хэвтэж, харилцах утас нь зогсолтгїй дуугарсаар байсанд Аурелиано авбал эмэгтэй хїний сандрангуй холын дуу гарч англиар юм асуусанд “Ажил хаялт дуусаад, гурван мянган їхсэн хїнийг далайд хийгээд, гадилын компани єєр газар нїїж, макондод олон жилийн хойно арайхийж амар жимэр болсон” гэж хариулмаар байвч дуугарсангїй билээ. Аурелиано тэнэсээр янхны газар байдаг єргєн хороололд иржээ. Урьдын цагт гагцхїї кумбиамбуг сэргээх гэхдээ л багц багцаар мєнгє шатааж байсан газар одоо хотын хамгийн уйтгартай, хєєрхийлэлтэй гудамжны нэг болж, улаан дэнлїї хааяа нэг гэрэлтэвч цаасан цэцгийн хэлхээ нь ноорон унжсан, бїжгийн танхимууд нь эзгїй хоосон, хэзээ ч нєхєрт гарч їзээгїй, тарган, туранхай ганц бие франц хєгшчїїл, вавилон авгайцуул эгшигт хайрцагны дэргэд суун хїн хїлээсээр ажээ. Антилийн негрїїдийн хамгийн ахмад нь болох, гэрийнхээ ємнєх цэцэрлэгт їдшийн гунигт тамалга аялсаар байгаад ганц євгєнєєс єєр гэрийнхнийг нь, їгїйдээ гэхэд хурандаа Аурелиано Буэндиаг мэдэх хїн Аурелианод олдсонгїй болно. Хєвєн цагаан їстэй хєєн хар царай нь гэрэл зургийн хальсан дээрх зураг шиг харагдана. Аурелиано хэл хугалчихам этгээд хэлийг хэдэн долоо хоногт сураад євгєнтэй хууч хєєрєн хоолыг нь буудаж, тїїний жич охин болох тарган бїдїїн негр хїїхний хийсэн тахианы толгойн шєлнєєс иддэг байлаа. Тэр хїїхний ташаа нь гїїнийх шиг тэвхгэр, мээм нь махаар бїтсэн гуа шиг сэргэр агаад бєв бєєрєнхий толгой дээрх ширїїн єтгєн їс нь дундад эртний їеийн цэргийн дуулга аятай харагдана. Негр хїїхнийг Айшхи гэдэг байлаа. Тэр їед Аурелиано ширээний хэрэглэл, лааны тосгуурь болон гэрийн бусад аар саар зїйлээ заран амь зууж байлаа. Улаан мєнгєгїй болчих удаа олон гарах бєгєєд ингэхэд хаях гэж байсан тахианы толгойг захын наймаачнаас гуйж аваад Айшхид аваачиж єгєн наран ногоо, батраштай шєл чануулж иддэг байлаа. Айшхийн элэнц эцгийг їхэхэд Аурелиано тэднийд очихоо больёон боловч їдэшдээ негр хїїхнийг талбай дээрх бїйлс модны доор зогсоод, хааяа нэг явах шєнийн бугийг исгэрэн дуудаж байхад нь тааралддаг байлаа. Хоёулаа Айшхийн хэлээр тахианы толгойн шєлний тухай чалчин олонтаа зэрэгцэн явдаг байсан боловч Айшхи Аурелианог хамт яваад байхаар єєрийг нь хайсан хїн їргэчихээд байна гэж битїїхэн сануулснаас хойш Аурелиано тэгж явахаа больжээ. Аурелиано Айшхитай унтах сан гэж заримдаа хорхой нь хїрдэг байсан, ингэвэл хоёулангийнхаа ганцаардахын мєр дээрээс уулзаж байсны эцэст болох ёстой юм боллоо гэж Айшхи бодох байсан боловч тїїнтэй унтаж їзсэнгїй. Тийнхїї Аурелиано Амаранта Урсулаг Макондод буцаж ирэхэд хїнтэй хавьтаж їзээгїй байлаа. Амарантагийн анх эгчирхэн їнсэхэд Аурелианогийн зїрх зогсчих шахжээ. Амаранта Урсулатай уулзах бїрийд, ялангуяа єєрт нь чамин бїжиг заахад Аурелиано бїр арчаагаа алдан, яс нь хавтайгаад явчих шиг болжээ. Мэргэлнэ гэдэг нэрийдлээр хуланц эцгийг нь урьдын цагт Пилар Тернера агуулах руу аваачихад яг ийм болж байсан билээ. Аурелиано зовлонгоо мартах гэж, бичээсийг толгой єєд татахгїй їзэж, нагац эгчийнхээ гэмгїй энхрийлэхэд шєнє нь шаналан зовох тул энхрийлэхээс нь зугтаах болсон боловч тийнхїї зугтаах тусмаа тїїний цангинатал инээх, цатгалан мигуй шиг дуугарах, баярлан дуулахыг сонсохсон гэхээс байж суух аргагїй болж, гэрийн хаана ч, тэр ч байтугай хамгийн таарамжгїй газарт ч дурлалдаа шатаж байлаа. Нэг шєнє хуучин урлан байсан хажуугийн нь єрєєнд, орноос нь арваадхан метрийн тэртээд ханахыг їл мэдэх эр эм хоёр ширээн дээр шууд хэвтээд, шилэн хорго хагалан, давсны хїчил асгараад доогуур нь урсан байгааг тоохгїй бэлгийн ажлаа хийсээр байжээ. Аурелиано шєнєжин цурам хийсэнгїй, маргааш нь єдєржин чичрэн дагжиж багтартлаа уйлжээ. Тэр єдєр дуусахгїй урт болчихсон шиг санагдаж, хїсэн хїлээсэн шєнє болмогц бїйлсийн модны сїїдэрт очиж Амарантагаас гуйж авсан нэг песо тавин сентавог нойтон алгандаа атган, яадаг бол гэж итгэл алдан эвгїйрхсээр Айшхиг хїлээжээ. Тэр мєнгийг мєнгєгїйдээ ч гуйсангїй, єєрийнхєє ингэж дор орсонд Амаранта Урсулад шаралхаж, тїїнийг ингэж завхайран доромжилж, гутаах гэсэндээ гуйж авчээ. Айшхи шившсэн лаа асаасан умгар тагзандаа аваачин, цул точиг болчихсон эвхмэл орон дээрээ хэвтэж, зоригтой, хєхєрчихсєн, сїнсээ алдсан жингэрийн биеэ єгчээ. Тэрбээр Аурелианог аймхай хїїхдийн дайтай бодож, шалавхан нэрдээд єнгєрье гэж бодож байтал лут хїчээр сав юугий нь эргїїлээд хаячих шиг болсонд жинхэнэ эр хїнтэй учирснаа дороо мэджээ.
Хоёул явдаг боллоо. Єглєє нь Аурелиано бичээсээ тайлан уншиж байгаад їдийн амралт болоход нозоором чимээгїй тасалгаанд очиход Айшхи тїїнийг хїлээж байдаг байлаа. Хэдэн долоо хоног єнгєртєл Аурелиано нууц амрагийнхаа эхил хуурын чавхдас шиг юмаар хийсэн, ган хатуу бєгєєд амгїй битїї цагариг бїсэлхийгээрээ зїїж явааг мэджээ. Учир нь Айшхи тїїнтэйгээ тєрж єссєн юм байжээ. Янагийн жаргал эдэлж байхынхаа завсарт мансуурам халуунд орон дээрээ ямагт шалдан суугаад єлєє дарах бєгєєд зэвэнд идэгдсэн цайран дээврийн нь нїх од шиг ярайж байдаг байлаа.

