#AsuultSambar :

za ta bygded ene udriin mendiig xyrgeye. unuugiin manai emnelguud ard tymniixee setgeld ter bolgon xyrdeggui, emch ,suvilagch, ajilchid ni bydyyleg , medleg muutai zergeer shyymjlegddeg. tegexeer xedyylee emneleg yamar baival ta byxen setgel xangaluun, taivan saixan emchlyylex ve gedeg talaar yariltsax gesen umaa.ta byxen sanal bodloo bicheerei. please.

uvchin zovlon yamar xelj irex bish dee. xervee bid ch umuu xen negen dotnii maani xyn uvdluu gexed emneleg l baraadna shyy dee. uvduj zovood, setgel sanaa ni saingui baigaa xymyys xynleg, toxilog , mergejliin orchind shinjlyylj, emchlyylj, emnelgiin ajilchid elegseg, nairsag,demjsen baidlaar xaritsval xichneen saixan ve.tegexeer ta byxen yamar 1 emnelegt yzyylj, emchlyylexdee uunaas ni gollon durguitsdeg, u ni tand taalagddaggui,yamar baival ta taivan, setgel xangaluun baij yilchlyylex, emch emnelgiin ajilchid yaaj xaritsval ta tedend byren itgex zereg talaaraa bicheerei. yyniig emnelgiin mergejiltnyyd olj unshaad xymyysiin sanaa onoonoos uuriinxuu ajild avch tusgax bolno shyy dee. xyn xelexees naash meddeggui boloxoor.

_________________
learn to make way early in life

za er br t anxnii xariultiig bichsend mash ix bayarlalaa. minii bodloor deerees tengert tultal ni xugjuulexiig xyleegeed muuxai aashlaad, uvchtei xymyysiig gomdoogood suugaad baij boloxgui ee. xezee ch tur zasag eryyl mend xamgiin chuxal salbar boloxiig olj xarj tengert tultal ni xugjuulee bilee dee. ingexeer unuugiinxuu nuxtsul baidaldaa xerxen yilchilgee, xaritsaagaa saijruulj bolox tuxai bodox ni margaashiin uuxnuus unuudriin uushig gedeg shig mash chuxal baina daa.emneleg ,eryyl mendiin salbaraa deed tuvshind avch yavax ni chuxal baigaa um daa uul ni. daanch tom darga tsergyyd ni olj xaraxgui um . za ta byxen minii xundsun sedveer sanalaa solitsvol mash ix bayarlax bolno.

ene asuudal barag byren orxigdson setgegdel turuuleed baigaa. emneleg ungu mungu xarj yilchildeg baij boloxgui shyy dee. baidal iim l baigaa today. iim boloxoor ene sedev xyn byxend xamaatai sanal setgegdel bolon uurt toxioldson, xarsan , yamar sanagdsan zergeesee bichixiig urialj baina. mun gol ni yamar baival dajgui ve gedeg talaar.

Bi zugeer yag tiim baih yostoi iim baih yostoi gelguigeer end German ulsad yamar baidag, ter ni bidend uilchluulehed yamar ih taatai baidgiig helie l dee.
Yunii turuund emnelegt ochood oocherloj zodoldoj tsag alddaggui. Mongold oocher ni ch oocher shigee baidaggui shuu dee. Oocher ni yavahaa meddeggui. Urduur ni orood baidag uchraas. End bol emch ruugee utasdaad tsag avna. Avsan tsagtaa yag ochihod shuud orno. 5, 10 minutiin umnu ochchihloo gej bodiyo. Tegvel bi huuhdee ter hoorond togluulah togloomiin uruu baij baidag. Yanz buriin sonirholtoi goyo goyo togloomoor duuren, yag l gertee baigaam shig. Bi huuhdiinhee hajuud yanz buriin setguul, unuudriin soningoor duuren taviuraas durtai yumaa avaad unshaad suuj baina. Bituu hivs, zuulun sandal, nomiin taviur, uran zurag, tasalgaanii tsetseg, bur gulguur mulguurtai togloomiin uruu. Tegeed yag minii tsag minut bolonguut emch garch ireed hutluud avaad orno.

Uruunduu oruulchaad uzeh gej baigaa hunee neg hedhen minut albaar orhij gardag. Emchiin uruu bol buur tansag. Orhidogiin uchir ni ter hunee taivshruulj orchind ni dasgah yumuu daa. Neg tiim sonin zanshiltai l yum baina lee. Ter hoorond bi uruug buten ajaad, neeh saihan setgegdel turuud irdeg. Orhij baigaa uruuguu medeej huniig deed zergeer taivshrahaar tohijuulsan baidag. Medeej ovchin zovlondoo shanalsan yanz buriin hun irne gej uzdeg baih l daa.

Tegeed orj ireel yariltsaal uzeel emiig shuud unegui shuugeeneesee gargaad eniig uu geel ugchihnu. Antibiotek uuhaar bol bichig hiij uguud aptekaas bichgee uzuuleed av gene. Aptekt ochood bichgee uzuuleed unegui emee avna. Uzlegiig bol neeree yaria baihgui, ter or der, haritsaa, gariin ev dui, ariun tsever. Yag emnelegt ni hevtej uzeegui bolohoor yag hevtsen uruunduu yamar baidgiig, hevtsen hundee yaj uilchildegiig medehgui yum.

Gehdee ene buhen ter ulsdaa alban yosoor burtgeltei, daatgaltai bol ene buh zuiliig edelj baigaa yum. Sardaa daatgalaa tulsun l bol emchid ochood neg ch euro tulduggui. Buh emiig zugeer ugdug. Ingej l uilchildeg yum daa. Ingeed garahad barag uvchin stress arilaad garmaar. Hunii tav tuhiig l deedelsen niigem baidag yum baina daa.

_________________
You'll see.

za yzsen ,medersneesee duulgasan deerx 2 gishyyndee mash ix bayarlalaa.saixan duuldaj baina shyy. bi bas baruun europiin 1 ulsad olon jil surj, ajillaj, amidarch baina. tegexdee odoogoor emnelegryy yavax shaardlaga garaagui baigaa(knock the wood). iim boloxoor yag uuriin nydeer yzsengui. tegexdee suwonii dyrslen bichsenees saitar oilgoloo. mun mongold maani tiim saixan emneleg neegdsen baidag saixan xereg shyy. ene sedviig neesen ni unuugiin mongoliin emnelguudiig ter tyvshind byren xyrgexgui umaa gexed ter taliin todorxoi oilgoltiig emnelgiin udirdlaguud, emch ajilchdad ni ugux zorilgotoi umaa. bi uuruu emch xyn l dee. anagaaxad ,daraa ni bas 2 jiliig nariin mergejix zergeer nileed olon jil sursan .gevch odoogoor uur chigleleer suraad,ajillaad amidral xuuj yavna daa. tegexdee mongoldoo zaaval butsaj , eryyl mendiin manaandaa zaaval zogsono ,gexdee ix uur, devshilttei baidlaar zogsoyo gesen bodoltoi baigaa. ene sedviig xunduud baigaa ni bas uuriin oilgoltiig byrdyylex, suraltsax zorilgiig davxar aguulj baigaa .xeden jiliin umnu 3-r emnelegiin dargaar bat-sereeden gedeg bysgui tomilogdood emch nariinxaa tsainii uruug toxijuulaad(odoo medsen xoino canteen baij dee) microwave taviad l. manai naiz tend dadlaga xiij baix daa gaixaad l , magtaad l yaridag baij bilee. uun microwave busad emnelguuded tiim um yostoi baigaagui. tegeed xooloo xalaagaad idchixdeg geed l...yag ynendee ene bol jiriin l zuil ter bysgui iish tiishee yavaxdaa , dadlagjixdaa l tyyniig olj xaraad nevtryylj, ajilchdaa emch naraa xooloo xalaagaad idchix , zuulun buidan deer amarchix bolomjtoi bolgoj baisan baigaa um baina l daa.odoo ter uyees uur boloo bolov uu yaagaa bol. xuviin emnelguud magadgui l um. gexdee muu eej mini xaaya zyrx ni uvduud emnelegryy ochixoor ni erdenetiin zyrxnii emch m geed xyyxen zandarch zagnaad ulam gomdoogood yavuuldag baisan. bi xajuud ni baij chadaxgui , tusalj chadaxgui emch xyytei baitlaa minii eej ingej yavax ch gej dee gej uuriiguu buruutgadag baisan um.tegeed ochood ajlaa xiixeeree emch xyn yamar baix yostoi teriig yostoi yzyyleed ugnu duu gej boddog bailaa. dunguj tugsuud tyrgen tuslamjiin emch bolson um. duudlaga ixtei, byxel byten xot 1 emch 1 mashintai xonono. emee uvuu nar daralt ni ixdeed duudlaga ix ugnu. manai busad emch nar duudlagaar ni ochood zagnaad ,ix duudlaa geed. bas zavgui uyed buruutgax argagui l dee. bi ix dotno , xairlaj xaritsdag baisan. shaardlagatai bol taria xiij uguud , shanagaar us xutgaj alchuuriig norgoj xuuiten jin shilen xyzyyn deer ni tavij uguud , mur, xyzyyg ni atgaj uguud gex meteer.tegeed ted nar maani minii garax eeljiig bichij tootsoj baigaad duudlagaa ugdug baij bilee. namaig xaraxaaraa bayarlana. dandaa l xashaa baishingiinxaa manaachaar taviad orxichixson xugshchuul baij bilee. tegeed ch bi tyrgenees garaad ub yavaad ugsun. odoo bi zun ochixooroo ter xashaanuudiig xaraad ted nar maani baidag bolov uu, namaig bi ter emch shtee gevel sanax bolov uu gej bodoj xarj yavdag um.za uuriiguu baaxan magtchixvuu daa xe xe.tegexeer 1 saixan yg, saixan ineemseglel, xaluun dulaan yg, zuulun garaar 1 atgaad xyreed ugux yamar ix erch xych ugdugiig bi meddeg umaa. emnelgiin ajilchdiin xaritsaa saixan baix yostoi gej xelex gesen um. ard tymen ch mun tedendee elegseg xandax xeregtei. ted ta byxnii tuluu noiroo xugasalj yavaa gedgiig sanaarai. tsalin nuxtsul xynd ch gelee. za xymyysee sanaa onoo, yzsen xarsanaa bicheerei. please.

tegexeer ene bol sanaachlaga bolood xurungu mungu, xicheel zytgel baival zaaval gadaadiin xurungu oruulalttai geltgui manai byx emnelgyyd iim baij bolno, manai emnelgiin ajilchid xynleg, soyoltoi xaritsaj chadna gesen batalgaa um gej bodloo. jaaxan ter taliin medeelel ,surgalt, demjleg, xurungu l xeregtei baina daa.

baruunii undur xugjiltei ornuudad xuvi xyn tus byr uuriin gesen emchtei eryyl mendiin xuvid asuudal garax um bol shuud l ter emch deeree ochdog. ter emchiig ni GP gedeg. minii xamt ajilladag xymyys bolon gants neg naiz naraa ajiglaad baixad emch deeree ochino , tegene ingene geed l. emchteigee ix dotno , emch ni byren itgeliig ni olson, emchdee byren itgedeg baidal ajiglagdsan. tegeed emch xynee yzeed shaardlagatai bol nariin mergejliin emneleg, emchtei tsag toxirood shinjilgee, emchilgeeg ni xiilgedeg. tiish ni shiljyyleed xayachixgui ,bainga emchilgeenii yr dynd ni bolon busad asuudluudad ni xolbootoi baidag um baina lee.neg yosondoo emchdee eryyl mendiinxee taliig byren naidaj daatgasan baidag um baina lee. ene ni eryyl menddee anxaardaggui gesen yg bish , mash sain anxaarna. xamraas tsus garax ch umuu xaluurax zereg manaixnii tooxgui yavj baigaad xeviin baidald orchixdog umnuud toxioldloo gexed zaaval emchdee yzyylj baigaa ajiglagdsan.yer ni bol emch emnelgiin mergejiltnyydiin xomsdold orson. barag 50% ni gadnii emch nar gereegeer ajilladag. suvilagch nariin xuvid filippin, enetxeg, africaas golduu.manai emch nariin xuvid diplom ni ednii shaardlagiig xangadaggui. nemelt dadlaga barag 2-3 jil xiij baij xelnii asar undur shalguuriig davax xeregtei bolno. tiim davaag davsan ,oroldson ch xyn alga baina daa odoogoor. uk-d bol baidag baixoo. gadnii daatgalgui tsagaachid, oyuutnuud uvdluu gexed , exleed mungu nexelgui saixan emchleed ugdug. tegeed garsniix ni daraa araas ni geriinx ni xayagaar mungunii dyng ni bichsen tulburiin bichig irdeg. manaixan ch tuluxgui zugtaj baigaa sonsogddog shtee. tuluxiin argagui ix mungu gardag um shig baigaan. solongost yag munguu avch baij emchildeg, xyn yxej baisan ch xamaagui gej solongost ajillaj baigaad irsen zaluu yarij baisan. ynen bolov uu? arai l xatuu baina daa.

ajillaj amidarch baigaa ulsuudiinxaa eryyl mendiin uilchilgee, emnelgiin talaar yzsen xarsanaa bisheerei xymyysee please.

uul ni uridchilan tsag avaad utsaar yariad l tegeed yag ter tsagtaa irexed emch xyleen avch yzdeg baival xyleex zuil garaxgui bolox um baigaa um. gexdee xyn ixtei ulsiin emnelguudiin xyvid yadaj xanand ni dugaar taraagch xeregseltei baival xyn ireed l neg tovchluur daraxaar dugaar ni xevlegdeed garaad irne. tegeed l xyleex gazar ni toxilog baival dugaaraa boloxoor duudagdaad l yzlegee xiilgene.tyynees bish dugaargui xymyys urduur dairax, baisan ene ter gex asuudalgui . 1 xyn 1 dugaar l avax. tegexgui bol manaixan uymiig xyndryylex l gex baix. ali ali ni emnelgiinxen ch ard tymen ch.emch ,emnelgiin ajilchdiin zan xariltsaanii talaar medeelliig ugdug baix xeregtei.soyolgui xaritsval gomdloo gargadag . tegexdee emnelgiin ajilchdiin tsaling nemj irsen toxioldold undur shaardlagiig tavix xeregtei. odoo mash xynd amidraltai xymyys ix baidag sh tee. tiim xymyys dandaa saixan ineemsegleed yavj chadaxgui ni oilgomjtoi. bas xymyys ted udurt xeden zuun uvchtei xyntei xaritsaj baidgaas uurt chini xaixramjgui baigaa met setgegdel turuulj bolox um. xyn tus byriig evii xuurxii geed baix bolomjgui l dee. achaalal baga baival ene asuudal deerdene.sanalaa bicheerei guys.

Tsegtstei haruilt blaa. Bayarlalaa

so thanks just boy. xymyysee yzsen xarsnaa bolon iim baival saixan gesen setgegdlee bicheerei please.

_________________
Алга ташуулах гэж бүү яар

so thanks.gp neg yosondoo manai urxiin emch l dee.general practitioner.xun anx uvduud gp-dee yzyyleed gp ni shaardlagati yzlegee xiigeed xolbogdox emch ,emnelegryy shiljuuldeg.gexdee manai urxiin emch nar bolon GP nariin xoorond nuxtsul baidliin asar ix yalgaa baina. baga bagaar ch gesen duxvul uul ni. 3-r emnelgiin xuvid dajgui sonsogdoj baina shyy.

3-r emnelgiin darga baisan batsereedene gedeg xyn eryyl mendiin said bolson uym uu? soninoos say l unshlaa.Nileed ix zuiliig xiix xyn gej bodoj baina minii xuvid.

_________________
be your self ...

Ter uls turuu ard tymniixuu eryyl mendiin tuluu xoish ni taviad ene xyniixee xiij baigaa zuiliig demjeesei gej naidiya daa.

Ene xymyys odoo uym bich l dee please.ajillaj amidarch surch baigaa ulsuudiinxaa emnelgiin uilchilgeenii talaar. endees bid mongoldoo toxirox xuvilbariig bii bolgono shyy dee.

japand baigaa gishyyd baival japanii emnelgiin yilchilgeenii talaar bichixiig xysch bna.

zaaada mongolin emnelgiin uilchilgeeg yarihin tuld ehnees mongol ulsiin emnelgiin togtoltsoo, emnelgiin dotood butsets ursgal geed hed heden onoliin zuiliig medej baij asuudliig n shiiddeg yum. hoyort odoogiin ulsiin tosvoos eruul mendiin salbart zartsuulj bui 80-90 terbum togrogn ihenhdee emnelgiin ursgal zardald yavdag bogood dorvitoi oorchlolt hiih sanhuu bolon hunii nootsoor mongol mash yaduu baidiin.

_________________
Ministry of Health

_________________
Алга ташуулах гэж бүү яар

emneleg yarisan bol aurora daatgal bish eruul mendiin daatgal yarisan deer bhaa... tegeed mongold tiim 2 daatgal baihgui.
doorhi daatgaluud baidgiin
1. irgenii eruul mendiin daatgal
2. ajilguidliin daatgal
3. osol gemtliin daatgal

torloor n
1. zaaval
2. sain duriin
3. nohtsolt gereet
4. togtvortoi geree

+ Emneleg yarij bhad Eruul mendiin daatgal geed oilgochih chadvar bhgui d*r*k shuu

_________________
Ministry of Health