|
Зарим нэг нь гар утсаа задалж vзмээр санагддаг. Та тэгвэл тvр азнаад анхаарлаа хандуулна уу. Эндээс та ойр зуурхныг мэдэх боломжтой.
Гар утасны бvтцэд гол хавтан, антен, шингэн талст дэлгэц, товчлуурууд, микрофон, яригч, зай ордог бєгєєд гол хавтан бол гар утасны зvрх нь юм. Энгийн Nokia гар утасны гол хавтанг энд жишээ болгоё. Дээрх зургаас та гар утасны хэд хэдэн хэсгvvдийг харж байна. Эдгээр нь тус бvрдээ ямар vvрэгтэйг танилцуулъя. «Аналоги-Тоон» болон «Тоон-Аналоги» (Analog-to-Digital, Digital-to-Analog) гэсэн хувиргалтын хэсгvvд нь хэрэглэгчийн ярьж байгаа дуут дохиог аналогиос тоон хэлбэрт, мєн нєгєє хvнээс нь ирж байгаа тоон дохиог аналоги хэлбэрт хувиргах ажлыг хийнэ. Тоон дохионы процессор (DSP) нь єндєр хурдаар дохиог боловсруулах, тооцоолох ажлыг хийдэг байна.
Гар утасны микро процессор. Энэ нь удирдах товчлуурууд болон дэлгэц бєгєєд суурин станцтай тусгай сувгаар харилцах, мєн гол хавтан дээрх бусад функцуудыг ажиллуулах гэх мэт «хар бор ажил»-ыг гvйцэтгэнэ. Ихэнх гар утсанд хоёр тєрлийн санах ой байдаг, ROM (Read Only Memory) нь гар утасны vйлдлийн системийг хадгална, Flash Memory нь утасны дугаарууд гэх мэт єєрчлєгддєг мэдээллvvдийг хадгална. Гар утасны тэжээлийн хэсэгт тэжээлийн зарцуулалт, цэнэглэх ажил хийгддэг бол радио давтамжийн хэсэгт хэдэн зуун FM суваг тохируулагддаг. Радио давтамжийн єсгєгч нь антенаар орох гарах дохионд «санаа тавьдаг» гэнэ.
Дэлгэц, товчлууруудын контактлагч. Сvvлийн vед гар утасны гvйцэтгэх vйлдлvvдийн тоо асар их нэмэгдсэнтэй уялдан дэлгэцийн хэмжээ улам томорсоор байгаа билээ. Одоо хэрэглэгдэж байгаа ихэнх гар утаснуудад утасны дэвтэр, тооны машин, тоглоом, календарь, хийх ажлын тєлєвлєгєє сануулагч гэх мэтийн функцууд, мєн вэб браузер байдаг. Гол хавтан дээр суусан байгааг Flash санах ой гэнэ. Ихэнх гар утаснууд SIM, MIN кодууд гэх мэтийн мэдээллvvдийг дотоод санах байгууламждаа, зарим нэг нь гадны санах байгууламжид хадгалдаг байна.
Яригч, микрофон, зай. Мэдээж гар утасны микрофон, яригч, зай зэргийн хэмжээ маш жижигхэн бєгєєд чанар, чадал нь дээд зэрэг байх нь ойлгомжтой. Гар утсанд салгаж авч болохооргvй маш жижигхэн батарей байдгийг та мэдэх vv. Энэ жижигхэн батарей бол гар утасны дотоод цагийг ажиллуулах vvрэгтэй юм. Эцэст нь танд маш гайхалтай нэгэн сонин мэдээллийг дуулгахад зурган дээр байгаа дээрх эд ангиуд 30 жилийн ємнє байшингийн бvтэн нэг давхрыг эзэлдэг байжээ. Yvнд та vнэмших vv? Манай зууны эхэнд шvv дээ. Гар утасны талаар цухасхан єгvvлэхэд ийм байна.
WAP гэж юу вэ?
Бидний амьдралд гар утас буюу vvрэн телефоны хэрэглээ маш богино хугацаанд нэвтэрсэн. Ямар нэгэн реклам, сурталчилгаагvйгээр шvv. Нэгнийгээ дуурайн баярхах сэтгэлгээ монголчуудыг байлдан дагуулж, боломж чадалтай нэг нь гар утсаар гангарч байсан. Тэгвэл энэ нь єнєєдєр ердийн хэрэглээ болжээ. Та анзаарсан байлгvй дээ, таны эргэн тойронд байгаа бvх хvн гар утастайг.
Ингээд л тєрєл бvрийн гар утаснууд зах зээлийг тогтвортойгоор эзлэх болсон. Интернэт нийгмийн хэрэглээний гол тvлхvvр болсон єнєє vед гар утсыг сvлжээнд залгаж харилцаа холбоог єргєжvvлэх шаардлага урган гарч ирсэн юм. Интернэтэд холбочих л юм бол vvрэн телефоны операторууд, интернэт провайдеруудын баяр хєєр болсон тєрєл бvрийн vйлчилгээг нээж болохоор санагдаж байсан vе тун саяхан шvv дээ. Їvнтэй холбоотойгоор WAP-ийн тухай шуугицгааж эхэлсэн билээ. Тэгвэл WAP гэж юу юм бэ? Гар утастай хvн болгон энэ тухай сонссон ч чухам юу болохыг нь мэддэг хvн цєєн байх.
WAP буюу Wireless Application Protocol гэдэг нь хамгийн тохиромжтой, ашигтай, хєдєлгєєнт vйлчилгээ юм байна. Энэ хувилбараар мэргэшсэн маш олон программист, вэб мастерууд гарч ирж, WAP-тай холбоотой тєрєл бvрийн vйлчилгээг санал болгосон. Тvvгээр ч vл барам нэлээд хэдэн интернэт тєслvvд єєрийн сайтын WAP хувилбарыг гаргасан байдаг. Гэвч энэ бvхэн хэр ирээдvйтэй вэ? гэдэг тал дээр хэрэглэгчид тун дурамжхан хандсаныг бид мэдэх билээ. Энэ нь WAP дээр vндэслэгдсэн жинхэнэ сонирхол татахуйц vйлчилгээ гарч ирээгvйтэй холбоотой ч байж болох юм.
WAP vйлчилгээний сул талууд юу вэ?
Шинэ vйлчилгээ болгон ямар нэгэн байдлаар сул талтай байдгийг vгvйсгэх аргагvй. Тэгвэл WAP-ын сул тал буюу єєрєєр хэлбэл энэ vйлчилгээ нийтийг хамарч чадаагvйн шалтгааныг дараах зvйлтэй холбож тайлбарладаг байна. Yvнд:
1. Yнэ єндєр. Утасны шугамаар буюу dial-up-аар холбогдсоноос vvрэн телефоноор интернэтэд холбогдох нь 5-6 дахин илvv vнэтэй гэнэ. Хэн ч гэсэн орой зурагтаар харчихдаг цаг агаарын мэдээ, валютын ханш, цаг vеийн мэдээлэл уншихын тулд тэр болгон єндєр тєлбєр тєлєхийг хvсэхгvй шvv дээ.
2. Хангалтгvй хурд. WAP vйлчилгээгээр мэдээлэл дамжих хурдны дээд хэмжээ 960 бит/с байдаг аж. Хурдыг нэмэгдvvлэхийн тулд GRPS дээр vндэслэгдсэн єргєн сvлжээг нэвтрvvлснээр энэ асуудлыг шийдэж болох юм байна.
3. HTML файл нээгдэх асуудал. Гар утаснаас харах html хуудсууд WML буюу Wireless Markup Language дээр бичигдсэн байх ёстой гэнэ. «Jataayu Software» хэмээх компани html-файлыг wml-рvv хєрвvvлэх ZAP2WAP програмыг зохиосон хэдий ч вэб сайт боловсруулагчид WML дээр тэр болгон ижилхэн сайт хийдэггvй байна.
4. Хэт жижиг хэмжээтэй гар утас нь хаяг, дамжуулах текст бичихэд тохиромжгvй байдаг аж. Гэхдээ сvvлийн vед Sense Board Virtual Keyboard мэтийн ямар ч гадаргуу дээр бичих боломжтой тєхєєрємжvvд гарч ирсээр байгаа нь энэ хvндрэлийг арилгахад тусалж байгаа аж.
WAP 2.0.-ийн талаар товчхон. Хамгийн анх 1998 онд Wireless Application Protocol 1.0 загвар гарчээ. Улмаар 1.1, 1.2, 1.2.1 хувилбарууд гарсан боловч хэрэглэгчдэд тєдийлєн хvрч чадаагvй байна. Тиймээс 2001 онд WAP Forum компани нь WAP 2.0 хувилбарыг гаргасан бєгєєд vvнийгээ шинэ vеийн хэрэглэгчдийн программ гэж нэрлэж байгаа гэнэ. Энэ хувилбар нь дараах онцлог ялгаатай аж. Yvнд:
- WAP 2.0 нь хhtml basic болон CSS mobil profile маягийн технологийг нэвтрvvлдгээрээ онцлогтой юм байна. Хhtml basic бол NTT DoCoMo-н chtml хэл ашигладаг i-mode технологитой нэлээд тєстэй. Гэхдээ тєхєєрємжтэй хатуу холболтгvй. CSS нь тухайн хуудсыг mobil тєхєєрємж дээр ямар харагдахыг харуулдаг.
- Зохион байгуулалт. WAP 2.0 нь хавсралтын болон дамжуулах протоколын гэсэн 2 тvвшинтэй. Хавсралтын тvвшин xhtml, wml script, CSSMP-г багтаасан WML-ээс бvрддэг бєгєєд хэрэглэгчийн vйлчлvvлэх vйлдлvvд, хавсралтуудыг хариуцдаг. Дамжуулах протокол WSP, WTP, WTLS болон WDP тєвшинтэй. WSP, WTP- текст, зураг, хєгжмийг, WTLS- мэдээллийн аюулгvй байдлыг, WDP нь UTP болон TCP/IP тєвшний хавсралтын тохируулгыг хийдэг байна. Долоон тvвшинтэй OSI загварыг CDMA, GSM, CDRS, CDPD зэрэг олон систем дэмждэгээрээ давуу талтай гэнэ.
- Аюулгvй байдал. Энэ нь WAP 2.0 боловсруулагчдын гол бахархал болдог гэнэ. Мэдээлэл дамжих аюулгvй байдлаас гадна электрон гарын vсэг зэрэг хавсралтын аюулгvй байдлыг ч хангах боломжтой. Дотроо шифрлэлтийн симмектрик болон ассимметрик алгоритмтай криптографик сан, WTLS хавсралт дээр vндэслэгдсэн хэрэглэгч, серверийг тодорхойлох механизм, Wireless Identity Model хавсралт дээр vндэслэгдсэн адилтгах механизмтай. Энэ бvхнээс ажиглахад WAP 2.0 хувилбар нь зєвхєн компьютер эзэмшигчдээр хязгаарлагдахгvй гар утас хэрэглэгчдийг ч интернэтэд холбох чухал алхам хийсэн гэдгийг хэлэх хэрэгтэй юм.
|