#AsuultSambar :

Huvitsaa ezemshig talaar ta nar sonirhoj baiv uu? Medeej olon hun l business-iig sonirhoj bsan l baij taaraa ... omno ni huvitsaa ezemshij bsan hun bval turshlagaasaa huvaaltsaach, busadtaigaa medeellee huvaaltsii ...

Үнэт цаасны тухай хууль унш. Бага ч гэсэн нэмэр болно.

Neesen sedevtee oroogui udaj ee, udahgui ta buhende, delhiin birjiin talaar tovch bogood onts sonirholtoi medeelel olj bichne ee, mon delhiin hamgiin erelt ergtseetei huvitsaa geh metiig 7 honog tutamd gargaj tavij bh bolno.

za yamar ch bsan mongolii huvitsaanii webiig tavichii ...

www.mse.mn orj sonirhoj l bgaarai ...

Б.Аюуш: Компаниуд хувьцаа гаргаж арилжаалах нь зах зээлийн хєгжлийн шинэ vе шат юм

Р.ЖАРГАЛАНТ (2005.08.11)

Yнэт цаасны хорооны Бvртгэл, санхvv, хєрєнгє оруулалтын хэлтсийн дарга Б.Аюуштай ярилцлаа.

-Хувийн хєрєнгє оруулалттай ХХК-иуд ХК болох vйл явц эхэлж байх шиг байна. Ер нь энэ vйл явц зах зээлийн болон аж ахуйн нэгжийн хєгжлийн тєвшинг илэрхийлэх vv?
-Энэ он гарсаар хоёр ч компани хаалттай байснаа нээлттэй компани болж манай хороо болон Хєрєнгийн биржид бvртгvvлээд хувьцаагаа олон нийтэд арилжаалж эхэллээ. Монгол Улсад хєрєнгийн зах зээл vvсээд 15 жил болоход ХХК байснаа ХК болж єєрчлєгдєх анхны vндэс суурь тавигдаж байгаа болохоор vvнийг зах зээлийн хєгжлийн шинэ vе шат гэж хэлж болох юм. Ємнє нь хєрєнгийн зах зээл маань зєвхєн ємч хувьчлалыг хэрэгжvvлэх арга байсан бол компаниудаас нийтэд санал болгон гаргасан vнэт цаас болох бонд, хувьцааг арилжаалах болсноор эдийн засгийн бодит секторыг санхvvжvvлэх арга хэрэгсэл болох сонгодог хэлбэрийн зах зээл болж, дэлхий нийтийн жишгийн дагуу хєгжих vе шатандаа орж байна.

Yнэт цаас гарган хєрєнгийн зах зээл дээр нийтэд санал болгон арилжаалж буй компаниудын тухайд гэвэл энэ нь мєн л компанийн амьдралын шинэ vе юм. Ер нь зах зээлийн жамаар хєгжсєн орнуудын компаниудын хєгжлийн тvvхийг хvний амьдралын тvvхтэй адилтгаж болохоор байдаг.
Хvн тєрдєг, тэгвэл компаниуд анх vvсэхдээ нэг гэр бvлийн юмуу сайндаа л найз нєхєд, хамтран зvтгэгчдийн жижиг бизнес хэлбэрээр vйл ажиллагаа нь эхэлдэг. Дараа нь зах зээлээ олж, зєв ажиллаж чадвал гайгvй шиг компани болон тєлєвшиж, олон зуун магадгvй олон мянган ажилчинтай томоохон vйлдвэр, vйлчилгээний газар болон єргєжинє.

Цаашдаа vйл ажиллагаагаа улам далайцтай болгож, шинэ техник дэвшилтэт технологи нэвтрvvлэх, шинэ тєрлийн бvтээгдэхvvн vйлдвэрлэх, vйлчилгээний шинэ хэлбэр нэвтрvvлэхэд санхvvгийн нэмэлт эх vvсвэр зайлшгvй шаардагдана. Энэ шаардлагыг тодорхой хугацаатай, хvvтэй банкны зээлээр нєхєєд байх нь хvндрэлтэй. Иймд хєрєнгийн зах зээл дээр хувьцаа гарган худалдаж, зээл шиг тодорхой хугацаанд баригдаагvй, тогтвортой санхvvгийн эх vvсвэртэй болох шаардлагатай болно.

Хєрєнгийн зах зээл дээр хvссэн бvхэн хувьцаа гаргаад байдаггvй. Хєрєнгийн биржvvд єєрийн гэсэн шалгууртай. Энэ нь бvртгvvлэхийг хvссэн компаниудад нэлээд єндєр шаардлага тавьдаг гэсэн vг. Энэ шалгуурыг давж хєрєнгийн биржид бvртгэлтэй болно гэдэг нь компанийн хєгжлийн дээд шат. Хvнээр бол эрийн цээнд хvрч, ажил амьдрал нь тэгширлээ гэсэн vг юм даа.

-ХХК, ХК хоёрын ялгаа юунд байна?
-Хєрєнгийн биржид бvртгэгдэхийн ємнє компани нь хязгаарлагдмал хариуцлагатай (ХХК) буюу хуульд нэрлэснээр “хаалттай” байдаг. “Хаалттай” гэдгийн учир нь компанийн хувьцааг цєєн тооны этгээд эзэмшдэг, тэдгээр нь хувьцаагаа єєр хоорондоо юм уу эсхvл гуравдагч этгээдэд шилжvvлэхдээ заавал бусдынхаа зєвшєєрлийг авах ёстой байдаг. Харин хєрєнгийн биржид бvртгэлтэй буюу хувьцаат компанийн /ХК/ хувьцаа эзэмшигч нь хvссэн vедээ хувьцаагаа худалдаж, эсхvл нэмж худалдан авч болох бєгєєд vvнд нь бусад хувьцаа эзэмшигчдийн зvгээс ямар нэгэн хязгаарлалт тавихгvй. Тэгээд ч олон зуу, олон мянган хувьцаа эзэмшигчтэй байдаг. Товчоор хэлбэл хєрєнгийн биржид бvртгэлтэй компани нь ХК, бусад нь ХХК гэж ойлгож болно.

-Олон хувьцаа эзэмшигчтэй ХК байснаас хувийн компани байх нь тухайн компанийн эзний хувьд ашигтай бус уу?
-ХК болж хєрєнгийн биржид бvртгvvлэхийг эзэд нь яагаад хvсдгийг тvрvvн тайлбарласан. Тэгвэл ХК байхад ямар бэрхшээлтэй вэ гэдэг асуудал гарна. Нийтлэг жишгийн хувьд авч vзвэл ХК-иуд нь тєр, олон нийт, хувьцаа эзэмшигчийн зvгээс хяналт, зохицуулалт ихтэй, vйл ажиллагаа нь илvv ил тод нээлттэй байх ёстой байдаг нь тодорхой хvндрэл бэрхшээл учруулахын зэрэгцээ нэлээд зардалтай байдаг. Тухайлбал, хувьцаа эзэмшигчдийн жил бvрийн ээлжит хурлыг хуралдуулах зардал нь олон мянган хувьцаа эзэмшигчидтэй компанийн хувьд хэдэн сая тєгрєг ч болох тохиолдол бий.

-Энэ vйл явцын эхийг тавьсан гэх “Монгол шилтгээн” компанийн талаар сонирхвол Та юу хэлж чадах вэ?
-2005 оны дєрєвдvгээр сард “Монгол шилтгээн” ХК-ийн олон нийтэд санал болгон гаргасан хувьцааг бvртгэсэн. Энэ компани ємнє нь хоёрхон хувьцаа эзэмшигчтэй хаалттай компани байсан юм. Хувьцаа нь хєрєнгийн биржээр зургадугаар сарын 17-ны єдрєєс эхлэн арилжаалагдаж байна.
Одоогийн байдлаар 30 гаруй мянган хувьцаа арилжаалагдаж 30-аад сая тєгрєгийн хєрєнгє оруулалт хийгдээд байна.

