#AsuultSambar :

МОНГОЛ УЛС МАНДАН БАДРАГ!
It is currently Nov.21.17 6:06 am

All times are UTC+09:00




Post new topic  Reply to topic  [ 97 posts ]  Go to page Previous 1 2 3 4 Next
Author Message
 Post subject:
PostPosted: May.07.08 6:21 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Монголд анх удаа дэлхийн хэмжээний антолог хэвлэгдлээ

Яруу найрагч Г.АЮУР¬ЗАНА дэлхийн яруу найр¬гийн сор бvтээлээс дээж¬лэн ор¬чуулсаар “Дэлхийн сон¬гомол яруу найраг. Сап¬фогоос Жэймс Тэйт хvртэл” хэмээх нэгэн то¬моохон антологийн хэм¬жээнд хvрч, мєнхvv номоо саяхан хэвлvvлэн гарга¬жээ. Ийм ном хэвлэгдсэн нь манай утга зохиолын ертєнцєд гарч буй нэгэн чухаг vйл явдал учраас доорхи яриаг єрнvvллээ.

-Мишигийн Цэдэндорж “Зєв¬лєлтийн шилдэг яруу найраг” гэсэн хоёр ч боть ном гаргаж байсан 1970-аад оноос хойш орчуулгын яруу найр¬гийн ийм том бvтээл ер нь гараагvй байх аа?

-М.Цэдэндорж агсны тэр ажил vнэхээр том хєдєлмєр байжээ. Олон ч хvн тvvгээр дамжуулж Оросын яруу най¬рагтай танилцсан байх. Гэх¬дээ дэлхийн яруу найргийг сонго¬дог, модерн, постмо¬дерн бvхий л чиглэлээр нь нэгтгэн базаж харсан антолог ерєєсєє га¬раагvй л дээ.

-Єнгєрсєн арваннэгдvгээр сард манай сонинд ярилцлага єгєхдєє ийм ном гаргана гэж мэдэгдэж байсан. Нэ¬лээд шуурхай ажил¬лажээ дээ?

-Энэ антолог бол нэг удаа¬гийн ажил биш л дээ. 1994 онд Эмили Дикинсоны орос ор¬чуулгыг англи эхтэй нь тул¬гаж, Вера Марковагийн ор¬чуулга эхээсээ хэтэрхий зєрvvтэй байхаар нь тухайн vеийн “Ням гариг” сонинд энэ тухай би¬чин, нэлээд хэдэн шvлгийг нь орчуулж нийтлvvл¬сэн юм даг. Хуучин “Ардын эрх” сонинд ажиллаж байхдаа 1995 онд Симус Хини Нобэлийн шагнал авах vед тvvний шvлгээс ор¬чуулж тавьж байсан. Тvvнээс ємнє оюутан байхаасаа Брю¬сов, Мандельштам, Георгий Ива¬нов, Бродский нарын шvл¬гvv¬дээс цєєнгvйг орчуулж vзсэн. Энэ мэтээр арваад жилийн ємнє эхлvvлсэн ажлын минь vр дvн гарч байгаа нь энэ.

-Ийм ном гаргах санаа яаж тєрєв. Ер нь таны бодлоор энэ антолог гарс¬наар монгол¬чууд бидэнд ямар єгєєжтэй юм бэ?

-Ний нуугvй хэлэхэд, дэл¬хийн яруу найраг хаана хvр¬чихээд байгааг бид огт мэ¬дэхгvй байна аа. Тэр дундаа Америкийн орчин цагийн яруу найраг сэтгэлгээний хувьд vнэхээр хол явчихжээ. Энэ номыг нийтээрээ уншдаггvй юм аа гэхэд, ядахнаа шvлэг зохиол оролддогууд нь арай л ондоон юмны зах зухаас мэдэрч ойл¬гоосой гэж бодсон юм. Єгєєж¬тэй юу гэвэл хэн бvхэнд л єгєєжтэй. Орчин цагийн дээд боловсролтой хvн зохиомол хуурмаг хийгээд жинхэнэ уран зохиолыг ялгаж салгадаг, жин¬хэнэ урлаг гэж юу вэ гэдгийг мэддэг байх ёстой. Бас тусгаар тогтносон vндэстэн-улсын ху¬вьд яруу найраг маань ч дэл¬хийгээс хоцрогдчихоогvй, хєл зэрэг¬цэж явах ёстой. Монгол хэлнээ ямагт дээгvvр тvвшний уран зохиол орчуулагдаж, тvvнийг хvмvvс хэрэглэж, хэлэл¬цэж байж л бид vндэст¬нийхээ хувьд урт насална. Тэгэхдээ би нэг их сvрхий эх оронч болох гэж ийм ажил хийсэн юм биш. Угаасаа яруу найраг бол миний хар багаа¬саа дурлаж, сэтгэлээ зо¬риул¬сан цор ганц зvйл тул би єєрийнхєє таашаалын хv¬чээр л энэ ажлын ард гарах шиг боллоо.

-Одоо уран зохиол, тэр тусмаа яруу найраг ер нь уншигчгvй болж байх шиг байна. Энэ номыг хvмvvс авна гэж бодож байна уу?

-Авах, авахгvй нь надад бол хамаагvй. Угаасаа олд¬сон ганц насаа яруу найраг¬гvй єнгєрєє¬дєг хvмvvс хаа сайгvй л байдаг шvv дээ. Гэхдээ би боддог юм аа, монголчууд нэг л єєр цаг vеийн хамгийн эгзэгтэй зааг дээрээ ирчихээд байна уу даа гэж. Яг одоо л цємєєрєє мєн¬гєнд шvтэх vзэлд жив¬чихэл¬гvйгээр энэ хомхой шунахай араншин, хэцvv цаг vеийг давчихвал, Монголын ирээдvй єєдєлж дээшлэх байх аа. Яруу найраг бол аливааг хэвшмэл царцанги байдлаар биш, маш олон талтай, гvнзгий харахад хам¬гийн сайн сургадаг, оюуны хамгийн чанга дархлаатай урлаг шvv дээ. Математикаар хvний бvтээлч сэтгэлгээг хєг¬жvvлэхэд 55 хувийн vр дvн гардаг бол яруу найрагт су¬ралцсаны vр дvн 60 хувь хvрдэг гэдгийг математикчид єєрсдєє тогтоосон тухай сонс¬сон юм байна. Ер нь тэгээд хvн хэмээх ховорхон заяа олж тєрснийх, хvн тє¬рєлхтний яруу най¬рагтай эх хэлээрээ танилцчих хэрэгтэй л дээ. Сайн яруу найраг унш¬сан хvний амьдралд хандах хандлага ч єєрчлєгддєг. Энэ номд буй Энн Сэкстон гэдэг яруу найрагч гэхэд л сэтгэ¬цийн єєрчлєлтєд ороод гал¬зуура¬хын даваан дээр эм¬чийн зєв¬лєснєєр шvлэг бичиж эрvvлж¬сэн, яваандаа яруу найргийн дээд тvвшинд хvрч ХХ зууны урлагт нэрээ vл¬дээсэн гээд бод доо.

-Яруу найргийг орчуу¬лах боломжгvй гэсэн vзэл байдаг даа. Та энэ талаар ямар бо¬долтой явдаг вэ?

-Орчуулагддаггvй шvлэг гэж бий л дээ. Харин орчуу¬лагдашгvй яруу найраг гэж хаа ч байхгvй. Хэрэв жинхэнэ яруу найраг, сэтгэлгээний гоо сайх¬ны туурвил болж чадсан л бол, тэр зайлшгvй орчуу¬лагдана. Яагаад гэвэл хvн тєрєлхтний сэтгэлгээ угаа¬саа нэг л юм. Хvнээс гажууд ч юм уу, эсвэл хvн тєрєлх¬тний оччихоод байгаа сэт¬гэлгээний тvвшинд тэнцэхгvй яруу найраг бол яруу найраг биш шvv дээ. Зарим хvн “тэрлэг”, “vзvvрсэг”, “ганзага томолдох” зэрэг vг орчуу¬лаг¬даш¬гvй тул шvлэг ор¬чуу¬лаг¬дашгvй юм аа хэмээн нотлох гэж оролдоод байдаг. Ахуйг шvтээд, ахуйдаа авт¬сан шvлэг бичээд байвал мэдээж яаж орчуулагдах вэ дээ. Заавал “аргалын гал” гэдэг vг нь vгчлэн бууснаар л орчуулга болчихдог юм биш. “Мєнгєн хазаарын бvдэг чи¬мээ онгон зvрхийг цочоон баясгана” гэдэг шадын гол утга нь мєнгєн хазааранд биш, хайртаа хvлээн шєнийн нам гvмд чимээ чагнан хэвтэж байгаа бvсгvй хvний баяртай зєн совинг илэрхийлсэнд л байгаа юм шvv дээ. Хайртай хvнээ хvлээж байгаад ирэх зvгээс нь чимээ гарахад цочих мєртлєє баярлах ийм мэдрэмж бол аль ч vндэстний хvнд нийт¬лэг юм. Уран сайх¬ны орчуулга гэдэг бол vгийн цаад амин сvнсийг нєгєє хэл дээр яаж илэрхийлэгдэхийг л vзvvлж буй урлаг шvv дээ. Vгийн сvнс гэдэг нь тэр vгээр дамжин илэрч буй яруу найр¬гийн сэтгэлгээ юм. Тэр сэт¬гэл¬гээ орчуулагдана. Морь малын зvс, дээл гутлын хош¬мог, авдрын угалз зэрэг ахуйн явцуу дvрслэл дээр л гол утга нь оршиж байгаа тийм шvлэг биччихээд, орчуулгын урла¬гийг гоочилж, эсвэл бусдын шvлгийг орчуулга биз гэж хар¬даж таашаал авдаг нєхєд бол vvнийг ойлготол бас л жаахан хол байна.

