#AsuultSambar :

Hii yum hardag yumuu haishaa yum. Bi ooroo Uvsiin Buhmurungoos garal yyseltei hyn baij yaj zyydleed oirad hyaduulsan n zuv ene ter geh yum bolj bna. Setgel medreliin eryyl mendee shalguulaarai hooe.

nemesis chi yavj Rome Total War-aa toglo l doo.

Bio -g bi oor huntei anduursan osol boljee. Nomsudar-iin bichsen zov baina. Bio chi tegeheer deer minii bichsenuudtei holboogui bolj taarj baina.

muuhai yavdal boljee. NCA_D bol namaig hudlaa meddeg hunii dur esgehee bolij uz. Ter n deer baih. Bi ene asuult.net deer 70-80 bichleg hiisen, ter bugdiig tandaj, shinsheed ochuuhen muu zurhee amirluulna gej bodvol olon hunii ineediig l barah baih. Asuudliin gol n chamaas neg ch medeelel busdad unahgui baigaad chi ooroo gutrahgui baigaa baij ene haviar dahin dahin ergeldej heruul uusgehiig oroldood baigaag chin aav chin medvel chi duusna shuu dee. Chi blockbuster-s Kingdom of Heaven gedeg kino avj uz. Ooriigoo tanin medehguigees hun herhen duusdagiig sudal.

Za Nemesis gej nohor hatsanbaasiig mini bazaj omhii hanhluulaad suid hiij baih shig baina.
Uul ni chi namaig ovoo tsenegtei baisan zunii delger tsagaar yariltssan bol bidnii yaria iluu ur duntei boloh baisan shig. Havar boj tolgoi gessen hoino yariltsval deer baih.
Gehdee odoo tuuhiig ingej muihraar tailbarlah hereg baina uu daa.
Buhniig Halhiin heden zolgui noyod ruu chiheh hereg yun.
Chahundorj tegeegui bol gehiin orond Galdan tegeegui bol geed neg bodood uzeech.

Galdan dairaagui bol yah baisan bol gej uu? Mulguu minii bodloor Chahundorj ehelj Zasagt Haaniihniig tuiveechiheed daraa n Zuungariig dairsan bus uu? Hardel-ee ehleed chi (Bat Uuliin aav) Sengiin Erdene-iin "Zanabazar" geed sohioliig sohoj haraarai, zav garval
J. Pureviin "Manan budan", busad humuusiin ene ueiin tuhai olon nomiig halit haraarai. Chi namaig end hudlaa ium bichdeg, guivuuldag gevel tedgeer humuus bugd nadtai hamt gesen ug iumaa daa? Aa tegvel chinii ORIG, sudalgaan deer chin tulguurlagdsan buteeliig unshij bishren shuteh zaya nadad dutah vii gej bi tugshij baina shuu. Yagaad ch ium bi nileed tugshij baina, yagaad geheer chamd bichih ium oldohgui biz. Hitadiin nomiin sanguudad ACCESS saitai gishuud maan Chahundorj-iin tuhai barimt seltiig uhaad gargaad ogj chadah baih, herhen Mongoloo ustgaj ooriigoo buten bieree avj garsan tuhai medeelliig. Zanabazar herhen modon hutgand hutgaluulj uhsen, barag 90 hureh shahsan geh metiin DETAIL-uudiig sain uhval bi chamaig dugarah argagui bolgoj chadah baih daa. Herhen mongoliin ugsaatnuudiin mahiig zulgaaj yasiig n helhen duujilj busdad n haruuldag baisniig, Galdangiin huugiin tolgoig Beejingiin tov haalgan deer tavij uzuulj baisan geh metiin zuils bugdeeree Beejin haviar bol sain oldono shuu dee. Gantshhan ter buh DETAIL-uudiig uhaj gargaj sudalj medehed GEOGRAPHIC-iin saad baina. Bi Virginia-d baidag. Yag unendee nadad zav garahaar CONGRESS-iin nomiin sangaas haihaar heseg busag ium oldoh baih gej naidaj baina. Chamd dahsramd durdahad halhiin haad zugeer l guij ochood Enh Amgalan ahtaigaa uulzaj chaddaggui baisan ium. Tedniig "BOOT CAMP" mayagiin iumand yavuulj herhen yos aldahguigeer baraalhah talaar hicheel zaadag baisan. Neg muu Mongol Jurganii jijig tushmel halhiin haadiig heden MILE gazar guilgeed dohiogoor n ted zereg zogsood 9 udaa morgood dahin dohiogoor n heden MILE guideg baisan geh met. Halhiin yazguurtnuud herhen EFU tsol avahaar manjiin haanii ohin guidag baisan, herhen bie bieneesee goe togosnii od, tsol hergem avahaar ulsaa hudaldaj idej baisan zereg bugdeeree baij baigaa. Eh oron tusgaar togtnoliihoo toloo temtseed albataa ooroo zahiraad, tolgoigoo ooroo avaad yavahiin orond gadaadaas sul tsalin avaad, tolgoigoo iluuleed chiher hulheed suuj baih n halhiin haadad iluu tansag sanagdsan uchraas ted Galdangiin sanaliig huleej avaagui ium. Ug n bol "Ih hunii uil hergiig egel hun shuudeggui" gej unen ug bii. Harin ochuuhen minii huvid bol Chahundorj, Zanabazar 2 ot horhoi ch bish, uns toosnoos yalgaagui une hundgui ulsaasaa urvasan nohoin baasnuud. Iim engiin ium oilgohgui "zolgui heden haad" geh meteer hamgaalah hereggui tedniig. Zanabazar bol Chahundorjoos deerdeh iumgui bas l urvagch, 5 nastaidaa anhdugaar bogdoor todorson, dalai lamiin derged sursan gej baigaa. Yahaaraa tusheet han Gombodorjiin gerees ZAAVAL anhdugaar bogd todroh shaardlagatai baisan ium be? Ene bol Gombodorj han mongoliin hun amiig ilt honi, uher met t*n*g gej doromjilson uildel biz dee. Tuvded olon jil nom sudalsan hun (Ih tav, baga tavan uhaand nevtersen) dongoj "Huvilgaan" tsol avdag baihad yahaaraa 5 nastai huu "Bogd" tsol shuud avdag bilee? Tusheet hanii huu n shuu! Tegeheer tuhain ued Erdenebaatar huntaij huugee dalai lam ruu yavuulahaas oor aragagui bolson baigaa biz dee? Ingej hoorondoo bie bieniihee huug eldev uimand orgomjilj, tsol hergem hairlaj, baigaagaas n hetruulj mongoliin ard irgediig niiteer n doromjildog baisan niigemd gadaadiin turemgiilel nuurleed baihad ch hoorondoo ev negdehgui baisan manai erhem haaduud. Hen negneer "EXCUSE" gargaad orovduuleed baij baih gavya baiguulaagui humuus shuu!!

nemesis,

chi minii holyn hamaatan sadnuudyg arai hetruuleed baigaa yum bish beez

zanabazaryg bogd bolgodog ni ar halhyg shashny malgai dor negtgeye gesen uhaanaas uudeltei. tuvdees haraat bus bolj ooersdoo shashny terguuntei bolno.

zanabazaryg todruulj, tuvd yavuulah ajil ni zuungaryn noyodyn zoevshoorloor bolson. (halh oirdyn tsaaz bichig batalsny daraahan)

ene ajil (zanabazaryg todruulj lhast hurgej tom lamd shavi oruulah) iig sanaachilj, gardan guitsetgej, idevhi gargan zutgesen hun bol Oirdyn Zaya Bandit shuu dee.

yer ni tegeed halhyn noyod dotor zuungaryn holbootnuud, zuungaryg demjigch nar olon baisan. buur hojim manjuud zuungaryn esreg oedoon hatgalga hiilgeh geed halh noyodiig daichlana gehed halhyn noyod tatgalzaj, terneese bolod shiitguulj baisan.

yamar saindaa manjuud zuungaryn esreg daindaa beldeh, bas tusheet han, zasagt hany manjiin esreg uzeltnuudiig darah gej sain noyon han aimgiig shineer baiguulj baih ve dee.

18, 19-r zuunii ueiin Halh noyodiig Chahundorjtoi haristuulah hereggui. Ednii hoorond bas ih zoruu baigaa.
Halh gej uls 17-r zuunii hoid hagast ugaasaa Galdan, Manjiin ali alintai ni terseldeed baihaar ih huchtei baigaagui.
Harin Manj nar Oiradaas omno Halhiig noloondoo oruulsan baisan. Ene Zuungariin huvid tiim ch taatai zuil baigaaguigees Galdan Halhiig Manjaas salgah ajillagaagaa ehelsen. Ter yunii omno Halhad ooriin tushig tulguuriig beldej Zasagt hantai urag barildah bolsond Chahundorj durgui baisan. Uund medeej hereg Manjii ordnii yatgalga ch todorhoi noloolson baij taarna.
Yaahav Chahundorj Galdangii esreg hongon hodolj hergiin ezen hengergiin dohiur bolon tuuhend uldsen.
Chahundorjid zugeer l Manj ahiinhaa ovort oriyo geed guigeed ochoogui biz dee.

Amarsanaa Zuungar-iig tuiveeh hergiig hiisen. Lamdarjaa-g Davaachtai niilj diilchiheed, daraa n eeljlen haan suuna gesnees bolj Davaachtai muudaltsaj Manj ruu tuslamj guij orj irsen. Manjaas tsereg avaad Zuungar luu davshij yavah zamdaa Hotgoidiin Chingunjaviig oortoo elsuulsen. Ug sanaa n bol Zuungariin Haan bolchihood halhiin haadtai hamtran manjiig tsohih baisan baih. Gehdee Tsengunjav biluu neg baagii n ter plan-iig n manjuudad duulgasan. Zuungariin Davaachiig surtei baildalgui bariad Beejind hurguulsen. Manjiin haan barag buh Mongoliin noyodiig Beejind duuduulsan. Hereg bishdesniig medeed Amarsanaa manjiin tsergiin hureenees zugtsan. Hotgoidiin Chingunjav uulzaltad oroltsolgui nutag ruugaa zugtsan. Chingunjav zugtaj yavahdaa ooriin 70 garui hunii hamt barigdaj Beejind tsaazluulsan. Amarsanaa jijig jijig tulaldaand sain baisan bolovch manjiin dund zergiin armid tsohigdoj hasag ruu zugtaj ochson. Tend n manjiin tsereg hoinoos n ochihod hasagiin haan buh tsergee Amarsanaagiin komandlald ogson. Manjiin tsereg hasagiin tsergiig hiar tsohison. Amarsanaa tendees Oros ruu zugtsan. Hasaguud Manjtai arai hiij dainaa zogsooson. Amarsanaa Orosiin neg jijig hotod Baatar Tsagaan Haantai uulzah zovshoorloo huleej baihdaa obdoj nas barsan. Manjiin albanii darga nar ter hotod ochij orshuulsan gazraas n Amarsanaagiin huuriig uhaj gargaj ireed uneheer uhsen esehiig battai shalgaad butsaad yavsan. Amarsanaagiin boslogiin daraa Zuungariin hamgiin hun ihtei Tsoros aimgiin humuusiig tolgoi daraalan hyadaj ustgasan. Mash tsoon hun amid uldsen bolovch ih allaga bolood ongorsnii daraa Zuungariin nutag dayar tahal delgerch uldsen buh humuus n tahlaar uhsen. Manjiin haand dagaar orson noyodiin haryat buh Oirad humuusiig hitadiin buh mujuudiin hyazgaar luu tasdaj yavuulsan. Dahin Oiraduud baildah buh bolomjiig buren ustgasan. Amarsanaa tegeheer adgiin amitan esvel eh oronch hen ch gej duudagdaj medeheer sonin hun. Minii huvid bol Amarsanaa haanii suudald suuh gej budilj yavahdaa olon hunii amidral, Tsoros aimgiin buh hunii amiig busnuilsan etgeed. Dahin iim hun Mongold buu toroosei gej husehees oor yah ve dee.

Uneheer sonirholtoi tuuh baina

1. Tsorosuud Zyyngariin hamgiin tom aimag baisan gedeg hudlaa. Tsorosuud chin anh Munhtomor janjnii yees avhuulaad oirdiin=ooldiin tolgoilogch ovog n baisan. Ooldiin neg heseg gesen yg.

2. Tsorosuudiig hyadsan gej hudlaa. Chin gyrneer neg taraasan. Odoo byr hyatadiin Heilongjiangaas avhuulaad Darigangad, Arhangai, Bulgan aimagt, Hovdod ch gesen tsorosuud baij l baigaa shtee.

Ternees gadna ter yeiin halh-zyyngariin hariltsaag bid nar neg l sain oilgohgyi baih shig baina. Neg heseg halh juram ene ter gargaad syrhii baisnaa udalgyi Galdan Zanabazariig hangaigaar neg agnaj davhiad unadag aahn. Ingehed yag Zanabazar, chahundorj hoyr yunaas urvasan boloh geed bgaa yum be? 18 zuund ar Yuanii haanii oriig Enh-Amgalan ezelj suusan baisan. Iim baidald halhuud hycheer mongoliin haan bolson manjid, esvel tuvdiig ezelsenii hycheer Dalai lam gegchees haan tsoltoi bolson zyyngart aliig n dagah ve gedeg asuult baisan yum bolov uu? Mongoloos urvasan uu geheer mongol gedeg n teghed manjid baij baidag, halhaas urvasan geheer halh n shashnii talaas ch, Chingisiin ih oriin talaas ch bie daah yamar ch yndeslel baigaagyi. Yag iim baidal Galdan Dalai lam, Ondor gegeen hoyriin suudal chatsuu baigaagaas bolj asuudal yysgej ene ter, daraa n tsereglej ireed hyn amitan alaad hoogood baihaar songolt n songolt bish bolchihood manjid dagaar orson baih.

Manjid hen ehelj urvasan be?

OvorMongoliin 49 hoshuunii zahiragchid, daraa n Zanabazar, Chahundorj 2.
Araas n Hoh nuuriin Mongolchuud, Hoshuud tegeed heseg Zuungariin noyod. Urvahgui baigaag n "Eh ornoosoo urvasan" gej manjuud "reklamdaj" busad Mongolchuudiin huchiig ashiglaj ustgasan. Manjiin haad oorsdiigoo ih haanii tamgiig olson, Mongolchuudiig zahirah buren undesleltei zergeer sain surtalchilsan. Zurchiduud uulaasaa uhaantai, baatarlag ulsuud bolohoor deerees n hitad bagsh nariin arga zaliig nemeheer heden boitog mongol noyodiig amarhan nyasalsan. Zurchidiin (Manjiin) tald urvagch mongol noyod, hitadiin olon saya hun am, ediin zasag, daichin ulsiin baatarlag nogoon tugiin tsereg, frantsiin holiin tusgaltai ih buu, Ming ulsiin erdenesiin san zereg baihad mongoliin tald hoorondoo bie bieneesee deer haragdah gesen heden haad noyod, tednii ihenh n ooriigoo "Altan urag"-iin geed huch hurehgui baij busdadaa hooson tomorson etgeeduud baisan. Mongol Manjid ezlegdeh n oilgomjtoi baisan baih l daa. Gehdee mongolchuud hoorondoo evtei baisan bol yadaj dahiad 50 jil teseh baisan baih (1800 ond iumuu).

Chingis haan borjginuud geheesee iluu busad Mongolchuudyn hucheer ulsaa emhlen baiguulsan. Borjgin bolj toersondoo bish, moenh hoeh tengeriin hucheer, bas itgelt sain noehdiin chadlaar ter ih erhem aldaryg olson biz ee.

Haramsaltai ni ene gol sanaa yavaandaa martagdaj, BORJIGIN hemeeh ner helberiin toedii l ueldej dee. Borjigin bolj toerloo geed uhaanaar sul, chadlaar dutmag bol yamar hereg baina daa tiim biz dee?