Уг компани нь аялал жуулчлалын салбарт vйл ажиллагаа явуулж буй шилдэг компаниудын нэг учраас хувьцаа гаргаж хєрєнгє оруулалт хийж буй vйл ажиллагаа нь амжилттай болж, хувьцаа эзэмшигчиддээ єгєєжєє єгнє гэдэгт итгэж байна. Ер нь жуулчлалын салбарт vйл ажиллагаа явуулдаг “Жуулчин”, “Баянгол” зочид буудал, “Улаанбаатар” зочид буудал зэрэг компанийн vнэт цаас хамгийн єндєр vнэтэй, єгєєжтэй байсан.

-Энэ компанийн хувьцааны єртєг єсч буй сурагтай байгаа. Хувьцааны єртєг єсєх нь юутай холбоотой вэ?
-Компанийн хувьцааны зах зээлийн vнэ олон хvчин зvйлээс шалтгаалж єснє. Юуны ємнє тухайн компанийн ажиллагааны vр дvнгээс шалтгаалах нь ойлгомжтой. Компанийн vйл ажиллагаа хэдийчинээ амжилттай, хэдийчинээ єндєр ашигтай байна, тєдийчинээ ногдол ашиг хуваарилах нь ойлгомжтой. Єндєр ногдол ашиг хуваарилдаг компаниудын хувьцааны vнэ єндєр байдаг жамтай.

Гэхдээ vнэт цаасны зах зээл бол субъектив хvчин зvйлийн нєлєєлєл хамгийн єндєр байдаг онцлогтой салбар гэдгийг мартаж болохгvй. Энэ зах зээл дээр мэдээлэл онцгой чухал ач холбогдолтой байдаг. Харин манай хєрєнгийн зах зээл дээр аливаа мэдээлэл хувьцааны vнэ ханшид нєлєєлєєд байгаа нь тэр бvр илэрхий харагддаггvй. Нэгэнт зах зээл учраас эрэлт нийлvvлэлт нь vнэ ханшид нєлєєлєх гол хvчин зvйл болсоор ирсэн. Тухайлбал 1997-1998 оны vед хувьчлалаар бий болсон компаниудын хувьцааны тєвлєрєл эрчимтэй явагдаж байх vед эрэлт нь хувьцааны vнийн єсєлтийг тодорхойлох vндсэн хvчин зvйл байлаа. Одоо сонгодог зах зээл рvv шилжиж байгаа vед мэдээлэл чухал vvрэгтэй болох биз ээ.

-Ямар ХХК “Монгол шилтгээн”-ий араас замнаж байна вэ?
-“Ub palace” гэдэг шоу бизнесийн хамгийн том тєвийг мэдэхгvй хvн байхгvй биз ээ. Уг тєв нь “Улаанбаатар паласе” ХХК-ийн ємч юм. Энэ компани саяхан нээлттэй ХК болж хувьцаагаа олон нийтэд арилжаалахаар бvртгvvлээд байна.

Энэхүү мэдээлэлийг mongolnews.mn сайтаас авав.

Hey Fund tuhai medeh hun bna uuu

huvitsaa gedeg chini uniin uurchlultuus shaltgaalj companiin huvistaa usuj buurch tebdees zarim neg ni ashig olj zarim shatdag erunhii iim mehanizm yum

_________________
minii bodol iim l bn

minii bodloor huvitsaag jaahan hurungutei bolj bgad oroldvol deer yum shig. tegehgui ashig hurteemj ni baga taldaa. mongold 10 sayaas deesheer huvitsaa avbalgaigui usuud bh bolov uuu gej minii bie huvidaa uznem

_________________
minii bodol iim l bn

Hey Fund iin tuhai medeelel olj uguuch tuunii butests ajillah zarchim yamar humuus ajilladag geh met

1%-iin huvitsaatai bailaa. Nogoo uildver maani sardaa 1000$ oldog bol nadad sard hed ireh bol.