-Энэ номыг бэлдэх яв¬цад, орчуулахад хамгийн хэцvv шvлэг юу байв?

-Антологоо сонгодог, мо¬дерн, постмодерн гэж аймаг¬лаад, яруу найрагчдыг тєрсєн оноор нь дараалуулсан. Сон¬годог яруу найраг орчуулахад хэцvv, гэтэл постмодерн яруу найраг тvvнээс хэд дахин ярвигтай. Ёстой нэг мах ид¬сэн, тэгсэн мєртлєє даанч сонир¬холтой яруу найрагч гэвэл… Сонгодгуудаас, жи¬шээ нь, Жон Китс байна. Ро¬мантизмын vеийн энэ яруу найрагчийн “Намарт єргєх магтуу”-г ор¬чуулсныхаа да¬раахан би Бай¬гал далай руу явсан юм л даа. Тэгээд нэг буриад найзындаа байсан орос Китсийг аваад нєгєє шvлгээ харсан чинь, орос орчуулга нь гэж ёстой нэг лєєлєє болжээ. Ер нь оросууд бараг л уншчихаад єєрсдєє шинээр зохиох маягаар ор¬чуул¬даг. Тийм болохоор ихэнх англи шvлэг орос дээр худлаа буусан байдаг юм. Зарим яруу найрагч уншихад хэцvv мєртлєє орчуу¬лаг¬дахдаа цэгцтэй буудаг, зарим нь гайгvй юм шиг мєрт¬лєє ерєєсєє эвлэж єгдєггvй. То¬мас Элиотыг бvх цаг vеийн хамгийн хvнд, хэцvv найрагч гэдэг, гэхдээ тvvнийг орчуулж болно. Яваандаа хєгшрєхєє¬сєє ємнє Элиотын тусгай тvv¬вэр гаргая гэж тєлєвлєж бай¬гаа. Харин Харт Крэйнийг бол би барахгvй талдаа юм байна лээ. Энэ номд орсон “Нурсан цамхаг” бол салахын аргагvй амттай, маш хvчтэй шvлэг. Гэтэл би яг тийм ам¬таар нь орчуулж vнэндээ чадахгvй бай¬сан. За, тэгээд Дэрик Уолкат хэцvv. Уоллс Стивэнс ч хэцvv.

-Ингэхэд дэлхийн яруу найргийг яг ямар зарчмаар модерн, постмодерн гэж зааг¬лаж vечлээд байна вэ?

-Уитмэнээс ємнєх бvх яруу найргийг vндсэндээ сонгодог гэсэн нэг л том ангилалд баг¬таа¬даг. Энд Хо¬мэр, Сапфо, Ли Бай, Омар Хайяамаас эхлээд Дантэ, Шэкспир, Башё, Гётэ, Пушкин цєм орно. Дараа нь Европын яруу найрагт симво¬листууд нэлээд сонин юм хий¬гээд эхэлж байтал, Уитмэн гараад иржээ. Одоо хэр нь дэлхийн яруу найраг Уитмэний нєлєє¬нєєс салаагvй л явж байна. ХХ зууны яруу найргийн vндсийг Уитмэн, Дикинсон хоёр л тавьчихаж. Ингээд дэлхийн II дайн хvртэл vргэлжилсэн асар хvчтэй том давалгааг модернизм гээд байгаа юм. Тэгэхээр модернизм гэдэг нэлээд эртний зvйл байгаа биз? Постмодерн нь дотроо vндсэн хоёр vетэй. Эхнийх нь 1950-иас 1980-аад оныг ха¬марна. Наяад оноос хойших нь яг єнєєдрийн яруу найраг. Энэ хооронд хатуу хил зааг байхгvй л дээ. Зvгээр л II дайн, хvйтэн дайны тєгсгєл хоёроор зааг¬лачихсан нэр томъёонууд.

-Яг єнєєдрийн яруу на鬬раг гэдэг чинь ХХI зуунд хамаатай гэсэн vг vv?

-Тийм ээ. 1989 онд Берли¬ний хана нурахад сэтгэлгээ¬ний хэв шинж гэдэг утгаараа ХХ зуун тєгссєн гээд байгаа шvv дээ. Vнэхээр ч 1990-ээд оноос хойш хvйтэн дайнаар зааглаг¬даж байсан олон са¬лангид чиглэлvvд нэгдэж, харилцан нэвчиж эхэлсэн л дээ. Капи¬тализм ч зарим талаараа тоталитар нийгэм болчихоод байсан тэр vед социалист системийн задрал дэлхийн утга зохиолд оюун санааны шинэ тvлхэц єгсєн юм.

-Бид нар модернизм, реа¬лизм гээд хоёр том дай¬сагнагч чиглэл бий гэж ярьдаг. Мо¬дернизм бол реа¬лизмын эсрэг гэсэн ойл¬голтыг манай их, дээд сургуулийн багш нар єгєєд байдаг. Тэгэхээр ХХ зууны аугаа их реалист яруу най¬рагчид хэр олон байдаг юм бэ?

-Реализм, модернизм хоёрт дайсагнал биш уламж¬лалт ба уламжлалт бус гэсэн зvг чигийн зааг ялгаа л бий. Ма¬найхан социалист реа¬лизм¬тайгаа жинхэнэ реализ¬мыг андуураад байгаа хэрэг л дээ. Модерн ба постмодерн гэдэг нь бодтой биш хийсвэр зvйлийг чухалчилдаг гэж ма¬найхан хялбаршуулаад ойл¬гоод ав¬чихсан болохоос vнэн хэрэгтээ постмодерн дотор реалист урсгалууд єч тєч¬нєєн. Сvvлийн vед фор¬ма¬лизмыг реалист урс¬гал гэж vздэг болсон. Гинз¬бэрг гээд галзуу бит яруу найрагч бий. Одоо амьд байгаа Эйшбэри гээд том амьтан бай¬на. Хэн хэнийх нь шvлгийг нь бариад vзээрэй. Шууд реализм vнэр¬тэнэ. Реализм чинь шидэт реализм, сюрреализм гэсэн орчин цагийн vзэл са¬нааны хамгийн зоримог хоёр том хувьсгалыг дотроо агуул¬даг гэх мэтчилэн яриад бай¬вал барагдахгvй. Эцсийн эцэст “изм” гол биш, “изм” хєєвєл яруу найрагч бvрийн тоогоор “изм” байх боломж¬той. Тэгээд л єнєєдрийн яруу найргийг кон¬тэмпорари гэсэн ганцхан ай сав дотор авч vзэж байгаа юм. Контэмпорари яруу найргийг ойлгож танихын тулд жаахан бэлтгэл хэрэгтэй, энэ ном тийм бэлтгэл болчих болов уу гэж найдаж байна.

-Таны яриаг сонсоход єнєєдрийн яруу найраг их л хэцvv, ойлгомжгvй бол¬сон байх аа гэмээр сэт¬гэгдэл тєрж байна…

-Єє, vгvй шvv. Ойлгож барахааргvй харь гаригийн хэлээр бичигдсэн шvлэг гэж байхгvй шvv дээ. Уншаад л vз. Яахав, нэг биш удаа унших шаардлага гарч болох юм. Ойлгогдоно. Энэ бол ба¬тал¬гаатай. Ер нь яруу найраг уншиж ойлгоно гэдэг чинь єєрєє маш том боловсрол шvv. Манай зарим нєхдийн ярьдагч¬лан хєгжингvй орнууд яруу найргийг аль хэдийнэ хогийн сав руугаа шидчихсэн гэж ойлговол тэрvvн шиг мунх¬рал байхгvй.

-”Дэлхийн сонгомол яруу найраг” антолог дот¬роосоо манай уншигчдад зориулан дєрвєн мєр хэ¬лэхгvй юу?

-Нvvрсэн дээр гишгэхийн

тулд би гутлаа тайлав

Нvцгэнээрээ чамайг

тэврэхийн тулд арьсаа

тайлав

Чамайг хайрлахын тулд

би биеэ тайлав

Чамд хувирахын тулд

сэтгэлээ тайлав

-Гайхалтай. Хэний шvлэг юм бэ?

-Мэксикийн яруу найрагч Хайми Сабинэс. 1999 онд нас барсан, саяхны хvн. Ойлго¬хын аргагvй юм алга л байгаа биз дээ? Гэтэл сэтгэлгээ нь ямар гvнзгий байна? Хайр дурлалын тухай ямар уран, энгийн мєрт¬лєє гойд хэлж вэ.

-Энэ шvлгийг та ямар хэ¬лээс орчуулсан юм бэ?

-Би испани хэл мэдэхгvй ээ. Миний найз Америкийн яруу найрагч Крис Мэррилл тэр Сабинэстэй ойр дотно байсан юм билээ. Тэгээд яг єєртэй нь ярьж суугаад, англи руу ямар ч алдаагvй орчуулга гаргасан гэсэн. Би Крисээс зєвшєєрєл аваад тэр орчуулгаас нь буул¬гасан юм. Ер нь энэ антологт орсон шvлгvvдийн 70-аад ху¬вийг нь англиас орчуулсан.

-Нийтдээ хичнээн яруу найрагчийн хэдэн шvлэг ор¬сон бэ?

-Бvх цаг vеийн 100 гаруй яруу найрагчийн 300-аад шv¬лэг байгаа. Хамгийн гол нь зєвхєн шилдэг яруу найрагч¬дыг л хамруулъя гэсэн хатуу шалгуур тавьж сонголт хий¬сэн. Бас яруу найрагч бvрийн тухай товч танилцуулга зvvж, тайлбар бичсэн байгаа. Эд¬гээр 300-аад шvлгийн 5-6 нь єєр хvмvvсийн орчуулга. Д.Гомбожав агсны орчуулсан Уитмэний “Song of Myself”-ийг эхтэй нь мєр мєрєєр нь тул¬гаж зассан. Мань хvн оросоор дамжуулж орчуулсан боло¬хоор алдаа мадаг нэлээд байна лээ. Энд онцолж хэ¬лэхэд, англи шvлгvvд дотор орчуу¬лахад мєн л ярвигтай¬гаараа гайхагддаг Колрижийн “Хуби¬лай хаан”-ыг орчуулс¬наа надад єгч, энэ антологтоо оруулахыг зєвшєєрснєєрєє миний ажилд дэм болсон дипломатч Д.Бям¬баа гуайд талархах ёстой. Тэр хэцvv шvлгийг Бямбаа гуай vнэхээр сайхан буулгасан шvv. Нэ¬гэнт талархал хэлснийх, энэ номыг ивээн тэтгэж хэв¬лvvлсэн “Космо” ХХК-ийн ерєнхий захи¬рал Б.Батбаа¬санд бас чин сэтгэлээсээ баярласнаа танай сониноор дамжуулаад хэлчих¬вэл болох уу?

-Болно оо, болно. Ер нь номын хишиг тvгээнэ гэдэг ч ховорхон буянтай vйлс шvv. Сvvлийн vед манай бизнес¬мэнvvд сайн ном ивээн тэтгэж гаргах болсон нь монгол¬чуудын оюун санаанд оруулж байгаа бас л нэг хєрєнгє оруулалт юм даа.

-Тэгэлгvй яахав, тэр тус¬маа єнєєдрийн энэ цаг vед, арил¬жааны бус зорилгоор хийгдсэн номыг ивээн тэтгэнэ гэдэг ба¬хархам сайхан хэрэг. Дашрамд хэлэхэд, зохиолч¬доос жилдээ нэг удаа ном авч номын сан¬гуудад тvгээдэг Засгийн газрын тєсєл байдаг юм. Тэр шал¬гаруулалтад ивээн тэтгэсэн ном авахгvй гэсэн нэг хачирхалтай заалт бий. Зохиолч хvн номоо ул¬сын бvх номын санд хvргэж, уншигч олонд тvгээе гэвэл гар сунгасан бизнесмэнvvдээс нvvр буруулах ёстой гэж байгаа юм шиг. Уншигчдад сайн бvтээл хvргэх зорилгоор л гаргасан хєтєлбєр юм бол ивээн тэт¬гvvлнэ vv, vгvй юу гэдэг нь гол биш, харин єєрс¬дєє сайн номыг олж шалга¬руулж чадаж байна уу, vгvй юу гэдэгтээ л илvv анхаарах ёстой. Энэ мэтийн амьдра¬лаас тасархай зарим бодло¬гоо уг нь эргээд харчихдаг, засч залчихдаг баймаар л байгаа юм даа. За, тэгээд єнєєдєр ном зохиолын тухай ярилцдаг сайд дарга нар ч байхгvй биз дээ. Тэр тусмаа одоо бvгд сонгуулиар євчил¬чихєєд, юун номтой мантай.

-Шинэ ном тань “Мон¬голын сонгомол яруу най¬раг”, “Монголын сонгомол єгvvл¬лэг” антологуудтай хэвлэлийн ерєнхий шийд¬лээрээ адилхан болжээ. Тэгэхээр бас “Дэл¬хийн сон¬гомол єгvvллэг” гэ¬сэн ном араас нь гарах уу гэсэн хvлээлт уншигчдын дунд тєрж магадгvй.

-Зориод суух юм бол ард нь гарчихаж болохгvй ч ажил биш. Одоогийн байдлаар дэл¬хийн уран зохиолын тvvхэнд vзэгдэл болсон гэгддэг єгvvл¬лэгvvдээс арваад нь миний орчуулгаар энд тэнд хэвлэг¬дэж гарсан байгаа. Гэхдээ орчуулга хийж сууснаас, романаа бичсэн нь надад илvv ирээдvйтэй л дээ. Тийм болохоор зохиол бичих ца¬гаа¬саа хумсалж, нэгэнт єєрєє уншчихсан зvйлээ бусад¬тай хуваалцахаар ингэж зvтгэж суугаадаа харамсах vе гар¬даг л юм. Гээд яахав дээ, хэн нэг нь vvнийг хийх л ёстой юм чинь.


Top
   
 Post subject:
PostPosted: May.07.08 6:24 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Монголын “топ” яруу найрагчид

Гvн овгийн

Г.АЮУРЗАНА

Олхонуд Д.Баярхvv хэ¬мээгч эрхэм “Цаг тєр” сэт¬гvvлд бичсэн нийтлэлдээ “Урлаг, утга зохиол нь хєгжиж байгаа орон сєнєдєг” хэмээн айлджээ. Тэр эрхмийнхээр бол, манай урлаг, утга зохиол маш сайн тvвшинд хvрчи¬хээд, чухам тvvнээс болоод л тєр засгийн эрхэнд байгаа нєхєд маань мангуурч, хамаг хєрс шороогоо сэндийчиж гол мєрдєє ширгээж, авлига шу¬налд автаж, ард тvмнээ туйл¬дуулаад байгаа бололтой юм аа.

“Хvн мэдэхгvй юмныхаа дайсан” гэж нэг айхтар голч vг бий. Урлаг, утга зохиолыг мэргэжлийн тvвшинд нь хар¬даг хvнд бол манай соёл урлаг улсаа сєнєєхєд хvрт¬лээ айхтар хєгжсєн юм даанч байхгvй. Долоо хоног бvр нийтийн дууны шинэ хит гараад, орой бvр хошин шоу тоглогдоод, энд тэнд тайзны шvлэгчид концерт тоглоод байхаар Д.Баярхvv гуай урла¬гийн хєгжил оргилдоо хvрч байна гэж ойлгосон бололтой. Харамсалтай нь, доод масст зориулагдсан, мєнгєний шоу л олшроод байгаагаас биш, жинхэнэ урлаг маань ёстой л сєнєчихєєд байна. Тэгээд ч хэрэв зээ дээд урлаг маань хєгжиж байсан сан бол, юун улсынхаа нvvр царайг гутаах, харин ч сэндийлж хаясан газар шорооноос илvv Монго¬лын нэрийг дэлхийд мандуу¬лах байлаа.

Нийт урлагийнхаа хам¬таар утга зохиол маань ч “нийтийн дуу”-ны тvвшин рvv доошилсоор, сvvлдээ хэн хаана явааг ялгаж салгадаг ч хvнгvй болжээ. Vvнийг далим¬дуу¬лаад зарим нэг нь (энэ удаад нэрийг нь дурдаад тєвєг vv дээ):

-Би бол Нацагдорж, Явуу¬хулан хоёрын дараа Монгол¬доо гуравдугаарт ордог яруу найрагч! хэмээн гадаадын судлаачдад єєрийгєє танил¬цуулж сурталчлахад хvрсэн байна. Бид уран зохиол огт хэрэггvй зvйл гэх маягийн юм номлож мэдэмхийрцгээсээр байгаад сvvлдээ ямар нэгэн сайн дурын шvлэгчид єєрий¬гєє ингэж цоллож болдог хэм¬жээнд хvртлээ манай утга зохиол дампуурчээ. Уг нь бид боломжийн яруу найрагтай, бас ч муугvй утга зохиолтой улс. Гэтэл хэн хэн гээч шил¬дэг яруу найрагчидтайгаа ярьж сурталчилдаггvйгээс, нэг мэдэхнээ, ганц ч олигтой шvлэг бичээгvй хvн Инжан¬нашитай эн зэрэгцчихсэн “тууж” явах янзтай.

