#AsuultSambar :

Үй Гэр хоёр чинь уг нь нэг үгшдаа..Хасгийн үй гэдэг үг чинь тэгээд оймод гэсэн үг болж таарч байна уу..Тэгнээ тэр..Хөх Ухна гуай сонсвол юу гэх болдоо...

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a

Хөх Гөлөгөө гуай үнэн юм ярьжээ. Нээрэн наад ттттуулга мэт нь битгий хэл цаана чинь судлаач Ганаа гуай хүртэл оросоор Укок, түрэгээр Үкөк гэдгийг монголын үхэг (үхэгийн гүнж) гэв. Блокт нь үг гарздаж юм бичсэнгүй. Хэд хэдэн удаа санал нийлээгүй юмаа бичсэн чинь шууд арилгаад, сүүлдээ и-мэйлэн бан хийчихсэн байна лээ. Хааяадаа зөвхөн би л мэддэг, "монгу болбас..." гэж их гүүш Гөлөгөө гуайтай адил учир зүггүй өвчигнөдөг зангаа боливол манайдаа л ганц судлаач л даа уг нь. Даан ч Алтайд ерөөсөө түрэгүүд нутаглаж байгаагүй, маань үхэг гүнж нь яг мов монгол гэж "батлан" бичив. Маань хүний бусдыг болье гэхэд лав л орос, Казахстаны түүх, Астана хот, мөн Төв Азитай холбоотой зарим бичвэрүүдийг мөхөс би уншаад сургаар бичдэг хүн юм байна гэж дүгнэсэн.
Уг нь уйгар, үкөк цөм түрэг үг сэн.

Үхэг гэж юу гэсэнүг вэ? Миний ойлгосноор бол үхэг гэхээр нүүдэлд тохирсон жижиг авдар, багтаж ядсан давчуу бүхээгтэй тэрэг нэг тийм юм санаанд буугаад байдагшд.

_________________
▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰▰

Ganaa-giin niitleld mongol gunj gej yag ner tsohoogui. Kuktureg uuruu pantureg uzel sanaatai bolohooroo emzeg tusgaj avaad baigaa bus uu.
Niitleliin gol sanaa minii uhaj oilgosonoor denisoviin hun bolon ukokiin gunj gesen arheologiin oldvoruud ni mongol nutagt uuriin gesen soyoltoi ard tumen ertnees amidarch baisan gedgiin batalgaa mun buguud mongol tureg nuudelchidiig ertnees tur ulsgui, soyolgui buduuleg , huvtsas hunar ed ulgiin soyolgui, bichig useggui geh meteer zerleg buduuleg ard tumen gej todorhoildog china bolon baruunii tuuhchidiin esreg tavih nyatsaalt batalgaa mun gej.

Yer ni tegeed heden myangan jil hamtdaa tuuhiig buteechiheed mongol tureg gej tuilshraad demii l bolov uu. Yalanguya hunnu bolon tuunees umnuh tuuhiin oldvoruud deer.

Тэр үхэгийн гуньжу чинь манай хүн баа...Хар царайлсан нохой гоншоорлосон улсуудаас шал өөр байгаа биз дээ...Танай юу мидахаа..