_________________
I Never Believe It

chamd sard huvitsaanii ashig gej 4-5n USD buh tatvar-n daraa. bas deer ni ashigtai ajillagaanii busad nemegdel nemegdej ochih bolno. gehdee medeej 1%-n huvitsaa gedeg bol ymar ch erh medelgui huvitsaa gesen ug shde...

_________________
Be Sparkling___Be Yourself

tgeed yu ch medku hamag munguu aldchihval yana, bagaas ni ehelj turshalaga suuh heregtei gej bodoj bna. medee uzej sonin unsh . 2 corporation niilehed huvitsaa ni yah uu? her ih hun ter huvitsaag avch bna. turuu jiliin ene sard buurhcuu osoj uu? economy yag odoo yamar bna yunii une osj bna. benzinii une osoh ni ter company d nolooti bn uu geh met.. ene bol gantshan minii bodol shuu. munguu aldaj ch uzsen osgoj ch uzsenbolhoor bichij bgaa yum

hunii setgelgeenees ih hamaarna 90-eed onii suuleer ANU-d huvitsaanii hudaldaa hun buriin tolgoig erguulj galzuurch baihad CNN-eer 12 nastai huuhed aaviinhaa beleglesen 2000$iig 2 jild 70 garui myanga bolgoson nevtruuleg garch baisan daraa n tun udalgui neg himich baisan hun [anu-d] 200 000 aaraa huvitsaanii zah zeeld oroltsood teriigee sariin dotor aldaad 100 000 myanga bolgochinguutaa 2 huuhdee ehnerteigee n amii honoogood ooriigoo honooson yum garch baisan. yur n mongoor togloh asar ersdeltei.
yamar zalhuu amitan be ooroo hai net deer buh yum n bii. haa l bol haa.

_________________
sudalgaa

Huwchaa odoo abbal yamar we?
Huwtsaa awah gesen um zowlogoo ogooch?

_________________
Baavar bi baavar shuu!

Huvitsaa avah chin ymar company, her orlogo olj bgaagaas shaltgaalj une ni oor oor bdag. Huvitsaa avahdaa ch gesen Mongoliinhoo ireeduig bodson, Undesniihee Uildverleliig demjsen companii huvitsaa avaarai, Arhi darsnii, tamhii companid horongo oruulalt buu hiigeerei amjilt husie.

ingehed bi mongoliin huuli durem sain medehgui l dee gehdee mongoliin huvitsaa ezem shig ch nar huvitsaanaas olson ashigaasaa heden huviig ni tatvart ugdug be...

Manai zarim neg mongolchyyd gadaadiin hurungiin birj deer guilgee hiideg, tehdee mongolchyydiin dynd hyvitsaa hydaldaj avna geheer l casino togloj baigaa yum shig sanadag (Ene ni hediigeer neg taldaa unen ...) yagaad gevel herev tyhain hun hurungiin birjiin ajillah zarchim yamar ued yamar hyvitsaa avah ve gedgee sain medehgui bol ene ni jinhene tsever azaa uzsen hereg bolno. Hyvitsaa avna, portfolio (hyvitsaanii bagts) baigyylna gedeg bol hen dyrtai ni ochood avchihdaggui, uund ediin zasag bolon sanhuugiin mash undur medleg bolon medeelel heregtei baidag. Unuu ued medeelel gedeg amarhan bolson baina, jishee ni Bloomberg(Ene programm ni yamar ch companii sanhuugiin medeelliig heden secundiin dotor tatj chaddag), Harin hurungiin birj deer ariljaa hiihed sanhuugiin medleg uneheer ih shaarddag, tehdee ene talaar medeelel ugdug web site-uud zunduu olon baigaa. Herev Angli heltei bol: www.investopedia.com gesen hayagaar orood tend baigaa hicheeliig uzehed iluudehgui, teglee ch gesen tend mash tovchhon tailbarlasan baidag. Zia ingeed door yu ch gesen heden anhan shatnii medeelluudiig tavii, herev asyyh zuil baival asyygaarai. Bi tyslahad hezeed belen.



Hyvitsaa...
Delhii deer heden tom hurungiin birj bii, hamgiin tom ni NYSE (New York Stock Exchange), daraa ni Londongiin hurungiin birj, Toronto geh met heden tom hurungiin birjuud baidag, tend yamar ch ornii yamar ch company ochij hyvitsaagaa gargaj bolno, hamgiin gol ni tyhain hurungiin birjiin buh shalgyyryydad tentsej baih yostoi (jishee ni: Undsen hurungiin hemjee, ergeltiin belen mungunii hemjee geh met), neg company heden ch ydaa heden ch hyvitsaa gargasan bolno. Hyvitsaagaa gargah ter uildliig IPO buyu "Initial Public Offering" gej nerledeg buguud, 3 dagch etgeed buyu Investment Bank ihenhdee company hyvitsaag gargah uildliig gardaj hiideg. (IPO-iin talaar asyyh zuil baival asyygaarai!)

Hyvitsaanii une
End orj baigaa ihenh zalyychyyd hyvitsaanii uneniii talaar sain medleggui baih shig baina. Negent company hyvitsaagaa gargasnii daraa ooriin hyvitsaanii unend shyyd zamaar nuluuluh chadvargui boldog. Zarim neg huuhduud herev ediin zasgiin hicheel uzsen bol, chuluut zah zeeliin erelt heregtsee bolon hangamjiin hyyliig sanaj baigaa baih, neg ugeer helehed company-iin hyvitsaa zah zeel deer yag l ter mayagaar unelegddeg, tehdee bainga iim baidag gej bodvol uruusgul oilgolt l do. tyhain companiin hyvitsaag uneleh olon yanziin arga baidag ("Dividen Discount Model" "Free Cash Flow" "Ratio Analysis ") geh met. Herev ene talaar sonirhoj baival tsaash ni guitsed tailbarlaj ugch bolno.

Ingeed bicheed baival 20-30 shirheg boti nom bolno, tiimees ta buhen asyyh zuilee asyy bi haryulj chadahiigaa haryulahiig hicheeye!!!

Mongold hyvitsaa ezemshine gej barag baihgui de, yag TAX-iinh ni hyylig medehgui bainda bodvol orlogiin alban tatvar shig baidag biz. Minii bodloor 30-35% tai l baidag bolov yy. Tehdee manai hurungiin birj sunutsun shde, yu ch boldoggui unen depressing...

Fund gedeg chini olon yanz baina, Mutual Fund, Exchange Traded Fund, Hedge Fund... fund bur open ended, close ended, load, no load gej olon yanz baidag.
Er ni yaj ch oilgoson fund gedeg bol olon humuusiin hurungiig niiluulj bosgoson negen baiguullaga baij taarna. Harin sanhuugiin ertuntsud ter humuus ni hurunguu niiluuleed terniigee hyvitsaa bolgodog, tehdee gants hyvitsaa bish mash olon turliin hyvitsaa bolgon, dan gants hyvitsaagaar ch zogsohgui, zasgiin gazriin bond (T-Bills, money market), bogino hygatsaanii bond geh met ersdel bagatai hurungi bolgoj niit fund-iinhaa risk-iiig bagasgadag. Ter olon hyvitsaan dotroos zarimiinh ni une usnu harin zarim ni ynana, tehdee fund manager gedeg mergejliin humuus yamar hyvitsaa avah ve gedgiig songodog ychir ted ihenhdee une ni usuh magadlaltai hyvitsaag hydaldaj avdag.

Fund-iin tyhai oor asyyh zuil baival bicheerei!

Sanal niilehgui baina...

Uniin oorchloltoos hamaarna gene uu? chi infliatsiin tyhai yarih geed baina yy?