Тамирчдыг дvгнэдэг шиг яруу найрагчдын чансаа гар¬гах нь ч юу юм бэ, гэхдээ хvлээн зєвшєєрєхєєс єєр аргагvй, Монголын “топ” хэ¬мээн зарлаж болох, эх хэл¬нийхээ хєгжилд онцгой нє¬лєєлсєн яруу найрагчид ма¬найд бий, бvтээлvvд нь ч нэгэнт олны хvртээл болоод удаж шvv дээ. Тиймээс энэ удаагийн Дэлхийн яруу найр¬гийн єдрєєр Монголынхоо тэргvvн зэргийн найрагчдыг нэрлэмээр байна. Гэхдээ ямар vндэслэлээр ийм санал дэвшvvлэхэд хvрснээ бага сага тайлбарлах бодолтой буй тул, сонины нийтлэлийн зай багтаамжид хичнээн хvний нэр зохирч таарахыг басхvv харгалзъя.

1.Дашдоржийн Нацагдорж

Одоогоор мэдэгдээд буй хамгийн эртний дууны vг Нийтийн тооллын ємнєх II зуун хавьд хамрагддаг гээд бодохоор монгол аман яруу найргийн тvvхэн замнал до¬тор Нацагдорж харьцангуй шинэ vеийн хvн. Гэхдээ англи бичгийн яруу найраг хагас мянгаад, орос бичгийн яруу найраг 200 гаруй жилийн тvvхтэй гээд бодоход, манайд бvрэн гvйцэд тєлєвшєєд 100-аад л жил болж буй бичгийн уран зохиолд бол Нацагдорж анхдагчуудын нэг байлгvй яахав. Гэхдээ анхдагч бич¬гийн яруу найрагч гэдэг утгаар нь Монголын №1 гэж vзсэн хэрэг огт биш ээ.

“Миний нутаг” шvлгийг бид цєм мэднэ. Аман уламж¬ла¬лын халил болсон, бичгийн яруу найраг.

Холхи газраас гялалз¬сан цаст єндєр хайрхнууд

Хєх тэнгэр цэлмэсэн хє¬дєє хээр цайдмууд

Холын бараа харагдсан ноён шовх сарьдгууд

Хvний сэтгэл тэний¬сэн уудам амьсгалт та¬лууд…

Монгол хvний язгуур сэт¬гэлгээнд л буух, тэр утгаараа манай vндэсний соёлын дарх¬лаа болсон мєрvvд. “Хєх тэнгэр цэлмэсэн хєдєє хээр цайдам” гэдэг шад дээр ан¬хаарлаа хандуул даа. Тэнгэр цэлмэх vзэгдлийг Нацагдорж тэнvvн тал нутагт хамаа¬туулжээ. Ийм дvрслэлийн дараа цайдам хээрийн орон зай хязгааргvй тэлж, “сэтгэл тэнийхээс” ч єєрцгvй уудам болж мэдрэгдэж байна.

Нацагдорж бол сэтгэлээ тэмтчин уудалж чаддаг най¬рагч. Тvvний “Нууц янаг” шvлэгт:

Эгшин зуур боловч,

Тvмэнтээ бодогдох бє¬гєєд

Хэзээ ба хаана гэж

Єчvvхэн хоёр зvрх нь євдєнє гэсэн бадаг бий. Нэгэн эгшний дотор л тvмэн удаа хайртаа бодох. Хэзээ учрах бол, тааралдах ерєєл бий болов уу хэмээн зvрх нь шимширч євдєх. Ийм мэд¬рэмжийг амсаад, тvvнээ “бус¬дад халдварлатал” илэрхий¬лэх урлагийг л яруу найраг гэж нэрлэдэг билээ. Єєр нэг шvлэгт нь:

…Єрєвдєлтэй сэтгэл нэгэн ямхын хооронд тул

хоосон агаар л нэвт vнсэлцэнэ… хэмээсэнд уч¬рал ба хагацал гэж юу боло¬хын зааг тусчээ. Ердєє “хоо¬сон агаар л vнсэхээс” єєр хувь тохиолгvй “єрєвдєлтэй сэт¬гэл”-ээс хvн тєрєлхтний ихэнх сор яруу найраг мэн¬дэлсэн нь нэгэнт батлагдсан vнэн.

Нацагдоржийн жинхэнэ суут туурвил бол “Дєрвєн цаг” хэмээх мєчлєг шvлгvvд юм. Энэ шvлэгт ирж буй цагийг:

…Хєхєрсєн мод цэцэг¬лэж хvvхэд багачууд наа¬да¬хад

Хєгшин хvн єєрийгєє залуу болсон шиг санана.

…Эелдэг урьхан амьс¬гал ариухнаар vнэртээд

Эрт эдvгээг бодог¬дуу¬лан нуугдсан сэтгэлийг сэр¬гээнэ… гэж зуржээ. Vгийн амьд найрслаас гадна утгын гvнзгийрэл нь хосгvй. “Хєгшин хvн эргээд залуу болчих мэт” сэтгэгдэл бол хавар цаг,сэт¬гэ¬лийн буланд мартагдаж нуугдсан бодол єєрийн эрхгvй сэргэж бодог¬дох vе бол хавар цаг гэж ийм энгийн бєгєєд уран монгол хэлээр гагц На¬цагдорж л хэлнэ. Намрын тухай шvлэг нь бvр ч гайхал¬тай:

Урьхан хонгор салхи євс модыг намилзуулахад

Хєгшин залуу хvмvv¬сийн сэтгэл бєн бєн бєм¬бєрнє.

Шарласан модны навч хоёр нэгээр унахад

Сэтгэлийн доторхи уйтгарт явдал хааяа хааяа бодогдоно.

Энэ бол манай яруу найр¬гийн оргил, дээд ололт. Мєр бvрийг уншаад гvйцэхэд сэт¬гэ¬лийн дотор намрын салхи сэвэлзэж, гунихын хамтаар амьдрал гэж ямар сайхан зvйл болохыг гэнэт олж харах шиг болдог. Яруу найраг хэ¬рэг¬гvй гэж боддог хvмvvс нэгэн цагт тэсвэрлэшгvй зовлонд унавал тvvнээ яаж давах юм бол доо? Сайхан шvлгийн ганц бадаг цээ¬жилс¬нийхээ хvчээр хvмvvс шорон, цєллєг, дарлал доромжлолыг давж гарсан єчнєєн олон жишээ байдаг. Тиймдээ ч яруу найргийн vнэ цэн хосгvй билээ.

Энэ шvлгээ Нацагдорж амьдралыг гvн ухаанчаар харсан, бас нэгэн гайхамшигт бадгаар тєгсгєсєн нь бий. Ийм vгсийн гvнд л жинхэнэ тайвш¬рал, жинхэнэ ухаарал, жин¬хэ¬нэ хєгжил дэвшлийн vндэс байдаг буй за:

Євєл, хавар, зун, намар дєрвєн улирал

Уул, ус, нар, сартай нєхєрлєнє.

Хvн бvр єтгєсийг vдэж нялхсыг угтан

Мянга мянган жил єчvv¬хэн ч чєлєє завгvй.

Ийм учраас л би На¬цаг¬дор¬жийг Монголын тэргvvн зэргийн яруу найрагч гэж vздэг. Олон хvн санал нийлэх байх аа.

2.ВанЧинбалын Инжаннаш

Инжаннашгvйгээр монгол бичгийн яруу найргийн тухай саналтгvй, Нацагдоржид ч Инжаннашийн нєлєє маш их анзаарагддаг. Яруу найргийн мєн чанарт нэвтэрснийхээ хувьд тэрээр XIX зууны vеийн бусад нэрд гарсан шvлэгч¬дээс (тухайлбал, Равжаа болоод “хуульч” Сандагаас) илэрхий дээгvvр тvвшинд хvрсэн байв.

Гэхдээ энд Инжаннаш гэдэг нэгэн нэрийн дор тэдний гэр бvлийн яруу найргийн сургуулийг онцгойлууштай. Євєрлєгч тайж Ванчинбалын дєрвєн хvv

Орчлонгийн хvмvvнд уярал, баярлал, хамтдах, хагацах буй болсноор

Огторгуйн саранд гэ¬гээн тунгалаг, дvгрэг хэл¬тэр¬хийн учир бvрдвэй… хэмээн бичиж асан ууган Гvлрансаас эхлээд цєм XIX зууны гоц шvлэгчид байсны тєгс дvр нь отгон Инжаннаш юм. Эдгээр ахан дvvсийн яруу найргийн гол онцлог нь сайтар цэгцэрсэн бичгийн хэл, нарийн мэдрэмж болно.