Ligdan Hutagt haan maani baatar Chingisiin udam,Borjgin ovogt huen gedegtee ih erdej, ard irgedee halamjilah, harya noyodoo evteihen uramshuulaad zalaad yavah tal deeree aldsan yum boluu.

Manj uls huchirhegjij baihad sanaa amar suusnaaraa nuegel uueldej dee. Manjuud Ligden hutagt haanyg borjgin geheer l aigaad, chingisiin udam geheer l suerdeed baina gej baihgui sh dee.

Mani Ligden haan toer zasah uhaand het hucheer, mugui handsanaas bolj busad Mongolchuudaa uergeej Manjiin amand hiigeed oegson yum. Hamgiin tueruund Urianhan tuemnii Horchin, Gorlos, Doervod aimgiin noyod Manjid zugtaj tedend yamagt hargis shiruun handaj irsen Ligden haanyhaa esreg holboo baiguulsnaar Hamag Mongol tuemen asar ih gai zovlond unah uud haalga neegdsen yum bolvuu.

Ligden ug ni sanaa ni zoev baisan ch arga ni buruu baiv. Gui tegeed hichneen hargis bailaa geed buruu huenee shiitgedeg. Tegeed., Yadaj baihad ooedgui urvagch naryg ert tanij chadsangui l dee.

Ligden Manj bolon urvagch nart yalagdsanaar Oevor Mongol Manjiin amand orson. Oevor Mongolyn gol tsoem Tsahar tuemnii ihenhi aimguud (Avga, Hishigten geh met) gehdee hezee ch urvaagui yum shuu dee. Ted etssee huertel temtssen. Daanch zohion baiguulaltgui.

Ligdengiin aldaag hojim Chahundorj, Galdan,Davaach, Amarsanaa nar davtsan. Yaya gehev. Tuuhee sudaldaggui, aldaan deeree hashirdaggui ard tuemen tegeed busdad deeruulhuuleed ch yavj baisan biz. Odoo l bid harin tuuhees oegj bui dohiog zoev tailj surah heregtei yum boluu.

Manjid Oevor Mongol ter chigeeree urvasan gedeg ni deer helsenchlen aldaatai baij magadgui oilgolt. Jishee ni Zuun Tuemnuud dotor Tsahar ueneheer tsemtseed yalagdaj ulmaar hooegdoj hyaduulj daisny erhend orson.

Gehdee Tsaharyg Manjuud dangaaraa barahgui baisan bolvuu. Manjid tusalj Tsaharyg darahad Ar Halh (Togt taiijaas busad ni) yn ihenhi noyod, Tuemed, Ordos zereg baruun tuemnuud ch bas oroltsson baidag. (Ligden 100,000 tsaharaa avch Hyangany oevroos zugtsaar Hoeh nuur huereh urt zamdaa ardaas manj, urianhan nart hooegdoj urdaasaa halh, tuemed, ordosyn tsohiltond oertoj yavjee )

Daraa ni Manjuud Ordos, Tuemediig hucheer shahuu ezelsen. yalangyua Hoeh hotyg ueneheer hargis argaar ezelj mash tom hyadlaga uildej busdyg ni ailgasan baidag.

Tegeheer Ovor Mongol ter chigeeree urvagch gej hezee ch oilgoj bolohgui gej bi huvidaa uezdeg.

Mongolchuud negdmel baij chadsan bol hezee ch hariin daisand ezlegdehgui baiv.

yagaad ZuunGar gej nerlev? Yagaad Tsoros, Hoid, Doervod, Baatadiin ali negnii neriig ashiglasan haant uls gej boloogui yum boloo?

Bodvol negniig ni gomdooj, nuguug ni doeviilgohgui gej l tegsen baih daa?

17-r zuund Oiraduudiin iheehen heseg baruun tiish nuusen baisan. Zuungariin haant uls zuun oiraduudiin undeslesen uls bolohoor Oiradiin zuun gar gesen utgaar tegj nerlesen baij boloh yum.
Ene ni Oiraduud deereesee oorsdiigoo Mongoloos tusad ni avch uzdeg baisantai holbootoi baih.

40 tuemen mongol, 4 tuemen oird gedeg baivuu.
doechin, doervon 2 ch gedeg dee.
4 oirdyn neg chuulganaar
hoshuud = toev huch
torguud = baruun gar
doervod+hoid+ tsoros = zuun gar geh boljee.
tsorosuud ni zuun mongolyn borjgin shig davamgailah ovog baisan bololtoi. gehdee bas biye daasan jijig (ijil nertei) aimag bas baisan bololtoi. (baatad aimagyn ueldegdeliig ingej nerlej baisan baij boloh)

Zuungar gej nerlesen ni hoshuud, torguud (+halimag) naraas ooersdiigoo tusgaar gej uzseniih baih. hoid, hoshuud 2 oirad aimag hoorondoo ev nairtai baisan tuuh hovor baivdaa.

Oirduud deereesee Mongoloos tusgaar gedeg deer yarival bas sonin yum ih bii. suuld garsan 4 oird, oemnoh 4 oird 2 shal ooer yum shig baigaa yum. neg ni ih mongolyn uyeiin oirduud uusaad barag duusaa biz.

yuan guerniig moehsonii daraa uussen 4 oird bol yah argagui Mongoloos salj garsan. "Salj garsan" ch gej deer Mongolyn ih haan Elbeg ooeroo l tusad ni gargachihsan yum bish uu? Moerooroo yavj baisan janjinaa ber ohintoigoo hardaj alchihaad, bas deer ni huugee ooeroo tushaal oegch horoolgood, ber ni bodvol amia horlood ingeed ard tumen durguitseed ireheer helmegdsen janjiniihaa huud 4 tumeng oegson ni oird gazar ochood 4 oirad nertei hari daisan boljee gej unshij bailaa.

end haan huen yosgui bol tegeed ard tuemen ni salj sarniad duusdag gesen engiin logik l yavaad baisan baigaa yum.

ene 40-n 4-n hoyor Mun 4-n oirad gedeg chini ug ni bol ondoo oilgolt yum shig baigaa yum. Ug ni Hubilain zahirgaand baisaniig 40 tumen Mongol geed Arigbuh suuld Haidugiin zahirgaand yavsaniig ni 4-n tumen gedeg baisan yum shig baigaa yum. Tegehed Oiraduud Bariuduud, Baraguud 4-n tumend bagtaj baisan. Togoontumur 40 tumen mongoliinhoo 6-nh ni daguulj irlee gesen baidag. Ene yues 6 tumen Mongol 4-n Oirad gedeg oilgolt uussen. Ene 4-n Oiradig 4-n tumentei humuus iheer holij utgaj oilgood suulruugee ter chigeeree neg oilgolt boljihson yum shig baigaa yum.Gehdee 4tumeng burduulj baisan gol aimag ni ertnees Oiraduud baisan bololtoi. Arigbuhiin gol gol janjinguud Oirad janjin baisan.

Ter garuudiig urvasan gej helhed uchir dutagdaltai. Yu yamar yumnaasaa urvasan boloh n todorhoigyi. Anhnaasaa manj nar mongolchuudiig ehleed tsergiin hycheer darj baisan. Hamgiin tyryyn Nurhachtai daitsan aimag bol ovor halh, huurhii hiar tsohiuulaad hamag noydoo bariulaad daraa n neg "geree" gegchiin yum hiigeed dagaar orson. Teghed ovor halhuudad hen ch tuslaagyi. Daraa n horchingiin eelj bolood yag adilhan baidlaar manjid negdsen. Daraa n tsahariig ustgahad bas l hen ch huruugaa ch orgoogyi. Ordos, zyyn tymediig niilyyleed ali deer 1636 ond manj daichin ulsiig baiguulj baihad tooson hyn barag baihgyi.

Ynendee Ming ulsiig sulrah yed hen ch ezleed avch chadah baisan. Oiraduudad bolomj baisan, chaharuudad baisan, tymedyyded baisan. Daanch oor ooriinhoo sonirholiig dagaad tegj chadaagyi. Nurhachiig anh garch irhed n ovor halh, horchin hoyr l hamt darchihaj chadah baisan, hoorondoo yamar ch hamaaralgyi baisan bolhoor tegeegyi.