Hyvitsaanii une tyhain company-aas shaltgaalna. Herev ter company sain ajillaj ashig ihtei baival ter company-iin hyvitsaa osoh bolno, zarim ued ter company ni sain ajillaagui ch gesen hyvitsaa usnu eneniig "savangiin dyyri" gej nerlene, yagaad gevel zarim hurungu oryylagchid tyhain companiig ashigtai baina gej uzsen ychir heterhii ih hyvitsaag hydaldaj avdag, ene ni zah zeel deerh uniin huurugdult bolohod nuluulne. Tehdee yaj ch huurugdsun gesen margaash nuguudruus ni ter hyvitsaanii une byyj l taarna!

hyvitsaanii uniig tyhain companii ireeduid hiih orlogiinh ni undsen deer tootsoh heregtei! ireeduig medne gedeg medeej amargui asyydal, tehdee hervee chi mungund dyrtai bol medeh l heregtei, syrah l shaardlagatai

chi ch hyvitsaa avaad hereggui baihaa! zugeer l munguu bankind hii! mongold tiim undur hadgalamjiin huutei baihad... hyvitsaa avahaar l bayajina gej baihgui shde!!! ter bol shal hydlaa ene chicni sygalaa bish!

Yaj togloxoos l bolno doo xuu.......
And thanks ter xen ch bilee XVND i didt know bout Mongolian Stock Exchange.[/quote]

XAXA... manaihan hyvitsaa geheer l toglono gej sanahiin... end yamar ih hudulmur ordogiig medehgui l baina da!

MEDEHGUI YUM BOL bitgii TOM BAAJII L DA...

XAXA... manaihan hyvitsaa geheer l toglono gej sanahiin... end yamar ih hudulmur ordogiig medehgui l baina da!

MEDEHGUI YUM BOL bitgii TOM BAAJII L DA...[/quote]


nadad NASDAQ, JASDAQ hoyor iin yalgaag heleed ogooch. medehgui yum garaad...

_________________
大好き　

nadad NASDAQ, JASDAQ hoyor iin yalgaag heleed ogooch. medehgui yum garaad... [/quote]

JASDAQ gedeg chini NASDAQ-iin yapon hyvilbar ni...

NASDAQ gej biet stock exchange baihgui ene bol suuliin ueiin medeelel, tehnologitoi tsyg garch irsen Cyber Stock Exchange gej helj bolno. NASDAQ deer burtgeltei companyud ihenh ni technology chigleltei buyu, "growth oriented" baidag, ene ni medeej ih ersdeltei gesen ug. NASDAQ-iig interneteer damjuulan ashiglaj boldog, biet broker baihgui geh met davyy taluudtai, tehdee bi ooroo NASDAQ-iin neeh ih tom fan bish, ychir ni tend burtgeltei companyud ihenh ni jijig, ersdel ihtei baidag, mon tuunchlen fundamental analysis hiihed joohon tohiromj myytai baidag yum!

Minii bichsen zuil chamd medeelel uguhuur baisan gej naidya! GOOD LUCK

economy, finance, bank, ed nariin uyaldaa holboo bas yalgaag ih oilgomjtoigor (joohon huuhded tailbarlaj ugch baigam shig) tailbarlaad uguuch..

esul, edgeeriin yerunhii medlegiig haanaas unshij boloh ve. mongoloor, or in english.

[tehdee iimerhuu yum unshihaar heterhii ih mergeiliin ug helleg baidag bolhoor oilgohod yarvigtai baidiima.. herev medeh bol, oilgomjtoigoor bichsen yum baival helj uguurei. bas edgeeriin baigiin medeelel avch baij boloh site.. etc.]

tnx..

manaihan, medlegee neg negenteige huvaaltsaad goyo bn shu.. ta nar shu, gsn..

economy, finance, bank, (stock, stock marketing..)ed nariin uyaldaa holboo bas yalgaag ih oilgomjtoigor (joohon huuhded tailbarlaj ugch baigam shig) tailbarlaad uguuch..

esul, edgeeriin yerunhii medlegiig haanaas unshij boloh ve. mongoloor, or in english.

[tehdee iimerhuu yum unshihaar heterhii ih mergeiliin ug helleg baidag bolhoor oilgohod yarvigtai baidiima.. herev medeh bol, oilgomjtoigoor bichsen yum baival helj uguurei. bas edgeeriin baingiin medeelel avch baij boloh site.. etc.]

tnx..

manaihan, medlegee neg negenteige huvaaltsaad goyo bn shu.. ta nar shu, gsn..