Єглєє хийсэх хатсан навчийн чимээ

Єнчрєн суух даяаны хv¬мvvнээ тодорхой гэсэн Ин¬жаннашийн шад шvлгээс бя¬сал¬галын чанд мєн чанар танигдана. Хорвоог сэрж, тvvний єнгє авиа бvрийг мэд¬рээд, тэр л мэдрэмжээ vгээр илэрхийлэхдээ дотоод сэтгэ¬лийнхээ баяр гунигийг дайн явуулж чадваас тэр сая шvлэг болдог. Энэ талдаа Инжаннаш гоц байв.

Хvсэлтэй сайхан утга уянга хэмээгч

Хєх vvлэн салхинаа хєр¬¬вєх мэт… хэмээхдээ тэрээр єєрийн мэдрэмжийн уран, гvнийг гайхуулсан агаад сал¬хинд хєрвєх vvлсийн гоёыг бахдан биширснээ яруу найр¬гийн мєн чанартай хол¬бо¬сон хэрэг. Монголын яруу найр¬гийг Нацагдорж хэмээх хан сувдан шигтгээ бvхий нэгэн бєгжтэй зvйрлэвээс Инжан¬наш, тvvний ах нарын шvл¬гvvд тэр л сувдын дєрвєн этгээдэд суулгасан бяцхан очир алмаазууд гэлтэй. Тий¬мээс Гvлранс, Гvннацаг, Сvн¬вэйданзан, Инжаннаш энэ дєрвєн найрагчийг залуучууд заавал мэддэг байх нь чухал.

3.1956-60 оны Явуухулан

Бэгзийн Явуухулан хоёр тєрлийн уламжлалын занги¬лаа болсон юм. Эхний уламж¬лал нь Инжаннашаас эхтэй, Нацагдоржийн дэг сургууль. “Хvйтэн шєнє морины туурай хєнгєн” гэсэн Инжаннашийн мєрийг нэгэн шvлэгтээ шууд авч оруулсан байдаг нь то¬хиолд¬лын хэрэг огт биш. Явуухулан нэг ёсондоо Ин¬жан¬нашийг залгамжлагч байв. Хоёр дахь нь, Оросын яруу найргийн нєлєє. Жишээ нь,

Харваас ялдам хонгор бvсгvй ээ,

Хайрын тухай битгий дуулаач… шvлгийн эхлэл Пушкины “Не пой, красавица, при мне…”-г санагдуулдаг бол, цаашлахаараа Есениний “Шаганэ, ты моя Шаганэ”-гийн сvлжээстэй тєстэй. Гэхдээ аль алиныг нь тун чадвар¬лагаар манай орчин vеийн яруу найрагт сvлэлдvvлжээ.

Явуухулангийн бvтээсэн анхны сонгодог туурвил бол “Нvvдэлчний намар”:

Нарс найгаа л,

Навчис хийсээ л,

Уулын оройд будан суу¬гаа л,

Шувуу буцаа л,

Хяруу унаа л,

Євсєн толгойд цан буугаа л,

Тал шарлаа л,

Мал холхио л…

Vнэхээр гайхамшиг. Мон¬гол ахуй, орчин vеийн яруу найргийн сэтгэлгээ нэг дор, тийм сайхан зохицлоо олчих¬сон:

Айлууд нvvгээ л,

Амрагууд холдоо л…

Энэ эмзэг уйтгар тvvний єєр нэг сонгодог бvтээл “Хар-Ус нуурын шагшуурга”-д бvр ч гvнзгийрсэн байдаг:

Хээлэн vлээх салхи

Нимгэн мандлыг нь би¬дэрлэнэ.

Зєєлєн исгэрэх шаг¬шуур¬га

Хєнгєн уйтгар тє¬рvv묬нэ...

Нуурын мандлыг бидэр¬тvvлэн vлээх намрын сал¬хинд эргийн шагшуурга ис¬гэрч, сэтгэлд гуниг тєрєх энэ агшин vзэл сурталжиж гvйц¬сэн Монголын яруу найргийг жам ёсны гольдрол руу нь буцаан дуудсан билээ. Энэ мэт сонгодог туурвилын тоонд “Туулын шугуй”-г нэр¬лvvштэй:

Гvнзгий амьсгаа ав¬маар

Тал шиг бvсгvй чи юм.

Гvнд нь хангинах дуу¬ны

Эгшиг нь миний сэт¬гэл юм.

Мєнєєх Оросын яруу найр¬¬гийн нєлєє ахиад ил гарч байна. Харин 1950-иад оны сvvлчээр символизмын иймэр¬¬хvv дам хэлбэрийн зvйрлэл манайд бол цоо шинэ зvйл байлаа. Энэ утгаараа Явуухуланд уламжлагчийн ч, шинэчлэгчийн ч чанар хо¬солдог. Уянгын яруу найрагт хийсэн тvvний шинэчлэлийн vнэ цэнийг бvрэн ойлгоё гэ¬вэл 1950-80 оны яруу найрагт маань соцреализмын хэнээр¬хэл ямар хvчтэй шингэсэн байсныг эргэж харах хэрэг¬тэй. Бараг цємєєрєє Ленин, Сvхбаатар, МАХН, ком¬му¬низм гэж хашгирч байхад Явуухулан л “шєнийн нам гvмд дуулдах мєнгєн хазаа¬рын бvдэг чимээг” - хайр дурлалыг шинэ Монголын яруу найрагт бvхнээс дээгvvр єргємжилсєн билээ.

4.1980-аад оны Урианхай

Инжаннаш дээр Нацаг¬дорж нь багахан шиг, Явуу¬хулан нь арай илvv европжуу аяс нэмсэн хэдий ч, тэр гурав vндсэндээ нэг л уламжлалын салаа мєчир байв. Тэгвэл 1977 онд моддын тухай доор¬хи маягийн шvлэг бичиж байсан Дамдинсvрэнгийн Урианхай эрс єєр єє.

Навчсын чинь шуугиан чиний vг vv, салхины vг vv? Намрын, сэтгэл гэ¬гэл¬зvvлсэн аниргvй чинь чи¬ний нам гvм vv, бараа та¬сарсан шувуудын орхисон зай юу?

Намрын, торомны ноос шиг єнгє чинь чиний єнгє vv, зэвэргэн борооны єнгє vv?

Чи зовлон таньсан ухаант хvн шиг л дуугvй байх юм…

Монголын орчин цагийн яруу найрагт гvн бясалгал, эргэцvvллийн аяс орж ирсэн нь энэ. Тэгэхдээ зvгээр нэг эргэцvvлсэн биш, харин гойд авьяастай, уран, цоо шинэ хэлээр бичигдсэн бясалгал. Хэрэв Монгол хаалттай орон байгаагvй сэн бол, Урианхайн энэ бясалгалд ХХ зууны пост¬модерн яруу найргийн тvв¬шинд хvртлээ гvнзгийрэх хєрс нэгэнт бий болчихоод байлаа. Харамсалтай нь, олон авьяас¬лаг уран бvтээл¬чийг золигт гаргаж, олон хуу¬рамч шvлэг¬чийг мандуулсан цаг vе, ний¬гэм, vзэл сур¬талжсан зохиолч¬дын байгуул¬лагын “хvчин зvт¬¬гэ¬лээр” бид постмодерн бvv хэл, мо¬дернизм ч vгvй єнєє хvрсэн нь нууц биш. Урианхайн эт¬гээд эрэлхийл¬лvvдийг амьд авч гарсан нэг зvйл бол хэнд ч хар буруу санадаггvй ни¬гvvлсэл, гай¬хал¬тай эмзэглэл нь.

…хоёр дуугай шувуу

Єєд єєдєєсєє дуугай ни¬сэх нь

Учрах ч юм шиг, зєрєх ч юм шиг харагдан,

Харахаас нvд хальт¬раад…

Эмзэглэл бол яруу найр¬гийн мєнхийн дагуул юм. Уриан¬хай бол сэтгэгч гэхээ¬сээ илvv эмзэглэгч хvн. Тийм сэтгэлийг бусдаас єєрєєр хорвоог хардаг, хvн бvхэнд ойлгогдох гэж чармайдаггvй, єєрийнхєєрєє гаж сэтгэлгээ чимэхээр онцгой туурвил тєрєлгvй яах вэ.

Навч унахын тоогоор хагацалд элэх моддоос

Эцсийн нь навч сал¬хинд харвахуй

Нар тэмтрэн бvлээцэх голын ус

Эгшин зуур урсахаа зог¬сохыг сэрээд

Чамайгаа би дуудлаа, хайрт минь!

Ийм мєрvvдийн зохиогч бидний дунд амьдарч яваа¬гаар бахархах залуусыг бий болгож чадсан цагтаа л, мон¬голчууд оюунлаг, эх орон маань хєгжингvй болох вий гэж би мунхагладаг юм.

5.Данзангийн НЯмсVрэн

Хєдєє сумын бага сургуу¬лийн багш эр Монголын яруу найргийн хамгийн онцгой туур¬вилуудын нэгийг 1979 онд бичжээ. Мєн л Нацаг¬дор¬жийнх¬той адилхан “Дєрвєн цаг” нэртэй тэр шvлэг маш энгийн бvтэцтэй, ер бусын тансаг сайхан дvрслэлтэй, хамгийн чухал нь гэгээн сай¬хан сэтгэлээр бичигдсэн:

Хаврын цас гэр лvv урсах нь сайхан

Хаа нэгтээ шувууд ган¬гବнах сайхан…

Шаргал дєл угалзлан гал ноцох нь сайхан

Царай зvс бvдэг бадаг гэрэлтэх нь сайхан…

Гадаа уул толгод гял¬балзах нь сайхан

Ганц нэг євс салхинд сэвэгнэх сайхан…

Сар орой болж хvйт¬рэх нь сайхан

Салхинд одод зvлгэг¬дэх нь сайхан…

Тэр ганганаж байгаа шу¬вууд, галын гэрэлд царай зvс нь бvдэг бадаг vзэгдэх бvс¬гvйчvvд, салхинд зvлгэгдээд улам гялтганаж буй оддоос бид амьдралд єшрєхгvй, цєх¬рєхгvй, сєхрєхгvй, vзэн ядах¬гvй байх хvчийг авдаг. Тийм хvчийг яруу найраг єгдєг юм аа гэдгийг ийм энгийнээр хэлчихдэг, Нямсvрэн vнэхээр сайхан яруу найрагч байжээ.

Нямсvрэнгийн шvлгэнд байсхийгээд л нэг шувуу зурс¬хийн нисээд єнгєрдєг. Тэдгээр нь зохиож зурсан биш, най¬рагчийг шvлгээ бо¬дож явахад нь єєрсдєє ха¬жуугаар нь ниссэн шувууд байдаг. Тийм¬дээ ч мєнєєх шувууд шvлгийг нь амьд, хєдєлгєєнтэй болго¬дог. Хар л даа:

Vvлэн чєлєєнєєс нар га¬рах нь сайхан

Vvдээр болжморууд ни¬сэн єнгєрєх сайхан…

Тэрэгний дугуй чахран чухран эргэх сайхан

Тэргэн дороос шувуу ни¬сэх сайхан…

Айлын гэрээс хvмvvс гарц¬гаах сайхан

Арилсан тэнгэрт шу¬вуу нисэх сайхан…

Шувуу ирээд буух сай¬хан

Чулуун дээр суугаад ни¬сэх сайхан…

Шувуу бол яруу найраг¬чийн бодол, хайр, хvлээлтийн дvр. Тэдгээр шувууд соцреа¬лизмын хамгийн оргил vед Монголын яруу найргийг тєгс¬гєлгvй мэт уналтаас нь авар¬сан юм. Нямсvрэнг Уриан¬хай¬тай адил шинэчлэгч гэж vзэх аргагvй л дээ. Харин уламж¬лалын авууштай атлаа гээг¬дэж орхигдсон хэсэг рvv нь эргэн очигч гэвэл vнэнд илvv¬тэй дєхєх байх.

Бараан морьтой хvн шє¬нийн борооноор гарам гатлан ирээд

Бадаг харанхуйд чvдэнз зурахуйяа алтан ээмэг улал¬зана…

Хэн нь танигдахгvй шє¬нийн тэр гийчин бvсгvй хvн байж! Сэтгэлийн дотуур чv¬дэнз зурахын зуурт гялс¬хий¬сэн ээмэг мэт баяслын гэгээ харвуулсан энэ мэт уран дvрслэл бол тvvний гаршсан бичлэг. Нямсvрэнд бас тансаг сайхнаар бичигдсэн, хэллэ¬гийн¬хээ дэндvv тансгаас бо¬лоод дотор нь жаахан тєєр¬чих¬сєн “Амитаба” хэмээх бясалгал шvлэг бий.

Яаж би Амитаба шиг, єєрийнхєє vсний ойчих чи¬мээг сонсох вэ?

Яаж би Амитаба шиг, vхэл гэгч амьдаас агуулга¬тайг мэдэх вэ?

Ийм мєрvvд бичсэн тэ¬рээр хэрэв Урианхайн хэм¬жээ¬ний боловсролтой байсан бол, єнєєдєр Монголыг дэл¬хий дээр зэс, алт, ноолуураар биш, яруу найргаар бага сага таньж эхлэх ч байсан юм санж уу, хэн мэдлээ…Сонины зайг хvндэт¬гэ¬хийн vvднээс, эдгээр таван найраг¬чаар энэ удаа¬гийнхаа нийтлэ¬лийг єндєрлєе. Дараа¬гийн удаад ядахнаа 10 хvртэл нэрлэх бололцоо олдох болов уу гэж найдахын ял¬дамд, уншигч та бvхэнд єнєє¬дєр тохиож буй Дэлхийн яруу найргийн єдрийн мэндийг дэв¬шvvлж байна.


Top
   
 Post subject:
PostPosted: May.08.08 3:05 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Г.Аюурзаны ярилцлагаар л дагнах шинжтэй болчихлоо. Тэгэхдээ яахав дахиад нэг яриа энд оруулчихъя


Top
   
 Post subject:
PostPosted: May.08.08 3:06 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Г.Аюурзана: Амьдралаас тасархай, гэгээн шударга юм мөрөөддөг хүмүүсийг би хайрладаг
Улс төртэй хэсгийг нь хасаад уншвал давгүй ..санаа нийлсэн газруудаа хар налуу үсгээр тодотгов.

-Олон улсын эх хэлний өдөр энэ сарын 21-нд тохиох гэж байна. Хэл ер нь яаж хөгждөг юм бэ?
-Хэл яаж хөгждөг тухай цөөн үгээр ярих, товчлон базаж дүгнэх амаргүй л дээ. Хэлний хөгжлийн талаар орчин үед эрүүл ухаантай хүний санаанд ч багтмааргүй сонин сонин онол их яригддаг болсон юм шиг байна лээ. Жишээ нь, өнгөрсөн жил Казахстаны нэг зохиолч ХIII зууны монголчууд хасагаар ярьдаг байсан гэх ухааны юм ярьсныг хаанаас ч билээ уншсан юм даг. Мэдээж, хэл 8-9 зууны дотор ондоо хэл болтлоо хувьсаж өөрчлөгдөнө гэж байхгүй. Гэхдээ л өнөөдрийн цаг үеийн энэ их хурдац дунд монгол хэл үндсэн ай саваасаа зарим талаар сагаж, зарим талаар ширгэж байгаа тал анзаарагдах юм. Саяхан "Авлигыг үл тэвчье!" гэсэн лоозон харлаа л даа. Яахав, утгыг нь ойлгож байна л даа. Гэхдээ л сонгодог бичгийн хэлтэй хүнд бол энэ нь яг эсрэг утгаараа ойлгогдох магадлалтай.

-Ямар гэж?
-"Энэ авгайг тэвчье" гэсэн хэлц "Нууц товчоон", "Эр хоёр загал"-д бий. Үүнээс цааш тэсвэрлэж, дагахаа больё гэсэн хоёргүй утга. Дургүй хүргээд байгаа дайснаа "тэвчье" гэвэл "алж орхиё" гэсэн санаа шүү дээ. Тэгэхээр "үл тэвчье" маань юу болж таарах вэ? Ядахнаа "үл" гэдэг хориглох, үгүйсгэх утгатай үгний сонголт буруу болсон байна шүү дээ. Энэ мэтчилэн яриад байвал, залхуутай л даа. "Үл тэвчих" ч гайгүй, орой зурагтаар гарч байгаа кино болгоноос "тачаангуй" гэдэг үгийг сонсох бүртээ уур хүрдэг. Тачаангуй гэдэг муу муухай үг гэж байгаа юм биш, буруу хэрэглээд, буруу орчуулаад байх юм аа. "Sexy" гэдэг англи үгийг оросууд шууд л сексуальный гэх, үүнийг нь манайхан тачаангуй гэх юм. "Тачаангуй харагдаж байна", "Маш тачаангуй", "тэр яасан тачаангуй охин бэ" гэх мэтээр орчуулаад л. Тачаангуй гэдэг бол шал өөр утгатай, би одоо энд ийм тийм үед хамаатай үг энэ тэр гэж тайлбарлах гэж мунгинаад яахав. Товчхон хэлэхэд, sexy гэдэг чинь тачаангуй биш, дур булаам, хүслэн татам гэсэн эрс өөр утгатай үг шүү дээ. Гэтэл нөгөө үг нь буруу утгаараа бүр хэвшиж гүйцлээ.