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a

Ласт-д.
Би пантүрэг үзэлтэн мөн ч байж мэднэ биш ч байж мэднэ. Байлаа гээд муу зүйл биш ээ. Яагаад гэвэл пантүрэг үзэл байх хөрс үнэхээр байна: ердөө л Турк, Казахстан 2 холбоо байгуулахад хангалттай. Харин таны үзэл л явцгүй лдээ, тийм хөрс ч байхгүй
Бас
"...Иймээс Монголтой хамаатай болохоос Европтой хамаа багатай буюу бараг байхгүй. Европ эрдэмтэд л “заншил ёсоороо” европ болгох гэж зүтгэдэг юм...
...Иргэншил соёл, төр улс Монголоос үүссэн гэдгийг нотлох нэгэн том шижим юм. Би бол “Үхэгийн гүнжийг” монгол хүн л гэж хэлнэ, бас нотлох болно. Хэрэв философич С.Молор-Эрдэнэ л хятад гээд нотолчихгүй бол тэр шүү дээ…"
Энэ бол миний үг биш, судлаач Ганаа гуайн үг. Тэгэхээр би "пантюркист" хүний хувьд хамаагүй гөрдөөгүй байгаа биз. Яг үнэндээ европийг үгүйсгээд байгаа Ганаа гуайн хэлсэнчлэн монголд ч хамаатай биш, түрэгт л хамаарах юм наадах чинь
Саруул-д.
Үкөк гэдэг үгийн хувьд нэлээн хэдэн хувилбар бий. Тоны-көк шиг Ү-көк гэсэн маягтай. Яг л манай хасаг гэдгийг янз бүрээр тайлбарладаг шиг. Мөхөс би ерөнхийдөө "уулархаг өндөрлөг" гэсэн үг гэдэгтэй санал нийлдэг. Бас Ақ алақа[н] (Цагаан, алақа гэж хөндий, бас хамаарал, алақан гэж гарын алга гэж тус тус тайлбарлагдана) голын ойролцоо гэжүгаа. 1950-аад оныг хүртэл энэ газар чинь СССРийн КазССР ба РСФСРийн Алтайн АОийн хиллэдэг газар байснаа одоо дан ОХУийн Алтайн БНУын Кош Агач районд хамаарах болсон. Энэ үе хүртэл КазССРТ хамаарах хилийн заставтай байснаа РСФСРийн харьяанд шилжсэнээр татан буугдсан байна. Одоо оросын хилийн застав л бий.
Эдгээр нэрсийг оросын судлаачид шууд л алтай эсвэл хиргис хэлэнд очоод наадаг.
Оросууд Белуха гэдгийг алтайчууд Үч сүмер гэнэ. Гурван оргилт [уул] гэсэн үг. Гэтэл хасагууд Ақсүмбі (цагаан дуулгат/оройт) гэнэ. Белуха бол үчсүмерийн биш хасагийн ақсүмбі гэдгийн орчуулга. Бас оросоор Джазатор гэж их ярьдаг. Энэ бол хасагаар жаз отыр буюу зундаа зусаж бай[х] [газар], өөрөөр хэлбэл зуслан гэсэн үг. Алтай, хиргисүүд хэзээ ч ингэж хэлдэггүй. Кош Агач бол кош (баяртай) агаш (ой мод) буюу үүнээс цааш модгүй гэсэн үг. Гях мэт жөндөө олан үгийг нам тайлбарлаж болнаа баа.
Мартсанаас мал мэнд үү гэдэгчлэн Ховд гэдгийг түрэгийн қаупты гэдэг үг гэж эрдэмтэд тайлбарладаг. Ховд гэдэг үг зүүн Хасагт бас бий (Жайық мөрний ойролцоо). Зөвхөн монгол, хасаг хэлнээ л тааралддаг үг. Хамгийн сонин нь энэ газар Ижил мөрний халимагтай тийм ч ойр биш, нэлээд зайтай.
Үүнтэй адил энэ Үхэгийн эргэн тойрон дахь газар усны нэр ихэнхдээ хасаг хэлээр л тайлбарлагдаж байгаа...

Хар ямаа ах та Кош Агач урьд нь Хөшөө модон гэдэг монгол нэртэй байсныг мартаад байгаа чинь үнэхээр зөнөж байгаагийн шинж шүү..

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a

тАНГАДмээ гуа, та тэгж нэрлэж байсан баримтаа гарга даа. Хөшөө модон биш Модон хөшөө гэх газар бишгүй л бий. Жишээ нь, БӨн Сагсай, Цэнгэл сумдын нутгийн завсар ийм нэртэй томоохон даваа буй.
Дашрамд хэлэхэд наад Үкөк хавьцаа найманууд нутаглаж байсан, Шу голд хойхно суурьшсан одооны кош агач найманаас хамаагүй өмнө шүү. Та байжигит гэж мэднэ? Магадгүй таны бағаналы найман байж ч мэднэ.

Uul usnii ner tureg bailaa geed yu gej kazahuudad yamar hamaa bn. Kazah gedeg uls hezee baiguulagdsan bilee.
Tureg gevel zunduu l tureg garaltai ulsuud bn. Kazakhstand turegiin huuli yosnii zalgamjlagch boloh honshoor dutna.

Манай Дайчин Эндо-европчуудын талаар сэтгэл, уяарам бичжээ. Ер бол өөрсдийгөө мэддэж дугарч байгаа биз ээ. Халхаас бусад нь Түрэг угшилтай амой!

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн

Энэ улаан хошуут чинь энд тэндгүй чарлаад юу болж байгаа нь энэ үү? Хасагуудад Падгүй ба! Хонинь дунд чоно орцон юм шиг тодоодын асуудалд сайн өнгийж байна даа.. Муу хулгайч муурхан минь!

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн

Оготно сахисан сар ийм байдаг юм..

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a

уучлаарай та чинь дунху гээд байл уу? таны гарал үүслээр оролдсон хүлцэл өчье! муу тунгус, самуурай.

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн

Honey дуулга profile дээрээ юун өвөөгийн зураг тавьчихваа. Хэт их юм бодож хэрүүл хийж гүйсээр ийм хурдан хөгширчөө юу даа

Дагуур, халх, баон, ордос, Монгур, шар юугур, гээд хужаа цусны хольцтой улсууд байх шив дээ. Чи тэгээд алинав?

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн

Би чинийх ш тэ

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a

???Кто я сказал, Что я напомнил o антолий наймана?

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн