#AsuultSambar :

Vnen hair
Uchrah tsagt bi chamd hairtai bolson min vnen
Uulzah bolgondoo chamaig hairladag bsan ni vnen
Gantshan chi l zvrhiig min ezemddeg bsan ni vnen
Anhnii hairiin min ezen chi bsan ni vnen

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

HAIRAAR DUTAALAA GJ HORVOOD BVV GOMDOOROI
HAIRLAJ YVSAN NAMAIG CHI OOROO OILGOOGV
SETGELEE HUVIRGALAA GJ NADAD BVV GOMDOOROI
SEVGUI BSAN ZVRHIIG CHI OOROO GOMDOOSON

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

HORSON SETGELIIG HALAAJ CHADAHKV BOLOHOOR
HVNIIRHEED BGA CHAMAAS NVDEE NUUJ YVNA
CHAMAIG HAIRLAAD YAHAV ZVRH CHINI HVNIIH BOLOHOOR
CHIN VNENCH SETGELEE GANTS L HVND ZORIULDA.................................................................................

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

zuudendee bish zurhendee chamaig hairlaad
zuirmelehde bish zurehde chamaig haraaad .....

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

delhii neg l nartai bolohoor
derged mini chi mini gereltej bgasai
delhii neg l daguultai bolohoor
derged mini chi mini l bgasai
holiin odod hyzgaargui bolohoor
hoorondoo uulzaj chaddaggui um
hunii amidral hos bolohoor
hoslon amidrah huvitai bdag um

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Busdaas haramlan chamaig hairlaj
Bodold avtan sanaashirch suuhad
Eyeldeghen chi hartsaa buruulj
Ertnii hoshoo met yund ul duugarna ve?
Ta hoyor hezee ch uerhehgui gej
Tavilangui durlal shanalald unagavch
Martaj chadamgui chinii tuhai bodol
Manang nevtleh setgeliin naran bilee
Gevch chi namaig orhij
Genethen neg odor nisej odno
Oroo mori shig huljsan chinii hoinoos
Ogoorch chadaagui hairaa bi ilgeene
Haa hol chi min yavj
Haluun saihan nohorloloo bodohdoo
Hartsaaraa yaridag namaig dursan
Haluun zurh chin gereld duudaasai
Ter ued bi chamd hairtai heveer
Temuuleh setgeliin duuren ongodoor duulj
Havriin zulzagan hus met shulgendee
Hartsiin dulaan ineemseglelee shingeen chamdaa itgenem
Hanitai bolson chamaig hezee ch martaj chadahgui
Haluun durlaliin ilchind bodliin yargui delbeelne
Jargal gedeg
Edelsen hund udaan togtdoggui
Ersen hund amar oldoggui
Erdene bainam

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Busdaas haramlan chamaig hairlaj
Bodold avtan sanaashirch suuhad
Eyeldeghen chi hartsaa buruulj
Ertnii hoshoo met yund ul duugarna ve?
Ta hoyor hezee ch uerhehgui gej
Tavilangui durlal shanalald unagavch
Martaj chadamgui chinii tuhai bodol
Manang nevtleh setgeliin naran bilee
Gevch chi namaig orhij
Genethen neg odor nisej odno
Oroo mori shig huljsan chinii hoinoos
Ogoorch chadaagui hairaa bi ilgeene
Haa hol chi min yavj
Haluun saihan nohorloloo bodohdoo
Hartsaaraa yaridag namaig dursan
Haluun zurh chin gereld duudaasai
Ter ued bi chamd hairtai heveer
Temuuleh setgeliin duuren ongodoor duulj
Havriin zulzagan hus met shulgendee
Hartsiin dulaan ineemseglelee shingeen chamdaa itgenem
Hanitai bolson chamaig hezee ch martaj chadahgui
Haluun durlaliin ilchind bodliin yargui delbeelne
Jargal gedeg
Edelsen hund udaan togtdoggui
Ersen hund amar oldoggui
Erdene bainam

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

DALDUUR UULZAAD HARAMSDAG
DAANCH GENEHEN HAIR MINI
DAGAAD YBH TAVILANGUICH
DASAJ HULEESENDEE CHAMAIGAA
ZUUN ZUUN SHONO UILAHDAA
ZOVLON GJ HAIRAA ZUHEEGUI
ZAYA TAVILAN NIILEEGUI CH
ZUUDELJ HULEESENDEE CHAMAIGAA