Yamar ch baisan ter garuud buruu yum hiisnees bolood tsaashdaa ochnoon olon yeeree darluulsan shyy dee. Tegeed yag yu buruu hiisen n sonirholtoi. Chahundorj Zanabazar Galdan Amarsanaa ene hed yag ter yedee yamar hogiin yum hiij baigaagaa medeej uhaarahgyi l baisan baihdaa. Ter n l shal balai hehe

tybolt naad chini neeree ih sonin yum.
chi neg emh jurmand oruulj baigaad dahiad todorhoi bicheech.
ugaasaa ih tolgoi erguulsen, anduurch enduurmeer sedev yum baina.

lhubilai, arigboeh 2 baildahad, hubilai galt zevseg ene ter ashigaj yalaad olon oird tsergiig diilev gej gardag.

arigboehiin tsergiin diilehni oirduud baisan biz bodvol. Min ulsyn uyed Yavgan mergen gej neg nuhur 4 oirad gegchiig uusgej yavsan ch geh shig. bas yadag 4 oirad ni ve dee? (bogino hugatsaand uusch baigaad alga bolchihson ch yum biluu. ter uyed chini yer ni emh zambaraagui l shine shine huch garch irch ter doroo alga bolj irsen bololtoi?)

Тэгэхээр 34 түмэн нь Хятадад үлдсэн болох гээд байна аа даа? Зургаахан нь цагаан хэрмийн хойшоо нүүсэн юм уу? 40 түмэн гэдэг нь ерөөсөө Хубилай үеэл ах дүү нараа нухчин дарсны дараа түүний мэдэлд opcoн монголчуудыг л хэлсэн хэрэг. Tүүнээс Хятадад монголчууд бүгдээрээ байж байгаад дараа нь ихэнх хэсэгээ үлдээгээд хоосон газар 6 түмэн нь нүүгээд ирсэн хэрэг биш. Монгол газар мэдээж хүмүүс олноороо байсан. Харин тэр Хятадaac зугтcaн хүмүүс ихэвчлэн Өвөр Монголд шингэсэн гэж боддог, yчир нь монголчууд нэг хэсэг бүрмөсөн хөөгдсөнөө гүйцэд ухааралгүй Хятaдыг буцааж аваад Юан улсаа сэргээнэ гэж мөрөөдөөд Шар Mөрний хойшоо тохойрсон(одоогийн Ордос) хэсэгээр байдлыг харж нилээн удаан байсан бололтой юм билээ. Tогоонтөмөр тэр хавьцаа нас барсан.

Хубилайг нас барсны дараа ч гэсэн Юан улсын гол хүчийг Хар-Хорумыг захирдаг байсан хүн хариуцдаг байсан. Хайсан-Хүлэг гээд Өлзийт-Төмөрийг залгамжилдаг хаан Хар-Хорумыг захирдаг байсан, Хайдуд үхлийн цохилт өгдөг нь энэ шүү дээ. Бас ондоо хэн ч билээ 2-3 хүн одоогийн Монгол улсад Юан улсын их хаанаар өргөмжлөгдөж байсан л даа. Дараа нь тэднийг сүр жавхлантайгаар Бэйжинд залж байсан гээд бүр Европын христийн шашинтан элч нар бичээд үлдээчихсэн байгаа.

Миний ойлгож явдагаар 6 түмэн монгол гэдэг нь хаа байсан Батмөнх даян хаанaac буюу түүнээс хойших үеэс үүдэлтэй. Энд байгаа түмэн гэдэгийг гэхдээ 10 000 хүн/цэрэг гэж ойлгохгүй л дээ. Засаг захиргааны томоохон нэгж байсан.

Хамаагүй хожуу дөчин, дөрвөн хоёрын цааз гэж хүртэл гарч байсан шүү дээ. Лигдэн өөрийгөө 40 түмэн монголын богд эзэн Чингис гэж өргөмжилдөг байсан. Хуучны нэр томьёо л яваад байcaн хэрэг.