Ишлэл:
Э.Бат-Үүл: Улаанбаатарын байдал улам дордсоор, ноцтой байдалд хүрч болзошгүй
Улс орны өмнө тулгамдаж байгаа гол асуудал бол нийслэлийн дахин төлөвлөлт болохыг иргэд, албаны хүмүүс хэлж байгаа. Үүнтэй холбогдуулан нийслэлээс явуулж байгаа нийслэлийн удирдлагуудын бодлогыг сонсох нь зүйтэй гэж УИХ дахь АН-ын бүлэг үзсэн байна. Бүлгийн мэдээлэл сэтгүүлчдэд нээлттэй болсон юм.
Энэ үеэр Улаанбаатар хотын захирагч Э.Бат-Үүл мэдээлэл хийхдээ, УИХ-аар Улаанбаатар хотыг 2030 он хүртэл хөгжүүлэх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, 2020 он хүртэл хөгжүүлэх тодотгосон төлөвлөгөөг хэлэлцэх гэж байгаа үеэр гэр хорооллыг дахин төлөвлөх асуудалд АН-ын бүлгээс анхаарал хандуулж байгаад талархаж байна гээд “Улаанбаатар хотыг 2030 он хүртэл хөгжүүлэх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөний хамгийн гол цөм нь гэр хорооллыг дахин төлөвлөх асуудал. Сүүлийн 12 жилд нийслэлийн хүн ам 558 мянгаар өссөн. Үүний 56 хувь нь буюу 300 мянга нь механик өсөлт. Энэ нь гэр хорооллыг өргөжүүлэх үндсэн шалтгаан болсон.
Өнөөдрийн байдлаар нийслэлд 182.4 мянган айл өрхийн 586 орчим мянган хүн гэр хороололд амьдарч байна. Гэр хорооллын хяналтгүй өргөжсөн байдал нь утаа, хөрсний бохирдлын гол үндэс болж байгаа. Улаанбаатарын утааны бохирдлын 60 хувь нь гэр хорооллоос үүдэлтэй бол 20 хувь нь тээврийн хэрэгслээс, үлдсэн 20 хувь нь үйлдвэр, уурын зуухны яндангаас үүдэлтэй байдаг.
Улаанбаатар хотод хөрсний бохирдол гамшгийн хэмжээнд хүрч байна. 175 цэвэр усны үүсвэрээс 8 цэвэр усны сан хөрсний доорхи бохирын нэвчилтээс болж ашиглах боломжгүй болсон. Нийслэлийн 200 цэгт хөрсний бохирдлын хэмжээг авч үзэхэд нянгийн хэмжээ 16 дахин нэмэгдсэн нь тогтоогдсон. Энэ нь хойд талын налуу өндөрлөг хэсэгт гэр хороолол төвлөрч, бохир ус, хаягдал хөрсөнд нэвчиж, гүний усанд шингэж байгаатай холбоотой.
Гэр хороололд нийтийн ахуйн үйлчилгээ хүрч чадаагүй, нөгөөтэйгүүр Сүхбаатарын талбайг тойрсон нийслэлийн төвийн төвлөрөл зэрэг нь нийслэлийн иргэдийг нийгмийн хоёр ангид хуваах магадлалд хүргэж байна. Тиймээс гэр хорооллыг тохилог нийтийн орон сууцны хангамжид шилжүүлж чадаагүй хийгээд нийгмийн бусад үйлчилгээг хүргэж чадахгүй бол өнөөгийн Улаанбаатарын байдал улам дордсоор, ноцтой байдалд хүрч болзошгүй.
Улаанбаатарын дулааны шугамны 80 орчим хувь нь ашиглалтын хугацаа дууссан байдаг ба инженерийн үйлчилгээг хүргэхэд эрсдэл үүсгэж байгаа юм. Түүнчлэн нийтийн орон сууцнууд дулааны алдагдал ихтэйгээс гадна 60 орчим хувь нь газар хөдлөлтийн тэсвэр муутай болох нь тогтоогдсон.
Энэ бүхнээс үүдэн хотыг дахин төлөвлөж, гэр хорооллыг дахин төлөвлөх шаардлага гарсан. Үүний тулд Улаанбаатар хотыг 2030 он хүртэл хөгжүүлэх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, 2020 он хүртэл хөгжүүлэх тодотгосон төлөвлөгөөний дагуу хийнэ.
Гэр хорооллын 94 хувь нь хувьчлагдсан. Гэхдээ ихэнх нь үл хөдлөх хөрөнгөд бүртгүүлээгүй байдаг. Энэ нь 60 мянган төгрөгөөр бүртгүүлдэгтэй холбоотой. Одоогоор Мянганы сорилтын сангийн санхүүжилтээр үл хөдлөх хөрөнгөд бүртгэх асуудлыг шийдэж байгаа.
2020 он хүртэл тодотгосон хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөний хүрээнд эхний ээлжинд 6 газар хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөө хийнэ. Гэр хорооллын иргэд хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөг зөвшөөрсөн тохиолдолд энэ онд бүтээн байгуулалт эхлүүлэхээр төлөвлөсөн. Иргэдийн 90 гаруй хувь нь хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөг дэмжиж байгаа. Сонгож авсан зургаан газраас гадна өөр хороод хүсэлт гаргавал дахин төлөвлөлтийг хийж өгч болно. Жишээ нь Баянхошууны 10 дугаар хороо, Яармаг, Чингэлтэйн гэр хорооллуудаас ийм хүсэлт ирж байгаа ба хэсэгчилсэн төлөвлөгөөг эхлүүлээд байгаа” гэж танилцуулсан юм.
Мөн тэрбээр гэр хороолод бохир, цэврийн шугам хүргэх ажил хүндрэлтэй байгаа бөгөөд инженерийн үйлчилгээг хэсэгчилсэн байдлаар хүргэхээр болсныг хэлсэн. Гэр хорооллыг дахин төлөвлөхөд замын мастер төлөвлөгөө чухал бөгөөд өргөн бус олон зам барихад анхаарах нь зүйтэй гэж нийслэлийн удирдлагууд үзэж байгаа аж.
АН-ын бүлэг дэх нийслэлийн Засаг даргын мэдээлэл гишүүдийн асуулт, хариултаар үргэлжилж байна.
М.Хангал
city.time.mn
Утаанбалиар