Айшхи байнгын эр хїнтэй, їхтлээ инээн байж хэлдгээр нь бол єєрийн “хоногийн бортой” болж, тэр ч байтугай бїр ханилаад суучихаж ч магад гэж горьдох болж байтал Аурелиано Амаранта Урсулад тачаах болсноо хэлжээ. Єєр хїїхэнтэй унтаж тачаалаа намжаах гэсэн боловч болсонгїй, амрагийн явдалд улам туршлагажихийн хэрээр бїр ч тэсвэрлэхийн аргагїй шаналах болж байлаа. Ингэж нууцаа хэлсний дараагаар Айшхи Аурелианог урьдынх шигээ халуунаар хїлээн авсаар байсан боловч тус болсныхоо хариуд хєлс заавал нэхэх болж, Аурелианод мєнгє байхгїй байвал хаалганыхаа ард єрийн данс хєтєлж, тоог бичих бус эрхий хурууныхаа хумсаар зураас зурж тэмдэглэдэг боллоо. Аурелиано гэр рїїгээ явж, гонхны хажуугаар гарахдаа яг хоолоо идэж суугаад Амаранта Урсула, Гастон хоёртой гадны хїн шиг халти мэндлээд єрєєндєє орон тїгжиж, шєнє байшин доргитол инээх, аминчлан шивнэлдэх, урьдчилан ноололдох, дур тавин амь тэмцэхийг сонсохдоо сэтгэл їймрэн зовж, уншиж ч бичиж ч тэр ч байтугай бодож ч чадахаа болино. Гастоныг онгоц хїлээж эхлэхээс ємнєх хоёр жилд Аурелиано иймэрхїї л аж тєрж дундад эртний їе жоомыг устгаж асан аргын тухай зад маргалдаж байгаа дєрвєн чалчаа залуутай каталон эрдэмтний номын мухлагт танилцах хїртлээ ч ингэж л аж тєрсєєр байлаа. Чин бишрэлт Бедагийн уншсан номд Аурелианогийн дурладгийг мэддэг євгєн эзэн тэдний ийнхїї ном хаялцахад маргаан таслагч болооч гэж эцэг хїний заль гарган залууг єдсєнд цаадах нь гуйлгаад байсангїй. “Жоом бол дэлхий дээрх хамгийн эртний далавчит шавьж юм, тїїнийг улавчаар цохиж алдаг тухай бїїр хуучин гэрээс сударт айлдсан байдаг боловч шавьжны энэ намыг устгах гэж ямар ч арга хэрэглээд, тухайлбал улаан лоолийн хэлтэрхийд хумсаа шингээж хаяхаас эхлэн гурил элсэн чихэртэй хутгаж тавих хїртэл хамаг арга хэрэглээд тус болоогїй, шинжлэх ухаанд мэдэгдэж байгаа 1600 тєрлийн жоом эрт дээр цагаас нааш зогсоо зайгїй, хайр найргїй хядуулж ирсэн хїн тєрєлхтєний тїїхэнд хїмїїс єєр ямар ч амьтныг, тэр ч байтугай єєрийн тєрлийн амьтныг тэгж мєрдєж хавчиж байгаагїй, їнэнийг хэлэхэд жоомыг устгах эрмэлзэл бол чухамхїї хїний єєрєє їржих зєнтэй дїйцэх тийм зєн мєн, тэгэхдээ жоом алах зєн нь хувьгїй тод илэрдэг, юунд ч дарагдашгїй зєн нь юм, одоо жоом бїрэн хядуулалгїй байгаад байгаа нь харанхуй буланд нуугддагийн л ач, тєрєлхєєсєє харанхуйгаас айдаг хїн ингээд жоомонд хїрэх аргагїй болсон юм, гэхдээ їд дундын хурц гэрэлд жоом дахиад л амархан єртємхий болдог учир жоомыг устгах цорын ганц найдвартай арга бол дунд эртний їед ч одоо їед ч ер нь їеийн їед нарны гэрлээр гялбуулах юм” гэж тайлбарлаж гарчээ. Ийнхїї уул сэдвийг нэвтэрхий мэдэх їїднээс тавилантай юм тавилангаараа болдог гэдгийг номлосноос хойш Альваро, Герман, Альфансо, Габриэль гэсэн дєрвєн цэц булаалдагчтай Аурелиано орой болгон уулзаж тєє зайгїй їерхэх болов. Тэд бол тїїний насандаа ганц їерхэж їзсэн найз нар байлаа. Номноос уншсан ертєнцєд аж тєрж ирсэн даяанчийн хувьд оройн зургаан цагт номын мухлагт эхлээд, їїрээр хас хїйд дуусдаг энэ шуугиантай цуглаан цоо шинэ юм байлаа. Утга зохиол бол хїнийг даажигнахын тулд бодож олсон хамгийн урдаа барих зугаа гэдгийг Аурелиано єнєє хїртэл санаагїй явтал шєнийн нэгэн архидааны їеэр Альварогоос тїїнийг олж мэдээд тїїнд итгэжээ. Нэлээд хугацаа єнгєрсєн хойно л Аурелиано Альварог тийнхїї зоригтой эргэцїїлэгтэй турш шош бэлтгэх шинэ арга олоход л туслахааргїй бол эрдмийг эрдэм гэж їздэггїй каталон эрдэмтнийг дуурайсныг ойлгожээ. Жоомны тухай эрдэм шинжилгээний илтгэл Аурелианогийн тавьсан тэр їдэш маргаан їргэлжилсээр Макондогийн нэгэн дїїргийн сїїмгэр хас хїйд єссєндєє биеэ худалдсан бїсгїйчїїдийн дэргэд дуусчээ. Тэр хас хїйн эзэгтэйн хаалгаа нээж хаахын дон туссан, малийтал инээсэн бялангач авгай байлаа. Дотроо бодож явдаг юмаа їнэхээр гэж санадаг їйлчлїїлэгчдийнхээ итгэмтгийг дандаа тэгж инээмсэглэж явдаг болов уу гэж бодогдмоор. Учир нь энэ байшинд бариад авч болох юм хїртэл биегїй байлаа. Буйдан суунгуут салж унана, доторхийг нь гаргаад хаячихсан эгшигт хайрцагт тахиа єндєг дарж байна, цэцэрлэгт нь цаасан цэцэг байна, хананд нь гадилын компани ирэхээс ємнєх хуанли, хэзээ ч хэвлэгдээгїй сэтгїїлээс хайчлан авсан жаазтай чулуун барын зураг єлгєєтэй байна. Їйлчїїлэх хїн ирлээ гэж эзэгтэйгээ хэлэхэд халирхай залуу янхан хїїхнїїд хажуугийн байшингаас гїйлдэн гарч ирдэг нь ч шал худлаа байлаа. Тэд таван жилийн ємнє цэцгийн хээтэй байсан болов уу гэмээр даавуун палаажтайгаа орж ирээд хувцасаа ємссєн шигээ хэнэггїй тайлж чулуудаад, тачаалаа арзаганахад “Їгїй мєн хачин аа! Адар нурж байгааг хараач” гэж дуу алддаг байв. Нэг песо тавин сентав аваад малилзтал инээмсэглэх эзэгтэйгээсээ бяслаган хачиртай талх худалдан авна. Эзэгтэй нь тэр талхыг бусад бїх зїйл шигээ хуурамч гэдгийг мэдэх болохоороо инээж байгаа нь тэр. Ертєнц гэдэг Мелькиадесийн бичээсээр эхэлж, Айшхийн ороор дуусдаг байсан Аурелианогийн хувьд энэ хас хїйн хий їзэгдэл нь айхыг эмчлэх сайн эм болж байлаа. Яг ид ажлын їеэр эзэгтэй єрєєнд орж ирээд яаж янаглавал сайн болох талаар янз бїрийн юм зєвлєх тул Аурелиано эхний їед ажлаа дуусгаж чаддаггїй байлаа. Гэвч аажимдаа залуу амьдралын ийм аар юманд дасчээ. Аурелиано дєрвєн нєхрєє яг адил дотночлон їздэг, тэднийг нэг л хїн шигээр цєєнгїй боддог боловч Габриэльд арай илїї элэгтэй байдаг байлаа. Нэг орой Аурелиано хурандаа Аурелиано Буэндиагийн тухай санамсаргїй ярьж, Габриэль цор ганцаар їнэн хэлж байна гэж итгэснээс хойш ийм ойр болжээ. Тэр ч байтугай ярианд оролцдоггїй хас хїйн эзэгтэй, “Хурандаа Аурелиано Буэндиа гэж нэг удаа нээрээ дуулсан юм байна, тэгэхдээ Либериалуудийг алах шалтаг хайж байсан засгийн газар тїїнийг санаанаасаа зохиосон гэнэ билээ” хэмээн їйлийн їргїй ховч хїний хэл ам нь загатнасан байдлаар итгэжээ. Габриэль хурандаа Аурелиано Буэндиагийн зэвсэг нэгт нєхєр, хагацашгїй анд хурандаа Геринальдо Маркесын жич учир хурандаагийн байсан эсэхэд эргэлзсэнгїй билээ. Ажилчдыг буудсан тухай яриа гарахад Макондогийнхон бїр юу ч санахаа болино. Аурелианог энэ талаар яриа їїсгэхэд эзэгтэй тєдийгїй арай ахмад хїмїїс ч єртєєн дээр ажилчдыг цэрэг бїсэлсэн, хоёр зуун вагон дїїрэн хїїрийг аваачиж далайд хаясан явдлыг їлгэр хэмээн няцааж “Гадилын компани хэзээ ч энд байгаагїй гэж тухайн їед шїїхээс дїгнэлт гаргасан, бага сургуулийн сурах бичигт тэгж бичсэн” хэмээн зїтгэдэг байлаа. Тийнхїї Аурелиано Габриэль хоёр бусдын зєвшєєрдєггїй бодит баримтад итгэдэгээрээ тийнхїї нийлжээ. Энэ баримт нь хоёр найзад асар их нєлєє їзїїлж, тэр хоёрыг аль эрт нєхєєд гунигаас єєр юу ч їлдээгїй ертєнц тийш далайн таталтын буцах давалгаа шиг хаман аваачжээ. Габриэль дайралдсан газартаа л унтаад єгнє. Аурелианог дагаж очоод урланд хэд унтсан боловч їїр цайтал їхдэлїїд тасалгаагаар тэнээд байсан учир шєнєжин дуг хийлгїй хонож билээ. Хожим нь Аурелиано Габриэлийг Айшхийн халамжид єгч, тэрбээр буруу л дуулаагїй бол “Їгїй” гэдэггїй болохоор нєхрийг нь євєртєє оруулж, хаалганы арын ханан дээр Аурелианогийн єрийн дансны хажуугийн бяцхан зайд хумсаараа зураас зуран данс хєтєлнє. Таван найз замбараагїй байдаг боловч каталон эрдэмтний шаардсанаар мєнхийн юм хийх гэж оролдож байлаа. Чухамхїї энэ эрдэмтнийг ёонгодог эртний утга зохиолын багш байсан туршлагатай, олон ховор номтойн ачаар тэд гучин долоо дахь тїгшїїрт байдлыг эрэн шєнєжин суух чадвартай болжээ. Хэн ч дунд сургуулийн мэдлэгээс цааш ахих хїсэлгїй, боломжгїй болсон хотод ингэнэ гэдэг гайхмаар байлаа. Їерхэхийн сайханд татагдаж Фернандогийн хатуу сэтгэлтэйн улмаас саяхан болтол єєрийг нь їзээгїй байсан ертєнцийн гайхамшигт сэтгэл булаагдсан Аурелиано Мелькиадесийн мэдэгдэл бїхий нууц тїлхїїрт шїлгийг уншигдахаар болж байхад нь орхив. Гэвч цаг юу ч хийсэн хїрэлцэнэ, тэр ч байтугай хас хїйг ч орхихын хэрэггїй гэдэгт хожим нь итгэж, Мелькиадесийн тасалгаанд иргэж ирээд, тайлах сїїлчийн тїлхїїрийг олохоос нааш ажлаа зогсоохгїй гэж хатуу шийдэж, бичээсээ дахин улайран їзэж эхэллээ. Гастон нисэх онгоц ирэхийг хїлээж, Амаранта Урсула туйлгїй ганцаардаад нэг сайхан єглєє Аурелианогийн єрєєнд оров. Махчин минь, ажил явж байна уу? Дахин агуйдаа сууж авсан уу? гэж инээжээ. Амаранта Урсула чамин палааж, загасны нуруугаар хийсэн урт зїїлттэйгээ эзтэй хєєрхєн харагдаж байлаа. Нєхрийнхєє їнэнчид итгэн, хїзїївчнээс нь тавьж, Макондод ирснээсээ хойш анх удаа зав зай гарсан нь тэр шиг байлаа. Аурелиано тїїний орж ирснийг тэртэй тэргїй мэдэж байсан учир биеийг нь харах ч дуугий нь сонсох хэрэг байсангїй. Ажлынх нь ширээг тохойлдоход тїїний тун ойрхон, тун туниагїй байсанд Аурелианогийн зїрх нь зогсчих шиг болж, бичээс рїїгээ л аргаа баран тонгойжээ. Тэрбээр догдолсон сэтгэлээ дарж ядан алга болчих гээд байгаа дуугаа шахан, єєрийг нь орхичих гээд байгаа аминаасаа зууралдан дїйрэн балартах гээд байгаа ойгоо дайчлан самгарди бичгийн онцгой учиртайг цаасан дээр бичсэн бичгийг гэрэлд нєгєє талаас нь харвал ямар байдаг вэ, цагийн зузааныг тийнхїї нэвт гэрэлтэн харагдах ирээдїйг шинжлэх ухааны їїднээс харах боломжтойг, єєрєє єєрсдийгєє сєнєєчихгїйн тулд бэлэгдлийг тайлах хэрэгтэйг, Нострадамусын “Эрин зуун” хутагт Мильяны зєгнєн хэлсэн Кантабрийн їхлийг ярьж гарчээ. Лекцийг зогсоолгїйгээр эхийн хэвлийгээс унасан єдрєєс нь тїїнд байсан зєндєє хєтлєгдєн, Амаранта Урсулагийн гар дээр алгаа тавьж, ийнхїї зїрх гаргавал їймэрч сандрахаа болино гэж боджээ. Гэвч Амаранта Урсула хїїхэд байхынх шигээ хуруунаас нь хайртайхан барьж аваад, Аурелианог єєрийг нь асуусанд хариулж байх хооронд огт тавьсангїй. Тийнхїї тэд мєс мэт хїйтэн долоовор хуруугаар холбогдон хэсэг болсон боловч тийнхїї хїрэлцсэнээс хоёр биенд нь жирсхийх байдал огт мэдэгдсэнгїй. Амаранта Урсула тїр мэлрэн байснаа сэхээ орж духаа алгадан “Шоргоолж” гэж дуу алджээ. Залуу бїсгїй бичээсийг агшнаа мартаж хаалга тийш бїжих мэт яаран алхаж, Брюссель орохдоо эцэгтэйгээ салах ёс гїйцэтгэсэн шигээ їїдэн дээрээс їнсэх байдал їзїїлэн хуруугаараа дохиод
 Чи надад дараа тайлбарлаж єгєєрэй. Єнєєдєр шоргоолжны нїхэнд шохой хийхээ онхи мартаж орхиж гэж хэлжээ.
Амаранта Урсула байшингийнхаа энэ талд хийх юм гарвал Аурелианогийн єрєєгєєр орж ирэн нєхрийнхєє тэнгэр тольдож байх хооронд хэдэн минут саатах болжээ. Ингэж Амаранта Урсулаг орж гарах болсонд тєєрєлдсєн Аурелиано тїїний ирснээс хойших хэдэн сард гэртээ їдийн хоол идэхээ больсон байснаа дахин идэх болов. Аурелианогийн байх болсон нь Гастонд аятайхан санагдана. Ширээнээ цаг гаруй хєєрєхдєє Гастон Аурелианод тїнш нараа муу хэлнэ. Єєрийг нь маллаад байх шиг байна. Онгоцыг далайгаар явуулсан гэх боловч хєлєг нь ирдэггїй, Карибын тэнгисийн боомтуудын хєлєг онгоцны бїртгэлд ороогїй учир хэзээ ч ирэхгїй гэж далайн агентлаг баталж байна. Гэтэл тїнш нар нь онгоцыг аль хэдийн явуулсан гэж аанай л зїтгэж єєрийг нь залилж байж мэднэ гэж битїїхэн хардаж байна хэмээн гоморхон ярина. Бие биедээ улам итгэхээ больж Гастон захиа бичихээ байгаад хэдэн єдєр Брюссель орж байдлыг газар дээр нь шалгаад нисэх онгоцоор эргэж ирдэг юм билїї гэж бодох болжээ. Гэтэл Амаранта Урсула Макондогоос хэрхэвч явахгїй, тэр ч байтугай нєхрєєсєє салах болсон ч явахгїй гэж эртний шийдсэнээ хэлсэнд тїїний бодож байсан нь санахын гарз болжээ. Эхний їед Аурелиано Гастоныг дугуй унасан тэнэг амьтан байна гэж олны санадагтай адил санаж, муухан єрєвддєг байжээ. Хожим нь хас хїйд эрчїїдийн харыг улам сайн таних болж, фламанд эрийн эхнэрийнхээ їгнээс гардаггїйг ухаангїй тачаалаасаа болж байна гэж бодох болов. Гэвч Гастоныг сайн мэдэх болохдоо тїїний жинхэнэ зан, єнгєний дуулгавартай байдал хоёр зєрчилдєж байгааг ажиглаж, тїїний бїх явдал, тэр ч байтугай онгоц хїлээж байгаа нь ердєє л сайн жїжиглэж байгаа хэрэг гэж сэжиглэх боллоо. Тэгэхэд Гастоныг амьтны боддог шиг тэнэг хїн бус харин ч эхнэртээ байнга бууж єгєн ганц удаа їгнээс нь зєрєлгїй туйлын чих зєєлєнтэй дїр їзїїлсээр бїр ядрааж аваад, єєрийг нь гарын аяар амьтан гэж хий бодсоор уйдаж гїйцэхдээ европ буцах гэж жумдаанаа єєрєє баглах болтол нь хэрсэн торонд нь улам орооцолдуулж байгаад, эхнэрээ дийлэхээр шийдсэн тун тогтвортой, туйлын зальтай, тоймгїй тэвчээртэй хїн гэж бодох болжээ. Їїнээс хойш Гастоныг єрєвддєг байснаа яснаасаа їзэн ядах боллоо. Гастоны арга маш гэмтэйн зэрэгцээгээр нэн явууртай санагдсанд Аурелиано їїнийгээ Амаранта Урсулад зориглон хэлжээ. Гэвч хїїхэн хайрлах, їл итгэх, хардах ямар хїнд ачаа зїрхэндээ тээж явдгаа огтхон ч мэдїїлэлгїйгээр тїїнийг сэжиглэмхий байна гэж шоолжээ. Амаранта тэр нэгэн єдєр лаазтай тоор задалж байгаад хуруугаа эсгэчихсэнд Аурелиано ухасхийн биеийг нь дагжтал цусыг нь шунаг агаад їнэнчээр сорохыг хїртэл, Аурелианог єєрт нь дїїгийн хувьд дотно байхаас арай ондоо байна гэдгийг ухааралгїй явжээ.
 Аурелиано чи дэндїї ширїїдээд хїний цус сордог сайн ороолон болж чадахгїй нь гэж албаар тачигнатал инээжээ.
Тэгэхэд л Аурелиано тэссэнгїй. Эсгэсэн гарынх нь алганы хонхорхойг арга барагдангуй їнсэн їнсэн, сэтгэл зїрхнийхээ угт хадгалж байдаг бїхнээ ханзалжээ. Єєрєє шєнє босоод угаалгын єрєєнд Амаранта Урсулагийн хатаах гэдэг єлгєчихсєн шуудаг тэргїїтэнд нїїрээ наан аргаа барж, галзуурахад ганц хуруу дутуу болсондоо цурхиран уйлдгаа ярьжээ. Айшхийг муур шиг гийнаач гэж, “Гастон, Гастон, Гастон” гэж їглээч гэж яаж гуйж єлсгөлєнгєөс бие худалдсан бїсгїйчїїдийн хїзїїнээс Амарантагийн їнэрийг їнэрлэх гэж сїрчгийг ямар овсгоотой хулгайлан авч байснаа ярьжээ. Ийнхїї долоон булчирхайгаа ийм тачаангуй тоочиж байгаагаас айсан Амаранта Урсула аажмаар хуруугаа нугалсанд хясаа хамхигдах мэт алга нь атгагдан, эсгэсэн нь гар нь бєєн маргад, молор, мэдээгїй, хатуу бєєрєнхий яс болов.
 Мал! Эхний онгоцоор Бельги явлаа гэж тэр хэлэв.
Нэг орой Альваро амьтны хас хїй оллоо гэж дуу шуу болсоор каталон эрдэмтний мухлагт орж иржээ. “Алтан хїї” гэж нэртэй тэр хас хїй нь хоёр зуугаас доошгїй бух шувуу шидэт дуугаараа цаг зарлан сул явах задгай том танхим байлаа. Бїжгийн тайлбайн торйонд, тємєр тороор хїрээлсэн хашанд амазошнкийн асар том сарнай цэцгийн дунд зїсэн бїрийн дэглий, гахай шиг бордуулсан яст матар, арван хоёр торчигнууртай дуут могой оршин, бяцхан хиймэл далайд хуягтай яст мэлхий шумбах ажээ. Агаар тэнд дєнгєж сая бий болгосон юм шиг онгон бєгєєд цусан улаан цэцэгсийн дунд, моодноос гарчихсан пянзны дэргэд найдвар байхгїй байхад найдан хїлээх сайхан эрлийз хїїхнїїд нь хорвоогийн диваажингаас эрчїїдийн авчрахаа мартчихсан урин тачаангуй хурц илдийг тєгс боловсруулсан ажээ. Тэр шєнєє л таван найз хоосон санааны энэ хїлэмжинд айлчилж, хаалган дээр ороонго сїлжин хийсэн ганхуур сандал дээр суугаа олон їггїй сїрлэг эмгэн анх ор жирж байгаа тавын дотор татаар шанаатай, ертєнц бїтэхээс эхлээд їеийн їед ганцааардахын цэцэг євчний тэмдэгтэй, янхигар, уйтгартай залууг хараад, цаг эргэж жорчоод байдаг юмуу гэж санаж,
 Ай, Аурелиано гэж шивнэжээ.

Ємнє нь хурандаа Аурелиано Буэндиа дахиад зогсож байлаа. Ийм насан дээрээ явсан тэрбээр бїх дайн дажнаас ємнє, алдар хїндийн боол болохоосоо ємнє, ганцаар цєхрєн суухаасаа ємнє, тэртээ нэгэн гєлєє унтлагынх нь єрєєнд орж ирээд єєртєє дурла гэж амьдралынхаа анхны тушаалыг єгч байхдаа дэнлїїний гэрэлд яг л ийм харагдаж байсан билээ. Тэр эмгэн бол Пилара Тернера байжээ. Нас сїїдэр зуун дєчин тав хїрээд, насаа тоолох муу зуршлыг орхиж, хєзрєєр хойчынхоо явдлыг мэргэлэн будилж тєєрєх юмгїйгээр хожмын цагт яг л ингэнэ гэж алдалгїй тогтоогоод нэг л юмыг дурсан санаж тэрїїхэндээ зожигорон суух болжээ.
Тэр шєнєєс хойш Аурелиано єєрийнхєє одоо болтол мэдэхгїй байсан, элэнц эхийнхээ хайр, энэрэлийг їзжээ. Сїлжмэл ганхуур садал дээрээ найган ганхсаар Пилар Тернера дотроо Буэндиагийн угсаа хэчнээн хїчирхэг байгаад уруудан доройтсоныг, Макондо хэнээн сїр жавхлантай байгаад буурч сїйрснийг санагалзан суудаг байлаа. Ээн завсар Альваро матар їргэтэл тас тас хєхєрч, Альфонсо єнгєрсєн долоо хоногт бух шувуу ёозгїй авирласан дєрвєн хїний нїдийг ухсан тухай цуст тїїх зохиож, Габриэль бодлогошронгуй эрлийз хїїхний єрєєнд цаг єнгєрєєж, цаадах нь унтсаны хєлсєнд авах мєнгєнийхєє оронд Оринокогийн нєгєє этгээдэд гянданд хоригдож байгаа сїйт хархїїдээ захидал бичїїлнэ. Хил давуулан хулгайн юм зувчуулдаг тїїнд нь хилчин туулга єгєєд хєтєвчинд суулгасан чинь хєгшин удаан жил даяанчлан суудаг энэхїї жинхэнэ, бодитой хас хїйс шиг диваажинд байх сан гэж мєрєєдєж байлаа. Энд салахын аргагїй сайхан байсан учир єєр газар очино гэж бодохын ч хэрэггїй байтал тэр нэгэн їдэш Амаранта Урсула мєрєєдлийг нь юу ч їгїй хийж орхиж билээ. Аурелиано сэтгэлээ онгойтол ярих юм сан гаж санааширч нэг хїн цээжийг нь багласан хїлээсийг тайлаад єгєєсэй гэж хїсэж байсан боловч Пилар Тернерагийн хормойд нїїрээ наан хїч сэлбэдэг халуун нулимс асгаруулан уйлахаас єєр яаж ч чадсангїй билээ .Пилар Тернера хурууныхаа їзїїрээр залуугийн їсийг нь илэн тайвшрахыг нь хїлээж, эрэгтэй хїн анх їїсэхдээ яахаараа уйлсныг мэдэх тул, хайр сэтгэлтэй болсноос уйлж байна гэж тїїний хэлээгїй байхад нь
 Хїї минь, боль! Цаадах чинь хэн бэ надад хэлчих гэж эелдгээр хэлжээ.
Аурелианог нэрийг нь хэлэнгїїт Пилар Тернера аанай л бясаглантай инээв. Гэвч инээд нь он жилийн эргэлтээр тагтааны сєєнгєдїї, гєвтнєхтэй адил болсон ажээ. Буэндиагийнхны тєрлийнхний зїрхний нууцыг тэр бээр тайлж байх учиртай байжээ. Энэ гэр бїлийн тїїх гарцаагїй давтагдан эргэж байдаг, тэнхлэг нь улам улам элэгдэн муудаагїй сэн бол хїрд нь эцэс тєгсгєлгїй эргэлдсээр байх байсан гэдгийг Пилар Тернера хєзрийн мэргэ, єєрийн туршлагаараа олж мэдсэн билээ.
 Санаа зоволтгїй ээ. Цаадах чинь хаана ч байлаа гэсэн чамайг хїлээж байгаа гэж Пилар Тернера инээмсэглэв.
Таван цаг хагаст Амаранта Урсула угаалгын єрєєнєєс гарав. Тэрбээр халааз нємєрч, їсээ алчуураар овойлгон боочихоод єрєєний нь хажуугаар гарлаа. Аурелиано согтуу юм шиг гуйвсаар араас нь мяраан дагаж, Амаранта Урсулаг халаазныхаа энгэрийг яг ярж байхад нь эр эм хоёрын унтлагын єрєєнд орж очвол Амаранта Урсула айхдаа энгэрээ дахин хумиад, хаалга нь дутуу хаалттай байгаа хажуугийн єрєє рїї заавал Гастон тэнд захидал бичиж байлаа.
 Яв гэж Амаранта Урсула зєвхєн уруулаа хєдєлгєв.
Аурелиано инээмсэглэж, хоёр гараараа бїсэлхийгээр нь тэврэн аваад ваартай цэцэг шиг єргєн орон дээр нь дээш нь харуулан чулуулдлаа. Амаранта Урсулаг саад хийхийн зуургїй Аурелиано ганцхан ширїїн угз татаад цамцыг нь тайлан хаятал саяхан угаасан нїцгэн бие ил гарсанд шєнийн харанхуйд тїїний тєсөөлєн бодож байсанчлан ээн биенд ганц ч толбо, ганц ч їс, ганц ч нууц мэнгэ байсангїйд ангал руу хийсчихэв її гэмээр толгой нь эргээд явчихжээ. Амаранта Урсула зэрлэг єлєгчин амьтан мэт шалмаг хєдєлж, биеэ їнэнээсээ хамгаалан тэмцлээ. Чоно оготных шиг гилийсэн, туялзсан, анхилам їнэрт хамаг биеэрээ гулбалзан мушгирч, євдгєєрєє Аурелианогийн бєєрийг ёврох гэж оролдон, їїнийхээ зэрэгцээгээр нїїрэнд нь хумсаа шигтгэн ноцолдох боловч тэр хоёрын хэн ч сэдэв авахуулах нэг ч амьсгаа гаргасангїй нь дєрєвдїгээр сарын намуун їдшийг нээлттэй цонхоор харж байгаа хїний тайван амьсгалж байгаатай л адил байлаа. Улаангалзуу ноцолдож, їхэх сэхэхийг їзэн тэмцэлдэж байгаа мэт байсан боловч гаднаас нь харвал тийм байж чадсангїй, учир нь нэг нь удаан, болгоомжтой, баяртай довтолж, нөгєє нь удаан, болгоомжтой, баяртай мултарч, ингэж байх хоохонд нь усан баданги дахин цэцэглэж амжихаар хажуугийн єрєєнд Гастон нисэх онгоц мєрєєдєж байснаа мартахаар байлаа. Энэ бїхнийг харахад хэрэлдсэн хоёр амраг тунгалаг усан сангийн ёроолд эвлэрэх гэж оролдож байна уу гэмээр ажээ. Амаранта хамгийн ширїїн, ёсорхуу эсэргїїцэж байхдаа єєрсдийг нь дув дуугай байгаад байвал нєхєрт нь нэг л жигтэй санагдаж, тэдний гаргахгїй гэж мэрийж байгаа шуугинаас илїї сэжиг тєрїїлж магадгїй гэж ухаараад ноцлодохоо больсонгїй боловч уруулаа жимийн нээж, гэхдээ худлаа хазсан болж, урьдынх шигээ биеэ суллах гэж ширїїн хєдлєхєє байж, удалгїй нэг мэдвэл хоёулаа ноцолдох ч бус, харин ноололдож, хамгаалах нь дїрээс цаашгїй болж, довтлох нь энхрийлэх болж хувирсан байлаа. Тэгснээ Амаранта Урсула наргиан болгох гэсэн шиг, нэг мэх хийх гэсэн мэт агшин зуур эсэргїїцэхээ нэгэнт оройтсон байлаа. Хїїхэн гараа явуулан, тэмтэрсээр байж алуур олоод мигуй шиг орилохгїй байх гэж шїдээрээ арайхийн хазаж амжжээ.

Пилар Тернера диваажингийнхаа їїдийг манасаар ороонгон ганхуур сандал дээрээ баярын урьд шєнє їхжээ. Сїїлчийн нь захиас ёсоор бїрлээчийг австай оршуулсангїй, бїжгийн талбайн тэхий голд ухсан асар том нїхэнд шууд ганхуур сандалтай нь найман эрэгтэй хїн олсоор буулгажээ. Нулимсандаа цонхийсон, хар хувцас ємссєн эрлийз хїїхнїїд илбэ жилбийн ёсыг гїйцээгээд ээмэг, хавчаар, бєлзгєє аван нїх рїї чулуудаж, булшийг нэр, он, сар, єдєргїй чулуун хавтангаар таглаж, хавтангийн дээр амазонкийн сарнайн томоос том овоо босгов. Дараа нь эрлийзїїд бїх араатан, жигїїртнийг суллаж тавиад, хаалга цонхоо тоосго, шавраар битїїлээд, хутагт нарыг хєрєг, сэтгїїлийн єнгєтэй зураг наасан, эрдэнийн чулуугаар баадаг, махчин шиг бие биеэ барьж иддэг гэж, аль эсвэл далай тэнгисээр хэрэн тэндэг титэмлїїлсэн хєзрийн ноён байсан гэж зохион бодсон зуурдын хархїї нарынхаа зургаар доторлосон модон хайрцгаа їїрээд толгой хандсан зїгтээ таран явжээ.
Хорвоод ингээд єнгєрчээ. Каталон эрдэмтэн номын мухлагаа їнэ хаялуулан худалдаад, жинхэнэ урт хавраа санаж, Газрын дундад тэнгисийн эрэгт, тєрсєн тосгондоо буцсанаас хойш Макондогоос їлсдэн жаахан юм, єнгєрсєн їеийн їлдэгдэл, Пилар Тернерагийн булшнаа янхан хїїхнїїдийн хийсэн шалихгїй эрдэнэсийн хамт ялзарч байлаа. Євгєнийг явчихна гэж хэн ч сансангїй. Тэрбээр гадилын компани цэцэглэж байхад, тоо томшгїй дайны хєлєєс амь зулбаж Макондод ирээд, эртний янз бїрийн хэлээр гарсан анхны хэвлэлїїдийн мухлаг нээхээс єєр аятай юм бодож олж чадсангїй. Эсрэг талын байшинд зїїд тайлагч дээр орох ээлжээ хїлээх зуураа цаг нєгцєєх гэж їїгээр орж ирдэг санаандгїй хїмїїс эдгээр номыг хогон дээрээс олсон мэт болгоомжгїй эргїїлж їздэг байлаа. Каталон євгєн лангууны арын бїгчим єрєєнд цагийнхаа тэн хагасыг єнгєрїїлж, сургуулийн дэвтрээс тастаж авсан цаасан дээр гогцоорсон їсгээр нэг юм бичих боловч тїїний юу бичиж байгааг хэн ч тодорхой хэлж чаддаггїй байлаа. Аурелианотой танилцах їед євгєн, Мелькиадесийн бичээсийг санагдуулам хоёр авдар замбараагїй овоолсон цаастай болсон байлаа. Явтлаа дахин нэг хайрцаг дїїргэж амжсаныг їзэхэд Макондод байхдаа єєр юу ч хийж байсангїй юу гэж бодогдмоор байлаа. Євгєний харилцдаг хїмїїс гэвэл нь ердєє дєрвєн найз байж, тэдний сургуульд сурч байхад нь тэдэнд эрчигнїїр, цаасан шувууны барьцаатайгаар ном єгч, хэдэн жаалыг Сенека, Овидий нарын зохиолын амтанд оруулжээ. Тэрбээр сонгодог зохиолчдыг урь нэг тогооноос хамт хоол идэж байсан юм шиг нэг их ёсорхон хїндлэхгїй, энэ тэр хэмээн ярьж, Хутагт Августин баринтаг дотуураа арван дєрвєн жил тайлаагїй ноосон хантааз ємсєж явсан тарнич Арнольдо де Вилланова хїїхэд байхдаа хилэнцэт хорхойд хазуулаад бэлгийн сулралтай болчихсон зэрэг хэн ч мэдмээргїй олон юмыг мэддэг байлаа. Каталон євгєн номыг машид хїндлэхийн зэрэгцээгээр онхид ойшоодоггїй байв. Єєрийн бичээсэнд ч ийнхїї хоёрдмол хандана. Альфонсо євгєний гар бичмэлийг испани хэлнээ орчуулах гэж бодолхийлэн каталон хэлийг зориуд судалж, баахан хуудас халаасандаа хийж яваад, нэг шєнє єлсєхдєє биеэ худалдсан охидтой хас хїйд байж байгаад гээж орхижээ. Тэр ер нь сонины хайчилбар, ер бусын мэргэжлийн удирдамж халаасандаа чихэж явдаг байлаа. каталон эрдэмтэн їїнийг мэдэхдээ бөєн юм болох байх гэж Альфонсо айж байтал “Утга зохиолд бїрнээ тохиолдож болох явдал байна гээд огт тоохгїй элгээ хєштєл инээж байсан мєртлєє “Гурван хайрцаг гар бичмэлийг тєрсєн тосгон руу чирж яваад яах юм” гэж яаж ч ятгаад їг авсангїй, тэр ч байтугай “Хайргаа тусгай ачаанд єг” гэж шаардсан тємєр замын шалгагчдыг бїр Карфагенд хэрэглэгдэж байсан хараалаар толгой тїрїїгїй харааж, авдартай нь суудлын вагонд їлдээх болтол тайвширсангїй” Хїн єєрєє нэгдїгээр зэргийн вогонд зарлаад номоо ачааны вогоноор тээдэг болбол ертєнц сїйрэхийн дохио” гэж хэлээд хєдлєн хєдєлтєл ганц їг дуугарсангїй. Бїтэн долоо хоног юм хумаа тєхєєрчээ. Энэ нь каталон эрдэмтний хувьд хар долоо хоног боллоо. Явах цаг ойртох тусам євгєн санаа сэтгэлээр улам унаж, хийх гэж байснаа байсхийгээд мартаж, барьсан тавьснаа мэдэхээ больж, нэг газар тавьсан юм нь огт єєр газар орчихсон байдаг нь нэг їе Фернандаг зовоож байсан мєнєєхєн гэрийнб уг тэр юмыг нь сольж тавиад байна уу гэмээр болжээ.
 Collons гэж хараал тавин Лондоны дацангийн хурлын хорин долдугаар жаяг шиг гэнэ.
Герман, Аурелиано хоёр євгєнийг бєєцийлєх болов. Тїїнд яг хїїхэд шиг санаа тавьж, халаасанд нь зорчих пиу, шижлїїлгийн баримт бичгийг нь тараан хийж єгч, халаасыг нь англи сїлбээр зїїгээр даруулж, Макондогоос гараад, Барселон хїртэл юу юу хийхийг нь нарийвчлан бичиж єгсєн боловч каталон єєрєє мэдэлгїйгээр ємдєє мєнгєнийхєє хагастай хог дээр хаяж дєнгєсєн байлаа. Хайрцаг саваа хадан, хувцас хунараа Макондод ирэхдээ авч ирсэн нєгєє жумдаандаа хийгээд явахынхаа ємнє євгєн хясааны тал шиг зовхио буулган, адис хїртээж байгаа юм уу даа гэж санагдмаар дохин эх орноосоо хол байхыг тэсэж гарахад нь тусалсан овоолоостой номыг зааж,
 Энэ муусайныг та нарт їлдээе! гэж нєхдєдєє хэлжээ.
Гурван сар болоод євгєнєєс том дугтуй ирсэн нь, задгай далайд завтай байхдаа бичсэн хорин есєн захидал, авахуулсан тавин гэрэл зургийг дотор нь хийсэн байлаа. Каталон євгєн захидлаа тэтгээгїй боловч эдгээрийг ямар дэс дараатай бичсэнийг нь ойлгож ядах юмгїй байлаа. Хамгийн эхнийхэд нь усан онгоцны єрєєнд хайцгийг тавиулаагїй ачаа авагчийг далайд чулуудмаар болсон тухай, мухар сїжигтэйдээ бус, дутуу гэж бодсондоо арван гурав гэдэг тооноос айдаг нэг ноёны тэнэг зангийн тухай, “Хєлєг дээрх ус хажуугийн нь талбайгаас шєнє гарах манжингийн їнэр шингэсэн Лериадагийн рашааны амттай байна” гэж эхний оройн хоолон дээр мєрий тавиад хожсон тухай зэрэг аян замынхаа паянг аанай л хошигнон бичсэн байлаа. Гэвч єдєр хоног єнгєрєх тусам хєлєг дээрх амьдрал сонирхолгїй болж, Макондогийн хамгийн саяхны, хамгийн энгийн явдлыг ч санахдаа уйтгарлах болж, хєлєг алслан холдохын хэрээр санаагаар унах болжээ. Єнгєрснєє тийнхїї санан уйтгарласан нь гэрэл зураг дээрээс ч тод харагдаж байлаа. Эхний гэрэлт зураг дээр тэрбээр аравдугаар сард ихэвчлэн хурган їїлсээр хучаастай байдаг Карибын тэнгисийн дэвсгэр дээр цав цагаан цамцтай, мєнгєн сортой їстэй их л баяртай сайхан гарчээ. Сїїлийн зураг дээр тэрбээр хар дарсан зїїдэнд їзэгддэг намрын далайгаар тэнїїчлэн яваа нэргїй хєлєг онгоцны тавцангийн голд хар пальто ємсєж, торгон хїзїїний зїїлт зїїж, сэтгэлээр уначихсан байдалтай зогсож байлаа. Герман, Аурелиано хоёр євгєний захидалд хариу бичнэ. Эхний хэдэн сард тэрбээр дандаа захидал бичиж, урьд Макондод байхаасаа ч ойр байгаа юм шиг найз нарт санагдаж, тїїний їгїйлэгдэн байсан нь гайгїй болох шиг болжээ. Эхлээд тэр бїх юм хуучнаараа байна, тєрсєн гэрт нь далайн ягаан хясаа одоо болтол байдаг байна, талхны зєєлєнд хийсэн утмал май загас єнєє л амттай хэвээрээ, тосгоны рашаан їдэшдээ анхилам їнэр гаргасан хэвээрээ байна гэж бичиж байлаа. Тэрбээр аанай л сургуулийн дэвтрийн хуудсан дээр алтан бэхээр муруй хазгай бичиж, хїн тус бїрд тусгай хуудас зориулсан байдаг байлаа. Гэвч каталон эрдэмтэн яваандаа єєєрєє мэдэлгїйгээр илааршиж байгаа хїний єєдрєг байдлаар бус, євдсєн хїний цєхрєнгїй аясаар бичих боллоо. Макондод байхдаа євгєн зайдгай зуухан дээр тогоотой шєл буцлах, кофены їрийн худалдаачны гудамжнаа хашгирах, хаврын явуулын болжморын жиргэхийг санадаг байсан шигээ нутагтаа очоод євлийн їдэш, задгай зууханд тогоотой шєл буцлах зуур Макондо дахь номын мухлагийн мухрын дулаахан єрєєгєє, бїйлсийн модны тоост навчин дунд хангинах нарыг їдийн амралтаар цангинах галт тэрэгний дохиог санан уйтгарлаж байлаа. Єєд єєдєєс нь харуулан зоосон хоёр толинд туссан тусгал шиг ээн хоёр юмыг санагалзан зовсондоо тэрбээр бодитой бус юмыг гайхан бахаддаг байснаа больж найз нарыг Макондогоос яв, хорвоо, ертєнц, хїний сэтгэлийн талаар сургасан бїхнийг нь март, Горацийг нулимж орхи хаана ч очлоо гэсэн урьдын їе гэдэг бол оргїй хоосон юм, ой ухаанд гэдрэг эргэх зам байхгїй, єнгєрсєн хавар бїхэн эргэж ирэхгїй, хамгийн ухаангїй, бат дурлал ч зуурдын юм гэдгийг дандаа санаж яв хэмээн зєвлєх дээрээ хїрсэн байлаа.
Альваро “Макондогоос яваарай” гэж євгєний зєвлєснийг хамгийн тїрїїнд дагав. Тэрбээр бїх юмаа, тэр ч байтугай хашаанд нь гинжин уяатай, хажуугаараа єнгєрєгсдийг айлган байсан хар хулыг хїртэл зараад, очих єртєє байхгїй галт тэрэгний байнгын пиу авчээ. Завсрын зогсоолоос явуулсан ил захидалд Альларо вогооны цонхны цаана жирэлзэн єнгєрєх юмсыг тоочин бичсэн нь зїйрлэвээс хєвєрсєн урт зургийг хэсэг хэсэг таслаад, тэр тасархайгаа дор дор нь мартахуйн хоосон руу чулуудаж байх мэт ээ. Лиузианы хєвєнгийн тариалан дээр хий сїг мэт негрїїд ажиллаж, Кентуккийн хєх ногоон дээр гуурстай хїлэг бэлчиж, Аризоны тамын бїрэнхийд грек нууц амрагууд уулзаж, Мичиган нуурын байгалийг усан будгаар зурж байсан улаан ноосон цамцтай бїсгїй Альварог бийрээрээ даллаж, тэгэхдээ галт тэрэгний буцаж ирэхгїйг эс мэдэхийн учир салах ёс гїйцэтгэн далласангїй, учрахын ерєєл тавин даллаж байсан гэнэ. Дараа нь Альфонсо, Герман хоёр “Даваа гаригт буцаж ирнэ” гээд бямба гаригт явсан боловч сураг ажиг тасрав. Каталон эрдэмтний явснаас хойш жил єнгєрєхєд Макондод ганц Габриэль л їлдэж, Аймхийн осолтой єглєгийг хїртэж, францын нэгэн сэтгїїл асуултын уралдаан зарлаж тїрїїлсэн хїнийг Парист жуулчуулах болзол гаргасан учир уг асуултад хариулан, явах эсэхээ шийдэж ядан байлаа. Энэ сэтгїїлийг захиалдаг Аурелиано асуултыг бєглєхєд нь тїїнд тусалж, заримдаа гэртээ, олонхдоо Габриэлийн нууц амраг Мерседесийн суудаг, цор ганцаараа бїтэн їлдсэн, бамбайн їнэр ханх тавьсан эмийн санд шаазан савнуудын дунд сууж бєглєдєг байлаа. Энэ эмийн сан л хотод хуучнаас ганцаар їлдэж, єнгєрсєн юм дуусваргїй эвдэрсээр хариугїй дуусах нь дээ гэхэд хэзээ ч дуусдаггїйчлэн эвдэрч дуусахгїй тэсээд байжээ. Макондо бїр эзгїйрсэн учир Габриэль уралдаанд тїрїїлээд хоёр ээлжийн дотуур хувцас, хос шаахай Раблегийн бїрэн ботитойгоор Парис орох болохдоо Макондогийн єртєєн дээр галт тэргээ зогсоогооч гэж жолоочид нь дохин зангаж баймааж нь зогсоолгон суужээ. Туркийн хуучин гудамж энэ їед бїр орхигдож, сїїлчийн ам даавуу олон жилийн ємнє худалдагдаад їзмэрийн ёозгїй цонхонд толгойгїй хиймэл хїн л їлдсэн боловч мухлагийнхаа їїдэнд сїїлийн арабууд нь їхэхээ тайван хїлээж мянган жилийнхээ заншлаар суусаар байжээ. Алабама муж улсын Пратвилл хотод, арьсны єнгєєр ялгаварлахыг їл тэвчдэг, єргєст хэмх даршилдаг алдартай нутагт Патрици Браун гадилын компанийн хотын тухай ач нартаа їдэш ярьж єгєх гэж оролддог байж магадгїй боловч уг хот нэгэнт євс ургасан тэгш тал болсон байлаа. Анхель ламын орыг залгасан, нэрийг нь хэн ч мэдэхгїй євгєн лам эргэлзсэнээс болж тулай, нойр хулжих євчин тусан шаналж, дїїжин орон дээр хэвтэн, тэнгэрийн нигїїлсэхийг хїлээж байхад гїрвэл, харх тїїнтэй айлсаж, сїмийг нь эзэмших эрхийг бие биеэс урьтаж олж авах гэж єрсєлдєж байлаа. Шувуу ч тогтохоо байсан, байнгын халуун, тоос хоёрт амьсгалахад ч хэцїї болсон энэ Макондод, шоргоолжны їїсгэх дуунд цурам хийх аргагїй болсон байшиндаа Аурелиано, Амаранта Урсула хоёр ганцаардах, дурлахыг зэрэгцїїлсэн, дэлхийд хамгийн жаргалтай хїмїїс, хамгийн жаргалтай амьтад болжээ.
Гастон Брюссель буцжээ. Тэрбээр онгоц хїлээж бїр залхаад, нэгэн сайхан єдєр хэрэгтэй юм, бїх захидлаа хамж жумдаандаа хийгээд, тїїнийхээс хавьгїй илїї тєслийг мужийн эрх баригчдад толилуулсан германы нисэх онгоц зохион бїтээгчдийн нийгэмлэгт хєнгєлєлттэй лицензийг нь єгчихєєс ємнє онгоцоор ирнэ гэсэн бодолтойгоор Макондогоос явжээ. Энгэр зєрїїлсэн анхны їдшээс хойш Аурелиано Амаранта Урсула хоёр Гастоны хааяа бєгс єндийхийг самбаачлах болж, ингэж учрахад туйлын осолтой, Гастон гэнэт буцаж ирэх тул дандаа шахам дутуу больж, оргилсон их хїслээ хазаарлахаас аргагїй болдог байлаа. Гастоныг явсанд хоёр амраг хоёулхнаа їлдэж аваад, ханашгїй сэтгэлээ жолоогїй тавьжээ. Энэ нь тэднийг хэзээ ч амар заяа їл їзїїлэгч, Фернандогийн ясыг їргэлж єндєлзїїлэгч, ухаангїй, хєнєєлтэй тачаал байлаа. Амаранта Урсулагийн чарлах, дур тавин орилох дуун єдрийн хоёр цагт хоолны ширээнээ, шєнийн хоёр цагт агуулахад гарна. Єчнєєн цаг дэмий алдсан маань л юунаас илїї харамсмаар гэж Амаранта Урсула инээнэ. Шоргоолж цэцэрлэгийг цєлмєж, байшингийн модон хэсгийг идэж, улмаар гонхонг эзэгнэж эхэлснийг харж байсан боловч тачаал хїсэлдээ мансуураад, тэднийг унталгын єрєєнд орж ирсэн хойно л сая устгаж эхэлжээ. Аурелиано бичээсээ орхиж, гэрийн мухар сахин, каталон эрдэмтний захидалд хааяа нэг хариу бичнэ. Амрагууд орчин тойронд юу болж байгаа, цаг хугацаа гэж юу болохыг мэдэхээ больж, єдєр тутмын амьдралын хэмнэлийг алдав. Хаалга цонхоо таг хааж, хувцас хунараа тайлаад илїї цаг идэхгїйн тул Сайхан Ремедиосын дандаа мєрєєддєг байсан тэр байдлаар гэр дотуураа явах болж, шалбааг дотор шалдан хэвтэж, усан сан дотор загас наадуулж байж золтой л цацаж їхсэнгїй. Ахархан хугацаанд тэр хоёр шоргоолжноос ч илїї юм хумаа эвдэж, зочдын єрєєний тавилгыг хэмхэлж, хурандаа Аурелиано Буэндиагийн аян замын баясгалангїй амрагийн явдлыг дажгїй тэсээд гарсан дїїжин орыг урж, матраас хїїлэн доторхыг нь гаргаж шалан дээр асгасан нь, бужигнасан хєвєн дотор багтрах шахан хєвєлзїїлж байх нь сайхан санагдсаных ажээ. Аурелиано амрагийн хувьд явсан єрсєлдєгчєєсєє дутахааргїй ширїїн байсан боловч энхїї сїйрлийн диваажинд Амаранта Урсула санаанд оромгїй юм хийх авьяастай, ханахыг мэдэхгїй сэтгэлтэйгээрээ тїїнийг дагуулахгїй байлаа. Хуланц эхийнхээ мєсєн чихэр хийхэд мохошгїй хїч зарж байсанчлан бїсгїй амраглах янаглахад яг тийм хїч гаргаж байх шиг санагдах ажээ. Амаранта Урсула єєрийнхєє бодож олсонд сэтгэл ханан дуулж, элгээ хєштєл инээж байхад Аурелиано дурлалдаа дотуур автаж, дотроо їхэж байсан учир улам дуугаа хураан бодлогошронгуй болж байлаа.
Нэг сэхээ орохдоо Амаранта Урсула Гастоны захидалд хариу бичнэ. Гастон хар элгийн, хаа холын санагдаж, тїїнийг эргэж ирнэ гэж санаанд нь огт багтахгїй байлаа. Эхийнхээ нэг захидалд Гастон бичихдээ, тїнш нар нь їнэхээр тїїнд нисэх онгоц явуулсан боловч Брюсселийн далайн агентлаг тїїнийг нь эндїїрээд Танганьик руу явуулж, тэнд тїїнийг нь Макондо овгийнхонд єгч орхижээ. Энэ будлианаас болж бєєн бэрхшээл учирч нисэх онгоцыг тэндээс зєвхєн авахад л хоёр жил орох болзошгїй байлаа. Иймээс Амаранта Урсула нєхрєє гэнэт хїрээд ирэх вий гэж айхгїй байлаа. Аурелиано ч каталон эрдэмтний захидал, эмийн сангийн дуугїй эзэгтэй Мерседесээр дамжуулан Габриэлэс авч байсан захиагаар л гадаад ертєнцтэй холбоо барьж байлаа. Эхлээд тэд барим тавим харилцаж байлаа. Габриэль Парист їлдэхийн тулд буцах пиуныхаа оронд мєнгє аваад, Дофины гудамжны дїнсгэр зочид буудлын зарц нарын хаядаг хуучин сонин, хоосон лонхыг заран амь зуух болжээ.

Тэр їед Аурелиано нєхрєє ямар байгааг сэтгэлдээ ядаж цєхєх юмгїй тєсєєлдєг байлаа. Найзыгаа єндєр захтай ноосон цамцтай явж, тэр цамцаа ханар Монпарнасын эрэгт дурлалт хосууд дїїрэхэд зєвхєн тайлж, єлсєж байгаагаа мартах гэж єдєр нь утнаж чанамал єнгєт байцааны їнэр ханх тавьсан, Рокамадурын нас барсан умгар єрєєндєє юм бичиж байгаагаар тєсєєлдєг байлаа. Гэвч Габриэлийн тухай сураг улам бїрхэг, каталон эрдэмтний захидал улам алдаг оног, уйтгар гунигтай болсоор сїїлдээ Аурелиано нь Габриэло євгєн хоёрын тухай бараг бодохоо больж Амаранта Урсула ч нєхрєє бас мартаж, хоёр амраг хїнгїй ертєнцєд їлдэж, энэ ертєнцєд єдєр тутмын, ашид мєнхийн цорын ганц їнэн гэвэл хайр сэтгэл л байлаа.
Тийнхїї ухаангїй жаргалын мананд тєєрч байтал “Гастон буцаж ирнэ” гэсэн мэдээ цэлмэг єдєр аянга ниргэх мэт хїрч ирлээ. Аурелиано, Амаранта Урсула хоёр нїдээ нээж, сэтгэл доторхоо шинжиж, зїрхэн дээрээ гараа тавин бие биеийнхээ царайг хараад, амьдын хагацал їзсэнээс амь насаа єгсєн нь дээр гэж їзэх болтлоо бие сэтгэл нийлснээ ойлгожээ. Тэгэхэд Амарнат Урсула Гастонд хайртай, уулзахын мєрєєс бож байдаг гэж батлахын зэрэгцээгээр гайт оноо тєєргєє дагаж Аурелианогїйгээр амьдрах аргагїй болсноо хүлээн, їнэн гэхэд худал, худал гэхэд їнэн захидал бичжээ. Тэд нэлээд эмээж байсан боловч Гастон бараг эцгийн буурьтай тайван захиа ирїїлж, эхний хоёр бїтэн хуудсанд хуял тачаал хурдан єєрчлєгддєгєєс болгоомжлохыг зєвлєж, тєгсгєлд нь єєрийнх нь ахархан зуур ханилан байхдаа жаргалтай байсан шиг тэднийг жаргалтай сайхан суугаарай гэсэн ерєєлийг шулуухан дэвшїїлсэн байлаа. Амаранта Урсула Гастоныг ингэнэ чинээ санаагїйдээ яг гаргуунд хаях гээд байхад нь єрєє морийг нь эмээллээд явуулчихаж гэж бодон, биеэ ихэд доромжлуулсанд їзжээ. Хагас жилийн дараа Гастон онгоцоо Леопольдвильдээс арайхийн олж аваад, Макондод єєрийн нь їлдээсэн юман дотроос цорын ганц їнэтэй юм болох унадаг дугуйгаа явуулна уу гэж хїссэнээс єєр юу ч бичээгїй захидал ирїїлсэнд Амаранта Урсула бїр ч уур нь шатжээ. Хор нь туйлгїй хєдєлсєн Амаранта Урсулаг Аурелиано уйгагїй аргадаж, жаргал зовлонгийн алинд ч сайн нєхєр болж чадахаа харуулах гэж оролдож байлаа. Гастоны мєнгє дуусмагц єдєр тутмын ажил тєрєл толгой дээр нь буугаад ирэхэд тэр хоёр ханийн сэтгэлээр нэг нэгнээ дотночилж, тэгэхдээ нїдийг халхалж, бїхнийг мартаадаг тачаалыг огоорон бие биеэ энгїїн хайрлаж, аз жаргалын сайхныг амтлан байсан нь галзуу мэт хурьцан байдгаас нь ер дутуугїй гоё байжээ. Пилар Тернераг їхэх їед Амаранта Урсула нэгэнт хєл хїнд болсон байв.
Амаранта хїїхдээ гэдсэнд байхад загасны нуруугаар хїзїїний зїїлт хийж худалдах гэж оролдсон боловч Мерседес л арван хоёр хэртэйг авснаас єєр авах хїн олдсонгїй. Хэлний авьяас, нэвтэрхий толины дайтай мэдлэг, очиж їзээгїй алс холын їйл явдал, газар нутгийг нэгд нэгэнгїй санах ховорхон билиг нь Макондогийн сїїлийн хїмїїсийн бїх мєнгийг нийлїїлсэнтэй тэнцэх єртєгтэй эхнэрийн нь эрдэнэс бїхий євийн харцаг шиг ямар ч ашиггїйг Аурелиано насандаа анх їзжээ. Тэд азаар л нэг юм гол зогоож байлаа. Амаранта Урсула санаа сэтгэлээр ч унасангїй, амраглан жаргахдаа дїрсгїйтэн наадах авяасаа ч орхисонгїй боловч хоолны дараагаар унталгїй, элдвийг мєрєєдєн гонхонд суудаг заншилтай болжээ. Аурелиано дэргэдээс нь їл холдоно. Заримдаа тэр хоёр єєд єєдєєсєє харан тийнхїї юу ч ярихгїй, харанхуй ботол ширэлцэн сууж, алжаал тайлах агаад ийнхїї налайтал сууж жаргахдаа начигнатал загас наадуулдаг шигээ л бие биендээ халуун хайртай байдаг байлаа. Хойч ирээдїйдээ итгэл алдах учир, хойно єнгєрснєє санагалзах болов. Тэд олон жилийн их борооны їеэр диваажингийн оронд байснаа санаж, хашаанд шавхай туучин гїйлдэж, гїрвэл алаад Урсулагаас зїїж, тїїнийг амьдаар нь оршуулж байна гэж тоглож байсанаа дурсан, ийнхїї санахад ухаан орсон цагаасаа хойш хоёулахнаа байхад л жаргалтай сайхан байсан тэр їнэнийг ойлгосон авай. Нэгэн їдэш Амаранта Урсулаг урланд орж очиход Фернанда жаахан Аурелианог голоор сагстай хєвж явахад нь олсон єнчин хїїхэд гэж хэлжээ. Тэр хоёр энэ їгэнд итгэхїй байсан боловч энэ л ортой байх гэхээр єєр дуулж барьсан юм байхгїй байлаа. Хоёулаа элдвээр эрэгцїїлсэний эцэст Фернанда Аурелианогийн ээж байж таарахгїй гэдэгт итгэв. Амаранта Урсула Аурелианог Петра Котсеийн хїї болов уу гэж тааварлаж байсан боловч эцгийнхээ нууц амрагийн тухай элдэв булай хов дуулж байсан учир тэгж бодохоос дотор нь муухай оргидог байв.
Єєрийгєє эхнэрийхээ дїї байх гэж зовдог Аурелиано ламын гэрт сэм орж, чийгэнд цохиулж, хивэнд идїїлсэн архивт єєрийнхөє уг гарлын талаар лавтай юу байна гэж хайжээ. Тїїний олсон тєрєгсдийн хамгийн хуучин бїртгэлд Никанор Рейн лам шоколадаар илбэ їзїїлэн тэнгэрийн бийг нотлох гэж оролдож байхдаа Амаранта Буэндиаг арван хэдэн насанд нь адисласан туаай єгїїлсэн байлаа. Сэтгэл нь хєдлєн салганасан Аурелианог тєрлєє эрэн тєєрч байгааг тулайд баригдан зовсон євгєн лам хараад нэрийг нь єрєвдєнгїй асуусанд,
 Намайг Аурелиано Буэндиа гэдэг гэжээ.
 Єє тэгвэл биеэ дэмий бїї зовоо. Олон жилийн ємнє энд тийм нэртэй гудамж байан юм, тэр їед улс хїїхдээ гудамжны нэрээр нэрлэдэг заншилтай байсан юм гэж лам итгэлтэй нь аргагїй хэлжээ.
 Аурелиано хилэн бадарсандаа дагжтал чичирч,
 Тийм її. Тэгэхлээр та ч бас итгэхїй байгаа вий гэсэнд
 Юунд, хїїхээ! гэжээ.
 Хурандаа Аурелиано Буэндиа гучин хоёр иргэний дайн їїсгээд гучин хоёуланд нь ялагдсанд. Цэрэг гурван мянган ажилчинг бїслэн хааж байгаад буудан хороож, хїїрийг нь хоёр зуун вогоонд ачин, далайд аваачиж хаясанд гэж Аурелиано хариулав.
Лам єрєвдсєн харцаар тїїнийг ширтээд,
 Ай хїї минь, одоо чи бид хоёрын байгаад итгэж байгаа маань л миний хувьд олз гэж санаа алджээ.
Тийнхїї Аурелиано, Амаранта Урсула хоёр Аурелианог сагстай хєвж ирсэн гэдгийг їнэн гэж итгэсэнїй боловч, сэтгэлээ тайтгаруулах гэсэндээ тийм байгаасай гэж боджээ. Амаранта Урсулагийн гэдэс томрох тусам тэр хоёр бие, сэтгэл улам нэг болж, салхи ялихгїй л їлээвэл нурж унахад бэлхэн энэ байшиндаа хоёулхнаа байж бїр идээшсэн байлаа. Одоо тэр хоёр Фернандагийн унтлагын єрєє, гонхны хагаст л байх болж, унтлагын єрєєнд нь байран байж амраглаж янаглахын баяр хєєрийг амсаж гонхны талд нь Аурелианог эрдэмтэн каталонд хааяа нэг захидал бичих хооронд Амаранта Урсула тєрєх хїїхдэдээ бойтог, оройвч нэхэж байдаг болжээ. Гэрийн бусад хэсэг нь зогсолтгїй эвдэрч сїйдсээр байлаа. Дархны урлан, Мелькиадесийн єрєє, Санта Софи де ла Пьедадын байсан анир чимээгїй, эзгїй буйдхан булан балар шигїї ширгэнгэнд баригдах мэт байшингийн алсын мухарт їлдэж, тийш орох зїрхтэй хїн байхгїй болжээ. Їл цадах байгальд тал талаасаа энэрэлгїй хашигдсан тэр хоёр хахуун, хайтан цэцгээ арчилж балар эрт цагаас хїн шоргоолж хоёрын хийж ирсэн дайнлд сїїлийн саадыг босгож, тїїхий шохой тойруулан асгаж єєрсдийн ертєнцийг хамгаалж байлаа. Жирэмсэн болсноос булбарай биеийн галбир алдагдаж, їс нь урган сэгсийж, нїїрэнд нь хар хар толбо гарч хєл гар нь хавагнасан Амаранта Урсула нхєрєє хїзїїнээс нь оосорлон, найдсанаар нь бололгїй нисэд явчихсан шриг бялзуухайгаар дїїрэн тор барьсаар гэртээ эргэж ирсэн тэр єдийнх шигээ залуу харагдахаа больсон боловч санаа сэтгэл сэргэлэн хэвээрээ байла. “Золиг алгад гэж!” Їнэхээр махчин шиг ингэж амьдрах гэж хэн саналаа!” хэмээн тэр инээнэ. Ертєнцтэй тэднийг холбож байсан сїїлчийн шижим Амаранта Урсула гэдсэнд хїїхэд олоод зургаан сар болж байхад тасарлаа. Нэг захидал ирснийг їзвэл тэр нь каталон эрдэмтнийх биш байлаа. Тэр захидлыг Барселоноос явуулсан боловч дугтуй дээрх хаягийг албан ёсны мэдэгдэх хуудасных шиг хєх бэхээр хичээнгїйлэн бичсэн байлаа. Дайсны єгсєн бэлэг мэт гэмгїй, эзэнгїй байдалтай тэр захидлыг Амаранта Урсула задлах гэсэнд Аурелиано гараас нь булаан аваад,
 Уншихыг болъё. Энд бичсэнийг мэдээд яах юм гэж хэлжээ.
Тїїнийг совин татаад байснаар каталон эрдэмтэн захидал бичихийг болилоо. Хэний ч задалж уншаагїй хар элгийн хїний захидал Фернандагийн хуримын бєлзгєє мєртєж орхион нєгєє тавиур дээр хивэнгийн хоол болон хэвтэж, дотор нь байгаа муу мэдээнийхээ галд єрєє шатан идэгдэж байхад даяанч хоёр амраг, амьдралыг тєгсгєх цагийн усргал, тэднийг цєхрєх, умартахуйн хоосон цєлд аваачих гэж дэмий л оролдон єєрийгєє барах хєнєєлт, гарцаагїй цагийн урсгалыг сєрєн хєвж байлаа. Аурелиано Амаранта Урсула энэ аюулыг ухаарч сїїлийн хэдэн сард гар гараасаа барин бие биеэ хайрлаж, ухаангїй дурлалд шатаж байхдаа ослон хїїгийнхээ арван сарыг нь гїйцээж байлаа. Шєнє нь хоёул тэврэлдэн хэвтэхэд сарын саруулд шоргоолжны торжигнуулахаас ч, хивлэн хорхойн шоржигнуулахаас ч, хажуугийн єрєєнд ургах шарилжийн тодхон бєгєєд тасралтгїй сэрчгэнэхээс айхаа больдог байлаа. Їхэгсэд яваад тэднийг ихэвчлэн сэрээчихнэ. Урсула гал голомтоо сахих гэж ертєнц бїтэх жамтай хэрхэн їзэлцэж, Хосе Аркадио Буэндиа их нээлт хийх їргїй їнэнийг хэрхэн эрж, Фернанда уншлагаа хэрхэн уншиж, хурандаа Аурелиано Буэндиа цєхрєн гутарч, дайтан тулалдаж, алтан загас хийхээр хэрхэн мал шиг болж Бага Аурелиано хєгжєєнт найрын ид дундуур хэрхэн ганцаардан їхэж байгааг тэр хоёр сонсохдоо нэг юмыг ягштал баримталбал їхлийг дийлдэг юм байна гэж ойлгож, єєрснєє хий сїг болсон хойноо ч, хїмїїсээс шавьжны удахгїй булаан авах гэж байгаа тэр єчїїхэн энхжинг ирээдїйн амьд амьтны бусад тєрєл эргїїлэн явсны дараа ч бие биеэ хайрласаар байх нь гэдэгт итгэн дахин баяр хєєр болдог байлаа.
Нэгэн ням гаригийн їдэш зургаан цагт Амаранта Урсула нярайлах гэж євдєж эхэллээ. Єлсєєд биеэ худалдсан бїсгїйчїїдийг эмнэж байсан инээмсэглэмтгий эх баригч Амаранта Урсулаг хоолны ширээн дээр хэвтїїлэн гэдсэн дээр нь мордон галзуу юм шиг цогьж, хашгируулан зовоож байтал сайхан гэгчийн эрэгтэй хїїхдийн дуу часхийгээд явчихлаа. Тэр бол Хосе Аркадио нэртэй, том, биерхїї, дураараа Буэндиагийн нэг, Аурелиано нэртэй хараастай тєрдєг, далдыг їздэг Буэндиагийн нэг бєгєєд гал голомтныхоо эхийг дахин тавьж, хєнєєлт согогоос нь ангижруулж, ганцаардах тавилангаас нь Урсула нїдэндээ нулимс гїйлгэнїїлэн харжээ. Учир нь юу гэвэл, зуун жилийн турш тєрсєн бїх Буэндиагийн дотроос цор ганцаараа энэ жаал жинхэнэ дурлалаас олдсон байлаа.
 Ёстой махчин байна. Родриго гэж нэр єгье гэж Амаранта Урсулаг хэлбэл нєхєр нь эсэргїїцэж,
 Їгїй ээ. Аурелиано гэж нэр єгнє. Энэ хїї гучин хоёр дайнд ялж гарна гэж хэлжээ.
Авсан ээж нь хїїгийн хїйг огтолж, бїх биеийг нь бїрхсэн хєх єнгєрийг алчуураар арчиж, Аурелиано дэнлїїгээр гэрэлтїїлж єгч байлаа. Жаал хїїг доош эргїїлэхэд л хїн хїнд байдаггїй юм харагдсанд тонгойн їзвэл тэр нь гахайн сїїл байлаа. Аурелиано, Амаранта Урсула хоёр айж зовсонгїй. Тэд Буэндиагийн удам угсаанд ийм явдал гарч байсныг мэдэхгїй, Урсулагийн аймшигт гэрээсийг дуулаагїйн дээр, жаал хїїгийн нялхын шїдийг унах їед тайраад хаячихаж болох биз гэж авсан ээжийн нь хэлэхэд бїр ч тайвширжээ. Тэгээд Амаранта Урсула цус алдаж, цус нь сад тавин, яагаад ч тогтож єгєхгїй байсан тул тїїнийг бодохтой манатай болжээ. Нялх биетэй эхэд туслах гэж ородон, аалзны шїлс, їнс тавих боловч энэ нь усан оргилуурыг хуруугаар таглах гэж ородохтой л адил ажээ. Эхний їед Амаранта Урсула сэргэлэн цовоо байх гэж хїчилж байлаа. Аурелианогийн гарыг барьж, єєр шиг нь шєрмєстэй хїн їхнэ л гэж бодоогїй бол їхнэ гэж зангїй хэмээн аргадаж, эх баригчийн сандарч хєдєлж байгааг харахдаа тачигнатал инээж байлаа. Гэвч Аурелианогийн найдлага тасрахын хэрээр эхнэр нь чилхаа алдан харлаж, тэгсээр хїнд нойронд дарагдав.
Даваа гаригийн їїрээр цус тогтоох тарни урьдаг авгайг авчран орны нь дэргэд шившлэг хийлгїїлэв. Тїїний шившихэд ямар ч хїн, амьтны цус гарцаагїй тогтдог боловч Амаранта Урсулагийн халуун цус хайр дурлалтай холбоогїй ямар ч арга чаргад дийлдэхгїй байлаа. Тийнхїї аргаа барсаар байтал хорин дєрвєн цаг єнгєрч, їдэш бодоход Амаранта Урсула нэгэнт їхэж, цусан горхи татар татарсаар алга болж, нїїр шєвийж, царайны нь шанлагаа арилан гєлтгєнє аятай гэрэлтэн ирж, уруулд нь дахиад инээмсэглэл тодорлоо.
Гагцхїї тэгэхэд л Аурелиано найз нартаа хэчнээн хайртай, тэд нь тїїнд хэчнээн їгїйлэгдэж байгааг хийгээд энэ агшинд тэдэнтэйгээ хамт байхын тулд юугаа ч хайрлахгїйгээ мэджээ. Тэрбээр хїїгээ эхийнх нь бэлтгэсэн сагсанд хийгээд, талийгаачийнхаа нїїрийг хєнжлєєр бїтээж, єнгєрсєн їе рїї хїргэх жимийг хайн эзгїй хотоор тэнїїчлэв. Эртнээс нааш ороогїй эмийн сангийн хаалгыг тогшвол тэр нь мужааны газар болчихсон байлаа. Дэнлїї барин гарч ирж хаалга нээж єгсєн эмгэн Аурелианогийн эндїїрсэнд єрєвдєж, “Энд хэзээ ч эмийн сан байгаагїй, Мерседес гэдэг нэртэй, сайхан хїзїїтэй талимаарсан нїдтэй эмэгтэйг хїн болсоор хараагїй” гэж ам шїд алдан байлаа. Тэрбээр каталон эрдэмтний номын хуучин мухлагийн їїдэнд духаа наан уйлахдаа хайртай хїнийхээ сэтгэлийг эвдэхгїй гэж биеэ барьж байснаа їхсэн эрдэмтний хойноос одоо л гашуудан уйлж байгаагаа ойлголоо. Тэрбээр “Алтан хїй”- гийн ханыг гараа няцартал нїдэн, бух шувуутай хашаанаас хїїхэд шиг шохоорхон ажигладаг байсан ягаан зээрэнцэг тэнгэрээр нисэхийг ч анзаарах сєгєєгїй Пилар Тернераг дуудаж їзлээ. Янхны газрын хаягдсан хорооллын бїтэн їлдсэн ганц танхимд найраг буян хуурчдын чуулга хамбын зээ, Хїмїїн Францискогийн нууцыг залгамжилсан Рафаэль Эскалоны дууг хєгжимдєж байлаа. Эхдээ гар хїрснээс єрєєсєн гар нь хатаж ханчир болсон танхимын эзэн Аурелианог єєртэйгєє лонх архни хувааж уугаач гэж гуйжээ. Танхимын эзэн гараа ийм болсон зовлонг ярьж, Аурелиано эгчдээ бїдїїн зориг гарган дурласнаас хатаж хоцорсон зїрхнийхээ зовлонг ярьжээ. Тэгж хоёулаа мэлмэртэл уйлж, Аурелианогийн зїрхний шимшрэл тїр намдах шиг болжээ. Гэвч Макондогийн тїїхэнд хамгийн сїїлчийн удаа цайж байгаа їїрийн туяаны гэрэлд гарч дахин ганцаардахдаа талбайн голд зогсоод гараа сарвайн даян хорвоог сэрээхээс буцалгїй,
 Найз нар гэж хуншгїй амьтад! хэмээн сэтгэлийнхээ угаас хашгирчээ.

Айшхи тїїнийг нус нулимс, бєєлжис хаалжсан дотроос нь чирэн гаргаж, гэртээ аваачин, юм хумыг нь цэвэрлэж, аяга усан шєл уулгажээ. Айшхи сэтгэлийг нь тайвшруулах гэхдээ єнєє болтол тєлєєгїй байсан энгэр тєрїїслнийх нь тоо томшгїй єрийг авахаа болин дансыг нь нїїрсээр дарж, Аурелианог ганцааранг уйлуулахгїйн тулд єєрєє уйлах гэж хамгийн гунигтай, хамгийн уй гашуутай юмыг зоииуд дотроо бодож гарчээ. Їїрээр Аурелиано зовуурьтай гэгч нь дугхийгээд сэрэв. Толгой нь хагачих шахан євдєж байгааг хамгийн тїрїїнд мэдэж, нїдээ нээгээд хїїхдээ санажээ.
Сагсанд хїїхэд нь байсангїй. Аурелиано, Амаранта Урсулаг амь ороод хїїгээ авч гэж бодон агшин зуур сэтгэлд нь баярын оч гялсхийв. Гэвч тэр нь хєнжлєєр хучаастай, чулуу шиг хатуу хэвээрээ хавтэж байлаа. Гэртээ ирэхэд нь унтлагын єрєєний хаалга онгорхой байсныг санахдаа хахуун цэцгийн єглєє гаргадаг їнэр ханхлах гонхыг єнгєрч, том тогоо, цус бослон цагаан даавуу, їнстэй шавар сав, ширээн дээр дэлгэсэн єлгийн голд хэвтэх хайч, шидмэсний дэргэд байгаа хїїхдийн мушгиран хатсан хїй гээд тєрсний ул мєр хэвээрээ байгаа зочдын єрєєнд орлоо. Аурелиано эх баригч эхнэрийг шєнє буцаж ирээд хїїхдийг авч гэж санаад, тэгж тааварлахдаа тїр амсхийн, бодлоо цэглэх гэж оролдов. Тэгээд Ребекагийн юм хатгамаллаж байхдаа суудаг байсан, Амарантагийн Геринельдо Маркестэй даам тоглодог байсан, Амаранта Урсулагийн хїїхдэдээ дотуур хувцас оёж байсан тэр ганхуур сандал дээр лагхийтэл унаад, єнгєрсний ийм их хїнд дарамтыг сэтгэл нь дааж гарахгїйг энэхэн агшинд тїр ухаан орохдоо ойлгожээ. Єєрийн хийгээд єрєєлийн уй гашууны жаданд їхтэл шархалсан тэрбээр хатсан сарнайн бутыг даанч дээ гэмээр хэрсэн аалзын шїлс, хаанаас л бол мєлхєн гарсан хєсрийн євс, хоёрдугаар сарын тунгалаг єглєєний тайван агаарыг гайхан ширтэж байтлаа гэнэт хїїхдээ олж харлаа. Ертєнцийн дєрвєн зїг найман зовхисоос цугласан шоргоолж хїїхдийн нь хатан їрчийсэн алгын чинээ арьсыг цэцэрлэгийн чулуу дэвссэн замаар нїх рїїгээ хичээнгїйлэн чирч байлаа. Гайхаж, айсандаа ч бус, энэ ер бусын хоромд Мельзкиадесийн нууц бичээсийн сїїлчийн тїлхїїрийг олж їзсэндээ мэлмэрэн хєшжээ. Тэрбээр уг бичээсийн ємнєх їгийг хїний ертєнцийн цаг хугацаа, орон зай лугаа ягштал тохируулан “Энэ удмынхны эхнийх нь модонд хїлїїлж, эцсийнх нь шоргоолжинд бариулна” гэж бичсэн байсныг саналаа.
Аурелиано насандаа хэзээ ч энэ єглєєнийх шиг ухаалаг байсангїй. Тэрбээр їхэгсдээ мартаж, тэдний хойноос гашуудахыг ч умартаж, орчлонгийн явдалд сэтгэл хоргодохгїйн тул Фернандагийн модон загалмайгаар хаалга, цонхоо дахин дарж хадав. Тэрбээр Мелькиадесийн бичээст єєрийнх нь хувь заяаг єгїїлсэн гэдгийг нэгэнт мэдлээ. Уг бичээсийг тэрбээр галбын їеийн ургамлын дундаас, шалбаагны баагих ууран дундаас, газар дээр хїн байсны ул мєрийг энэ тасалгаанд бїрэн арилгасан гэрэлт шавьжны дундаас бїв бїтэн байж байхад нь олж авлаа. Тэрбээр бичээсийг гэрэлд авч гарах тэвчээр хїрсэнгїй, тэндээ зогсоод тїїнийг испаниар бичсэн мэт, їд дундын нїд гялбам хурц гэрэлд уншиж байгаа мэт тїгдрэлгїй чангаар тайлан дуудаж гарав. Энэ Буэндиангийнхны угийн бичиг байлаа. Тэгэхдээ Мелькиадес тэднийхний явдлыг єдєр єдрєєр нь тоочин, тэгэхдээ зуун жилийн явдлыг урьдаас харж бичсэн ажээ. Цыган тєрєлх самгарди хэлээрээ бичиж, тэгш шадтай шїлгийг Август хааны хувийн бичгийн тїлхїїрээр, сондгойг нь Лакедемоны цэргийн бичгийн тїлхїїрээр бичсэн байлаа. Амаранта Урсулад сэтгэлтэй болон амар тайвнаа алдсан їедээ Аурелианогийн тайлж эхлээд байсан Мелькиадесийн сїїлийн заль юу байв гэвэл євгєн їйл явдлыг хїмїїсийн дассан ердийн цагийн дарааллаар єгїїлсэнгїй, бїтэн зуунд болсон єдєр тутмын явдлыг цємийг нь базаад ганцхан агшинд болсноор харуулжээ. Їїнийг олж мэдсэндээ бїр улайрсан Аурелиано, Мелькиадесийн урьд Аркадиод уншиж єгєх гэж оролдсон “ая оруулсан лїндэнг” чангаар уншвал энэ нь їнэдээ Аркадиогийн буудуулахыг урьдчилан єгїїлсэн хэсэг байжээ. Дараа нь Аурелиано бие сэтгэлээрээ тэнгэрт гарах дэлхийн хамгийн хєєрхєн хїїхний тєрєх тухай бэлгэдлийг олж, чадваргїй, тогтворгїйдээ тєдийгїй цаг нь болоогїй учир бичээсийг тайлбарлаж чадахгїй хоёр ихэр эцгийнхээ їхсэний дараа тєрєх тухай хэсгийг уншив. Аурелиано єєрийнхєє гарлыг мэдэх гэж яарахдаа хэд хэдэн хуудас алгасав. Яг энэ агшинд сэвэлзсэн салхи гарчээ. Євгєн мягмансанжийн шивнээ, їл салах гунигийн ємнє урам хугаран шїїрс алдах чимээ зэрэг єнгєрсєн їеийн дуу хоолой шингэсэн энэ салхи одоохондоо намуухан, дєнгєж л хєдєлж эхлээд байлаа. Сайхан хїїхнийг жаргаахгїй мєртлєє олж авах гэж эрэлд гаран зэрэглээн ертєнцийг хєнгємсгєєсєє болж туулсан хуялч євгєєсєє єєрийнхєє анхны шинж тэмдгийг яг энэ їед олж байсан учир Аурелиано тэр салхийг анзаарсангїй. Аурелиано євгєє таниад, гарлынхаа нууц жимээр цааш мєшгєн хєєсєєр угаалгын бїїдгэр єрєєнєє хилэнцэт хорхой, эрвээхийн дунд нэгэн ажилчин эсэргїїцлэх сэтгэлээр биеэ єгсєн эмэгтэй тачаалаа хангах їед єєрийнхєє гэдсэнд олдсон яг тэр агшинд хїрлээ. Аурелиано тэр бїхнийг уншаад ухаангїй байсан учир дахин хуй хєдєлж, хаалга цонхыг нугаснаас нь тас савж, гонхны дорнод хэсгийн дээврийг хуу татаж, байшингийн суурийг урвуулан хаясныг мэдсэнгїй. Энэ їед Аурелиано Амранта Урсула тїїний тєрсєн эгч нь бус, нагац эгч нь байсныг, яс махны ээдрээн дунд тэднийг бие биеэ олж, їр удмыг нь таслах їлгэрийн амьтныг гаргах хїртэл тєєрєг гэж Риочаг Фрэнсис Дрейк байлдсаныг мэдэв. Макондод галав юїлэх шуурганы дайтай хїчит хуй хуйлран дэгдэж байхад Аурелиано сайн мэдэх юмыг уншиж цаг алдахгїйн їїднээс арван нэгэн хуудас алгасаж, шидэт толинд харах мэт хувь заяагаа єєрєє урьдчилан їзэх гэж єнєєгийн їеийн тухай єгїїлсэн шїлгийг тайлж гарлаа. Тэр єєрийнхєє хэдийд яаж їхэхийг мэдэх гэж хэдэн хуудас орхив. Гэвч сїїлийн шїлэгт хїрээгїй байхдаа энэ тасалгаанаас гарах хувьгїй болсноо ойлгожээ. Бичээсэд бэлгэдэн бичсэнээр Аурелиано Бабилоньяг бичээсийг тайлан уншиж дуусах яг тэр агшинд тунгалаг (буюу гандирсын) хот шуурганд газрын хєрснєєс арчигдаж, хїний ой тойноос арилан алга болно, тїїнд бичигдсэн зїйл хэзээ ч дахиад давтагдахгїй, учир юун хэмээвээс, зуун жил ганцаардах гэсгээл хїртсэн хїний удам газар дэлхийд эргэж тєрдєггїй авай хэмээсэн їїнийг молхи орчуулагч миний бие XVI жарны улаан барс жилийн євлийн тэргїїн сарын гуравны хар морь єдєр орчуулан бараад дахиж эхтэ нь тулгасаар XVII жарны улаагчин туулай жилийн хаврын дунд сарын улаагчин їхэр єдєр нягтлан засаж дуусгавай.
***

_________________
shut up!!!enjoy the silence!!!

yoo yag togsgoliin hesgiig n shono unshsan chin aigaad baihiin

aan tegeel nadaas dalduur nomoo neheed bsim bna
hehe jk shu
gehdee bi udaahgui

ene zohioliin kino n bdag bol uzchih yumsan

_________________
Үгэнд хордсон үнэн

za bayarlalaa, uigagui hurdan oruulla shuu

ene yostoi goyo nomshd. my unshij bsn hamgiin saihan nomnuudiin neg ni bh.ehled uchir ni olddoggui yum. lag sonirholtoi nom.

_________________
Green day

Bi ene nomiin togsgoliig unshaad yaagaad Noble prize awah bolson bee gedgiin oilgoson Uneheer goe nom minii hamgiiin durtai nom

_________________
Ill only stay wth u one more n8t

oh bas anzaarsiimuu ? lol