-Нийгмийн өөр орчинд шилжиж байгаа өнөө үед яах аргагүй үгийн утгыг бид зөв гаргаж ирэх нь чухал. Жишээ нь, атаархал гэдэг үгийн утга ерөнхийдөө бүтээн байгуулах шинжийн эсрэг байдаг, ийм утгаар нь ч хэрэглэж ирсэн юм байна. Таныхаар атаархал гэж юу вэ? Та хэн нэгэнд атаархдаг уу?
-Атаархдаг. Маш гоё шүлэг уншихаар, сайн зохиол уншихаар, зарим киноноос их уран гоё санаа харахаараа атаархдаг. Ер нь ямар ч уран бүтээлч жирийн ажилчин, малчин хүнээс илүү атаархуу зантай байх шиг санагддаг юм. Би олон зохиолч, зураач танина. Ихэнх нь л уран бүтээлийн тал дээр бол атаархаж, өрсөлдөж, үзэлцэж байх сэтгэлгээтэй байдаг. Үүнийг би муу зан гэж боддоггүй. Уран бүтээлч атаархал гэдэг бол баян айлд орж үзчихээд гутарч гуньдаг, мөнгөтэй хүнийг, царайлаг хүнийг хараад багтарч үхтэлээ уурладаг хүмүүсийнхээс хавьгүй өөр юм.

-Тэгэхээр таны яриад байгаа атаархал бахархал, эсвэл хор шартай холбоотой юм биш үү?
-Муухайгаар атаархахын тухайд уу? Үгүй дээ, надад хэн нэгнийг дампуураасай, шоронд ороосой, эхнэртээ хаягдаасай, хальтирч унаасай гэж бодох шаардлага гардаггүй. Энэ яасан гоё хөөрөгтэй хүн бэ гэж ч бодож үзээгүй.

-Хэл соёлоо өөд нь татах талаар манай төр засгийнхан юу хийдэг вэ?
-Нөгөө "Өөрийнхөө толгойг эхэлж угаачихаад, бусдын толгойг угаа" гэдэг шиг, төр засгийн толгойд байгаачуул нь өөрсдөө хэл соёлынхоо үнэ цэн, утга учрыг мэддэг, Монгол үндэсний дархлаа гэдэг утгаар нь харж дээдэлдэг байх ёстой болов уу. Ердөө л театр гэвэл хошин шоу үздэг газар гэж ойлгодог, уран зохиолыг шар сонины эротик өгүүллэг ч юм уу, "Болор цом"-той андуурдаг хэмжээний нөхөд л голдуу сууж байгаа харагддаг. Ний нуугүй хэлэхэд, хэл соёлоо эрхэмлэх ухаан суугаагүй нөхөд тэр малчдынхаа бэлчээрийг алтны дажинд сүйтгүүлэхийг юман чинээнд бодохгүй шүү дээ.
-Өнөөдөр олны хүртээл болох ном зохиолууд их үгүйлэгдэх болж. Өөрөөр хэлбэл, уран зохиол болоод бусад нийтийн номын борлуулалт харьцангуй цөөн тоонд эргэлдэж байна. Таныхаар энэ юунаас болоод байх шиг байна?
-Боловсроогүй хүнд боловсруулах шаардлагагүй, шууд л хэрэглэж болох зүйлс л тэнцэнэ шүү дээ. "Энэ номыг хоймортоо залбал баяжина" гэдэг итгэл үнэмшил зөвхөн боловсролгүй харанхуй масст л байдаг. Тэр хэрэгцээг өнөөдөр хов жив, зурхай, баяжих зөвлөгөө, бурхны сургаал номлолууд үндсэндээ хангачихаад байна. Уран зохиол гэдэг бол тэр бүхнээс хамаагүй дээгүүр юм байхгүй юу. Тэгэхээр жинхэнэ сайн зохиолыг гүйлгээний ном болгох аргагүй л дээ. Манайд байтугай, номын зах зээлийн 500-600 жилийн уламжлалтай Европт "Харри Поттер" тэргүүлээд байхад чинь. Нөгөө талаас, манайд гарч буй орчуулгууд гадаадын шилдэг уран зохиолыг сурталчлах биш, хорлох шахам ажил болоод байна. Би л лав хэд хэдэн номыг монголоор уншаад ойлгоогүй. Тэгээд дахиж орчуулгын ном авахаа больсон.

-Сэдвээ бага зэрэг өөрчилье. Улс төржих ер нь муухай юу?
-Улс төржихгүйгээр ямарваа үзэл санааны тухай ярьж болдог тийм оронд амьдардаг бол сайхан л байна. Манайд бол хэцүү болчихлоо л доо. Зүгээр нэг хүн хэл соёл гээд ярихад л, нэг л санаагаа хэлэхэд л, заавал хэн нэгний эрх ашгийг хөндөж таарах гээд байдаг. Тэр нь магадгүй улс төрийн аль нэг намынхны ажилтай хамаатай ч байдаг юм уу. Би улс төр сонирхдоггүй, гэхдээ л зарим бурангуй этгээдийг ард түмний нэрээр өндөр сэнтийд гарчихсан, элдвийн тэнэг юм яриад явж байгааг нь хараад зэвүүцдэг.

-Уран зохиолыг сэтгэлгээтэй холбож үздэг. Нэгэнт бидний амьдарч байгаа үеийн сэтгэлгээний хэмжүүр болсон улс төрийн амьдрал хүссэн ч, эс хүссэн ч хүн болгоноор оролдож байна. Зөвхөн зэвүү хүрч сууна гэдэг таны хувьд арай идэвхигүй байдал биш үү?
-Миний хувьд хэр баргийн юманд зэвүүцэж, бухимдаад байдаггүй болохоор, хэн нэгнийг зурагтаар хараад зэвүү хүрнэ гэдэг бол дээд зэргээр доромжилж байгаа минь л юм шүү дээ. Хэрэв өөр хүмүүс миний энэ яриаг уншаад шоолж эгдүүцэх юм бол, би л хувьдаа ичиж эвгүйрхэнэ. Хүнд дээрэлхүүлэх нь биш, дорд үзэгдэх нь л миний хувьд дээд зэргийн доромжлол. Хүнд зодуулах нь биш, тэнэг харагдах нь л жинхэнэ шившигтэй явдал.

-Өнөөгийн монгол гэр бүлд хамгийн их дутагддаг зүйл юу вэ?
-Нийтлэг монгол гэр бүлүүдийн хэв шинжийг би тодорхойлж мэдэхгүй. Юу нь сайн, юу нь муу тал вэ гэж ч ярьж чадахгүй. Толстойн хэлснээр "Айл болгоны зовлон өөр өөр". Жаргал нь ч адилхан биш. Ярьсан бүх зүйлээ хэл, соёл, уран зохиол руу мушгиад сурчихсан хүний хувьд хэлэхэд, монголчууд гэр бүлээ уншиж боловсрох орчин болгож огт хэвшээгүй нь их харамсалтай санагддаг. Хүүхдээ мундаг сургуульд өгье л гэхээс биш, гэртээ сайн номын сан бүрдүүлье гэж боддог аав ээж ховорхон шүү дээ. Хүнийг хэлэлтгүй, би өөрөө ч хүүхдүүдээ зурагтаас холдуулж, ном тэврүүлээд суулгаж тэр бүр чаддаггүй. Хэрэв монгол айл бүр хүүхдүүдийнхээ хувьд сурч боловсрох таатай орчин болж чаддагсан бол, улсын маань ирээдүй их гэгээтэй болох сон. Хуучны том том сэхээтнүүд чинь дандаа л гэрийн боловсролтой, сурвалжит хүмүүжил гэдэг нь эх хэл бичгийн дээд зэргийн мэдлэг, ном судар уншиж тунгаах чадвар л байсан юм билээ.

-Таны яриа нэг л тийм хуурай, амьдралаас хол юм шиг санагдаад байна. Уг нь энгийн яриа руу л таныг оруулах гэсэн юм?
-Харамсалтай нь, би багаасаа л номноос салдаггүй хүүхэд байсан. Номноос салангид юм ярьж угаасаа сураагүй юм. Тийм болохоор ном уншдаггүй хүмүүсийн дунд юу ярихаа ч мэдэхээ байчихдаг. Ер нь би овжин, сүйхээтэй хүмүүсээс илүү амьдралаас тасархай, гэгээн шударга юм мөрөөддөг хүмүүсийг хайрладаг.