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

10-N JILIIN SURGUULIDAA
SURDAG L BJ DEE BID 2
SURAGCHIIN SHIREENII ARDHAN TALD
SUUDAG L BJ DEE BID 2
TSERGIIN ALBAND MORDOHOD MINI
AVGAI MINI BOLNO GEJ AMLACHIHAAD
TSERGEES HALAGDAAD IREHED MINI
ARAAR MINI TAVICHIHSAN L BH YUM
5-N DAVHARIIN BOLKON DEER
TANGO YANGO EGSHIGLEJ BNA
TANHILHAN HOORHON TUUNTEI MINI
TANIHGUI ZALUU BUJIGLEJ BNA
5-N DAVHARIIN SHATAAR OGSOHOD
5-N ZALUU HUREELEN ZOGSLOO
SAARAL TSAMTSTAI NEG NI HURCH IREED SHANAA OGLOO
AAVIIN HUU UURANDAA 3,4 HUTGA /SHAALAA /
AIDAA MINII TUMEN BURUU
AHUI TOR MINI NAMAIG ORSHOO
BARUUN UULIIN OVOON DEER
GASHUUDLIIN TSUVAA EGNESEN BNA
GERT NI OROOD HARSAN CHINI
GEREL ZURAG NI MISHEESEN BNA
... 2 HUUHED NI
AAVAA EEJEE SANAH L YUM DAA
ARGAA BARSAN 2 HOGSHIN
ALIM JIMSEER HUURAH L YUM DAA
HUN ALSNII 20 JIL
HUREE TALSNII 30 JIL
BUGD NIILEED 50 JIL
BUH NASAARAA SHOROND /SHAALAA/

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

setgel dogdluulam uchral gej bdag
sem semhen gunihardag hair gej bdag
sanaand bagtamgvi muruudul gej bdag
sanaj vgvildeg chi mini bas bdag

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

...Zunii shoniin noiriig toolgui
Zuun gurvan uchraliig muruuduj
Zurag shig ohidiig tereg shig dairch
Zuurdahan martsan zaluuhan nas min uu
Daanch chi mini udsangui
Daavuu deel savhin beelii
Dassan salsan godon gezegtnuud shigee
Dardan zam deer hotsorchee
Ulaanbaatariin chuluun zasmalaar
Uragshaa hoishoo baruun tiishee zuun tiishee
Dotood uildveriin hund shaahaig
Doloohon honogt tochiildoj yabahdaa
Hunii sainiig tanilgui
Huuhed shig osson zaluuhan nas mini
Huuhnii saihniig medreegui
Hurzgene shig nissen zaluuhan nas min uu
Ailiin chiideng haga chuluudaj
Abirlaj yabsan zaluuhan nas mini
Adilhan nuhdiinhuu hamriin tsusiig
Asgaruulj yavsan zaluuhan nas min uu

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Урд шөнө намуухан салхитай сартай шөнө байсан
Уруулаас чинь балыг амтлах надад сайхан байсан
Өглөө сэртэл чи алга сар ч бас алга
Үнэндээ чи эсвэл сар байсан юмуу?

Өчирдөр тэнгэрт түм түмэн одод анивчин байсан
Өөрт чинь үнэрт чинь сэтгэл согтож байсан
Үүрээр сэрлээ бүүдгэр тэнгэрт одод байсангүй
Үнэхээр чи тэгэхээр од байсан ч юм уу?

Тэнэгхэн миний сэтгэл зүрхийг баясгахаар
Тэнгэрээс чи нэг шөнийн чөлөө гуйгаа юу?
Тэртэй тэргүй үнэнч гэдэг үгэнд итгэдэггүйдээ ч тэр үү
Тэнгэрийн одыг би өмчилж авахыг хүсэхгүй

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Охид минь нүүрээ буд, нимгэн хувцасла
Олны өмнө гоо үзэсгэлэнтэй бай, бардам бай!
Хэн нэгэн чамайг харж эхнэрээ марттал
Хэтэрхий гоо үзэсгэлэнтэй бай
Зуурдхан ч хамаагүй чи дэлхийн хаан бай !
Yүнээс илүү хаанчлал гэж байхгүй
Yнэндээ орчлон гэдэг хуурамч юм
Та нар шиг охидуудаар халаасаа дүүргэх
Танхай бардам баян эрчүүдээр дүүрэн юм
Охид минь бүжиглэ нарги, битгий гунигла
Огт танихгүй залууг үнс, тэдэнд дурла

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Хамаагүй хард, гомдоод уйл
Архины мухлагт ороод гар
Залуусыг сонго, дарс уу
Алтанхан залуу насаа амтлаад үз
Аяа тэр чиний
Yзэсгэлэнт боол чинь байг
Зөвхөн чи нэг юмыг ухаарах хэрэгтэй
Зөрж өнгөрөх олон өдрүүдийн аль нэгтээ
Хүссэн хүсээгүй насаа элээж
Чамтай цуг амьдрах
Хэн нэгэн хүн цэцэрлэгт
Хүлээж байгаа гэдэгт итгэх хэрэгтэй
Өөр юу ч хэрэггүй, тэр цагийг хүлээж
Өдөржин цонх ширтэн гуниглах хэрэггүй
Yүрд холын замд од
Yзэсгэлэн гоогоо харин хэзээ ч гээж болохгүй шүү
Yдийн наран чиний сайханд бишрэн
бөхийж байг ээ.

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Олуулаа инээж авахуулсан гэрэл зурган дээр
Орь ганцаараа гунигтай мэт байдаг
Бүжгийн талбайд ховорхон үзэгдэж
Бүүдгэр үдэш, сумын тэнд дандаа л тааралддаг
Чамд би хайртай

Аль хэдийнээ дасал болсон
Цагаан өнгийн цамцан дээр
Адаглаад зангиа зүүдэггүйд чинь
Чамд би хайртай
Араас нэхэл дагал болдоггүйд чинь
Анхнаасаа ер нь намайг тоодоггүйд чини
Бүүр их хайртай

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Хархан нудэн дүү минь том болж байна гэнэ
Хараанаас минь гадуур,
Хар,д яваа эгчийгээ ч хүлээлгүй
Ханагар том залуу болж байна гэнэ
Олон жилээр он удаан чинийхээ дэргэдээс холдоогүй ч
Олоон олон тэмдэглэлт сайхан өдрийг эгчийнхээ эзгүйд
Оддын дор үзэж, өнгөрүүлж
Оргилд нь дүүлж явна уу дүү минь.
Бага ч гэлээ барагдахгүй урт
Баяр жаргалтай хийгээд уйтгарлаж ганцаардсан өдрүүдийг
Балчирхан дүүгээ өдөр нь бодож шөнө нь зүүдэлсээр
Барж явна даа энд, эгч нь

Сэвшээ салхитай нутагт минь бороо орж байна гэнэ
Сэтгэлээс минь уятай ч
Сэрэмгэрхэн охиноо ч хүлээлгүй
Цэцэглэж байна гэнэ
Анхны цасны зөөлхөн будраа нь газарт уналгүй хайлахыг нь
Анисган дээр унаж сормуустай эрхлэн бүжихийг нь
Аль хэдийн хавар эртний бороо шувууд дагуулан ирж асгарахыг нь
Алсад яваа охин чинь үзэж чадалгүй өнгөрөөлөө дөө

Эгчийн ганц дүүг хүмүүс эрх гэж хэлэхийг дуулсан ч
Эгэлгүй ухаалаг хэрсүү хүухэд би өөр хаана ч үзээгүй ээ
Аашаа эвдэж аяглахыг нь амьдралдаа нэг ч хараагүй
Алганы хээ дагаж бөмбөрсөн алиа хөөрхөн дүү сэн дээ чи
Миний нутгийн хаварыг хүмүүс хэцуу гэхийг сонслоо
Мэлмэрч урсах харз, түрүү яргуйг нь мартаа юу даа тэд
Хавсарч хуйсганасан салхи ни дээвэр хууртал үлээдэг ч
Ханш нээх зөөлөн цагийг авчрах гэж яараа биз ээ

Эгчийгээ санаад байна, ирүүлнээ гэж
Эрхэлж ээждээ дүү минь нэгэнтээ тунисан байх юм
Элэг дэвтээх наран, амины үнэтэй эрдэнэ
Энхрийхэн дүүдээ эгч нь харьж явнаа, хүлээгээрэй
Охиноо санасан тэнгэр хураар уйлж элгээ дэвтээлээ
Одод нь тэрүүхэндээ анивчин миний тухай шивнэлээ
Зүйрлэхийн аргагүй тансаг, ижил нь үгүй баян
Зүүдэн холын нутагтаа яарж байнаа охин чин, харимаар байнаа


_________________
Eh orondoo bi hairtai!!!

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Тоодгорхон дээлийнхээ өврийг чихрээр гоёсон
Тоглохоо ч мартаж даага зайдалсан
Дэлт хүлгийн нууруун дээр дэрвэсэн дарцаг
Дэнж хотойлгосон наадмийн цээлхэн шуранхайн эзэд,






...Уул ширтэж, ус нутагтаа залбирсан хүдэр аваргууд
Ухаан зангидаж мэх сүвэгчлэх бярт хүчтэнгүүд
Хурсан олноо өндөлзүүлсэн сэтгэлийн гижиг
Хуйлруулж шуугиулж баярлуулах Монгол эрчүүд,

...Дүүрэн сар шиг тэлж татсан нуманд эрхийн эрдэм шингээстэй
Дүүлж харвах сум нь байгаа онох тавилантай
Хараа хурц, ухаан уужим ардын эс бүхний тасархай
Харваа гэдэг бай, нум, хүн гурав хэлхэж тогтсон төөрөг.

Нараа дэвсэж хүлээх нутгийн уулсын нурууг нэг тэнийтэл
Нас насны морьд бөмбөрдөн нижигнээд өнгөрнө дөө
Хураа буулган хайлах хөх тэнгэр нэгэнтээ амсхийж
Хурсан олон, хурдан морьдтойгоо наадмаа үзэж цэлмэнэ дээ

Холын нутгаас охин чинь сураг тавин чагнаж
Хоёр дахь жилийнхээ наадмыг хүний нутагт тосох нь дээ
Амьсгалж буй агаараасаа адууны үнэр эрэн
Асрын өмнө дэвэх бөхчүүдийг сэтгэлдээ харж сууна, хүү чин

Тав давсан бөхчүүдийн цол нэмэх агшин,
Татаж тависан сум онож буух эгшин,
Айрагдаж ирсэн морьдын хөлс хусах мөч,
Амьдрал жаргалын минь хэлтэрхий
Монгол наадмаа хармаар байна,
Харимаар байна.

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Бурхнаас би олон зүйл гуйхгүй
Бусдын адил олон учралыг хүсэхгүй
Ганцхан чамайг би хайрлана
Гал халуун сэтгэл чинь хангалттай

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Занг нь мэдэхгүй хүнд хэзээ ч би дурлахгүй гэж
Заяа тавилангаа мэдэх л юм шиг бардамхан бодож явахдаа
Хааяахан тулгардаг байсан бүлээхэн тэр харцанд
Хожмын нэг өдөр бүдэрнэ чинээ санасангүй

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Бүсгүй та намайг
Бүтэлгуй эр гэж бүү бод
Буурал болсон надад
Буруу санасны хэрэггүй.
Би, муу там хийхгүй,
Битгий та цэрвээд бай!

Заяа нь би таныг
Заамдаж аваад зодчихгүй.
Наашаа ойртлоо гээд
Гоё хувцсыг чинь урчихгүй,
Налаад суулаа гээд
Гоолиг биеийг чинь идчихгүй
Нэгэн биед чинь ч гэсэн
Нэр терд чинь ч гэсэн
Ямар ч гэм хийхгүй
Яалаа гэж дээ, энэ чинь!

Гэхдээ би, амьдралаас
Гээгдэж үлдсэн хүн биш
Хүний ёсыг ёслохгүй
Хүйтэн сэтгэлтэн биш.
Хувьсгалт засгаас ч нуухгүй
Хувийн цэнгэлийн хенжлийг
Хучлага олдохгуй бол, тантай
Хувааж немрехед бэлэн!
Тоостод терсен хүний үр
Тойрохгүй дайрдаг жамтай
Тансаг тэр цэнгэлийг
Тантай хуваахад бэлэн
Таалан хүртэх хорвоогийн хишгийг
Та хүлээж авах ёстой
Би ч егех ёстой
Битгий та гайх
Эх болсон байгалиас
Эр, эм хүйстэнд егсөн
Yүрэг энэ байна
Yгүй гэх газаргүй
Эмэгтэй таныг харин
Дуртай ч гэсэн дургүй юм шиг бай! гэж
Эр хүн намайг
Дуугүй ч гэсэн дуугарч хэв эй гэж
Бурхан багшаас
Буулгасан зарлиг
Заавал биелүүлэх
Захирамж бий
Нарийн учир ийм хойно
Намайг битгий зэмлэ
Нас биеийнхээ бийд
Наашаа ойртож суу.
Та бид хоёрын хийх
Тааламжит энэ ажил
Хэнд ч хэрэггүй сэн бол
Хэрхэн би дурлах вэ
Эрэгтэй эмэгтэй хоёрын
Эд мерийн баримт
Амьд гэрч нь болсон
Анхны нь хүүхэд гармагц
Засаг тер биднийг
Зад шийтгэх ёстой
Yзэл сурталд таарахгүй гэж
Yлдэн хеех ёстой
Харин тэгтэл, шийтгэдэггүй
Халамжилж тосож авдаг
Олон хүүхэд гаргах тусам
Одонгоор хүртэл шагнадаг.
Насаараа шүлэг бичээд бид
Найрагчийн одон аваагүй байхад
Алдарт эхийн одонтой
Авгай хүүхнүүд тоймгүй

Учир иймээс энэ
Уран шүлгээс ч илүү
Улсад хэрэгтэй ажил юм
Уучлаарай, та

Эцсийн эцэст
Эрхэм танд зориулж

Надаас өмнө хэлсэн
Нацагдоржийн гэрээс бий!
Чандалж захисан гэрээсийг чинь
Чадалтай дээрээ биелүүлье!

1979-III-21

Р.Чойном Сүмтэй будрын чулуу, 1990 он, 238-240-р тал

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Дүүрээд ирэх нулимсаа дотогшоо залгидаг тэвчээрт чинь би хайртай
Дүрлэгэр алаг нүдэнд чинь хайр ноцлооч дурлажээ гэж дэлбээгээ нээдэггүй уруулд чинь би хайртай
Дурлал шаналал хоёрыг зүрхэндээ тээж шархатчихсан мөртлөө өөрийгөө хармалдагт чинь би хайртай
Үнсэн таалах эрийн өмнө үнэ цэнээ алдаж явсныг чинь мэддэг тусмаа би чамд хайртай

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

ergeh horwoo yg l
engriin dewtertei mine ijil ergene
huudas buriinh n buland
haldaashgvi ariun ner mine sunderlene
yu ch hamaagvi bodson zuil buree buulgahdaa
yun ch uragdaj tsooroogvi huudas bur duurene
hamgiin mine san nz dewter chamaigaa
hagas zuun jil ch orhihgvi
hairiin shuleg, jiriin shuleg nuudiig
haltsarsan ch gesen tsagaan huudas deer chine bi bichseer bh blno.
erhelj chi engert mine howrohdoo
enenees iluu chamaig bi garchigaar shagnasan.

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

ergeh horwoo yg l
engriin dewtertei mine ijil ergene
huudas buriinh n buland
haldaashgvi ariun ner mine sunderlene
yu ch hamaagvi bodson zuil buree buulgahdaa
yun ch uragdaj tsooroogvi huudas bur duurene
hamgiin mine san nz dewter chamaigaa
hagas zuun jil ch orhihgvi
hairiin shuleg, jiriin shuleg nuudiig
haltsarsan ch gesen tsagaan huudas deer chine bi bichseer bh blno.
erhelj chi engert mine howrohdoo
enenees iluu chamaig bi garchigaar shagnasan.

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

shiwnwn oroh boroonii olon dusluud
shilen huzuugeer chin ursaj orohdoo
shingen duu hooloig chine nuutsalj hussen
shiljiltiin nasig uuchlaarai.

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Арван жилийн дэвтэрээ одоо хүртэл хадгалана
Амраг чамдаа бичсэн шүлэгүүд энд тэндгүй
Амжиж хэлээгүй сэтгэлийн минь нандин үг
Ардын багшийн зассан дэвтэрт үүрд мөнхөд

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!

Би шүлэг бичнэ
Шүлэг намайг бичнэ
Бодол намайг эзэмдэнэ
Бодлыг чи эзэмшинэ
Өөрөө би чухам юуг хийж чадах вэ?
Өнгөт орчлонд чи ч ганцаараа төрөөгүй нь үнэн.

_________________
Huuchin Dursamj Bolj De!