-Архины талаар юу хэлмээр байна вэ?
-Би архинд дуртай. Архи надад олон зүйлийг ойлгуулсан, бас олон хүнд таагүй сэтгэгдэл төрүүлэхэд минь ч тусалсан л байх. Хэтрүүлчихгүй бол ер нь сайхан идээ. Харамсалтай нь, сайхан зүйлийн хэмжээг барьж, шуналаа хязгаарлаж тэр бүр хүн чаддаггүй.
-Таван толгой, Оюутолгой танд ямар хамаатай вэ?
-Надад хамаатай юм уу, үгүй юу, би сайн мэдэхгүй байна. Зүгээр л бодлоо хэлэхэд, хэн нэгний эрх ашиг хөнддөгддөг тийм тогтолцоотой оронд амьдарч яваагаа дахиад давтаж хэлмээр байна. Нэгэнт л газрын хэвлий дэх баялаг ард түмний өмч гэдэг нь худлаа "хошгируулсан" заалт л биш юм бол, монгол хүн бүр Оюутолгойгоос ч, Тавантолгойгоос ч хувь хүртэх ёстой гэж уг нь боддог л юм. Даанч тэр заалт худлаа тал руугаа л хэлбийчихээд байх шиг байна. Уг нь эдгээр том ордоос овоохон ашиг орж ирээд, монголчууд баян чинээлэг, хамгийн гол нь ухаалаг боловсролтой болцгоовол мөн ч сайн сан. Гэвч тийм болно гэж найдахад хэцүү шүү дээ. Жишээ нь, сүүлийн үед надад хамгийн утгагүй санагдаж байгаа зүйл бол энэ ашиглалтын лицензүүд. Утга учиргүй тэр лицензүүдээ цөмийг нь шууд хүчингүй болгочихож яагаад болдоггүй юм бол гэж гайхаад учрыг нь ч олохгүй байна. Тэр лицензтэй хэдэн дарга, хэдэн баяжсан нөхөд байдаг л юм биз, тэдний талаар Ерөнхий сайд "Хувийн өмчид нь халдаж болохгүй тул гацаад байна" гэж зурагтаар ярьж байна лээ. Тавантолгойг хувийн өмч болгочихсон лиценз гэж байдаг юм уу, хаашаа юм бэ?

-Иргэншил гэдгийг та юу гэж ойлгодог вэ?
-Монголчууд боломжийн түвшинд иргэншчихсэн ард түмэн. Гэхдээ одоо иргэншлээ буцаагаад алдаж эхэлж байна. Иргэншлийн сайн сайхныг гээгээд, муу муухайд нь дарлуулж эхэлж байгаа болохоор иргэншлээ алдчихлаа л гэхээс яах вэ. Миний ойлгодог соёлт иргэншил бол эрүүл саруул цэвэр орчин, эмх цэгц, ухаалаг ёс журам, орчин үеийн боловсрол, тэгээд хүн ёсны харьцаа. Манайд энэ бүхэн байна уу? Ядахнаа бидэнд жирийн дундаж жишгийн ганц хот үлдэв үү? Жинхэнэ хөдөө ч, жинхэнэ хот ч байхгүй болчихлоо.

-Нүүдлийн соёл иргэншил гэж бид ярьдаг шүү дээ?
-Харин тэр соёлоо бид алдчихаад байна л даа. Яг ний нуугүй хэлэх юм бол, өнөөдөр жинхэнэ монгол ёс жудаг хөдөөний малчдад байхгүй болсон шүү дээ. Айлд ороход чинь ямаршуу машин унаж вэ, ямар ажил хийдэг гэнэ вэ л гэж сонирхоно уу гэхээс, яажшуухан мэнд мэдэж байна вэ гэдгийг хөдөөний ноолуурчид, уяачид харахаа болиод бараг 10 жил болж байна. Хотын ганц хоёр сэхээтэнд л харин наанатай цаанатай монгол ухааны шавхруу үлдсэн.

-Ц.Элбэгдорж "Эзэн монгол" гэж яриад байгаа. Үүний талаар юу гэж бодож байна?
-Би хүмүүсийг үзэн яддаггүй л дээ. Гэхдээ л надад "Энэ нь бусдаасаа дээр юм даа" гэж дотроо дэмждэг улс төрч нэг ч байхгүй. Харин Элбэгдоржийн яг тэр яриад байгаа зүйл дээр нь бол олзуурхаж, ингэж ярих хүн байх ёстой гэж талархаж байгаа. Зөв юм хийдэггүй юм аа гэхэд, ядахнаа зөв юм ярьдаг хүн байгаа нь сайхан санагдаж байна. Хэдийгээр бид улс төрчдөд молигодуулахаараа л нэг болсон хүмүүс ч гэсэн дээ.


Top
   
 Post subject:
PostPosted: May.08.08 3:39 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Яруу найрагч Г.Аюурзана, Л.Өлзийтөгс нар Индианагийн Их Сургууль дээр Монгол шүлэг хэллээ

БОРОО ШИВЭРСЭН БЛҮҮМИНГТОНЫ МОНГОЛ ШҮЛЭГТЭЙ ҮДЭШ

Найргийн үдэшлэгийг сурвалжилсан М. Саруул-Эрдэнэ

10 сарын 16 – ны үдэш Индиана мужийн Блүүмингтон хотод тэнгэр бүрхэг, бороо шивэрч байлаа. Энэ хотын модод намар цагийн эрхээр шарлах нь шарласан байх авч, зарим модод бүр нов ногооноороо, харин зарим нь улбар шар, үлдсэн нь бүр үзмэн ягаан, арван зүйлийн өнгөөр ялгарах нь эгээ л уран зураг мэт үзэсгэлэнтэй. Борооны дусалтай давхцаад мөнөөх олон өнгөт моддын навч ганц хоёроор хийсэн унах нь тэнгэрийн нулимс өнгөнд хувилан бууж, нэгийг өгүүлэх мэт. Гэртээ суугаад л юм бичээд баймаар ийм нэгэн гэгэлгэн үдэш харин Индианагийн Их Сургуулийн Олон Улсын Оюутны Төв рүү хөлхөх хөл тасрахгүй нь гайхалтай. Учир нь яг л найраг шүлэг шиг энэ үдэш Монгол улсаас ирсэн зохиолч Гун-Аажавын Аюурзана, Лувсандоржийн Өлзийтөгс нар Америк оюутнуудад зориулан Монгол шүлэг хэлсэн юм.
Индианагийн Их Сургуулийн Монгол нийгэмлэг, Монгол соёлын “Соёмбо” төвөөс хамтран энэ сургууль дээр Монгол найргийн уншлагыг гуравдахь удаагаа зохион байгуулж буй нь энэ. Урьд, 2003 онд найрагч Лувсандамбын Дашням, 2005 онд Тангадын Галсан гуай ирж, Америкчуудад монгол шүлгээс сонсгож байсан түүхтэй.
Блүүмингтоны Олон Улсын Төвд Индианагийн Их Сургуулийн Монгол судлаачид, Монгол судлалаар сурч буй оюутнууд, тус сургуульд сурч буй Монгол оюутнууд болон найраг сонирхогч жирийн Америкчууд хүрэлцэн иржээ. Монгол найраг сонсохоор хүрэлцэн ирэгсдийн дотор Төвдийн Соёлын Төвийн Ерөнхийлөгч Монгол гэгээн - Ажаа ренбүүчи, түүний шавь Чүмпэй нар содон харагдана.
Хурсан олонд хандан миний бие зочдоо танилцуулав. Ингэхдээ Аюурын хар гэгддэг Шинэ үеийн номын сан цуврал нэг үеийн залуусыг хүмүүжүүлж байгааг, Монголд Аюурзана, Баабар нарын бүтээлүүд ямагт уншигчаа алддаггүй, бэстсэллэр болдгийг, Өлзийтөгс, Аюурзана нарын эрхлэн гаргаж байсан Өчигдөр сонин хэчнээн гэрэл гэгээтэй, өгөөжтэй хэвлэл байсныг, хоёр уран бүтээлч өөрсдийн бүтээл болон шүүмж судлал, нийтлэл өгүүллээрээ Монголын шинэ үеийн утга зохиолын гол төлөөлөгчид болж буйг, Монгол улст анх удаа ямар нэг улс төрийн бодлого, байгууллагын үзлээс ангидаар жинхэнэ сонгодог утгаар нь антологи бүтээсэн болохыг, Өлзийтөгс зөвхөн шүлэг найраг бус үргэлжилсэн үг, жүжгийн төрлөөр ч чадамгай туурвидаг болохыг, Аюурзана уран зохиолоос гадна философийн тайлбар бичсэн, мөн Уиллиам Фолкнер, Мандельштам, Борхес, Эмили Дикинсон зэрэг сонгодгуудыг орчуулан Монгол уншигчдад танилцуулсан тухай ярив. Монголын шинэ үеийн утга зохиол, ерөөс оюуны ертөнцөд энэ залуу гэр бүлийн гүйцэтгэсэн үүрэг, нөлөөг 20 минутад багтаан ярих хэцүү аж.
Ингээд найрагчид шүлгээ Монгол хэлээр хэлж, тэдний шүлгийг англи хэл рүү буулгасан Содонтогос, Дэлгэрмаа, Катерин Ив, Саруул-Эрдэнэ нарын орчуулгыг англиар давхар уншлаа. Уншсан бүх шүлгийг нь энд жагсаах боломжгүй тул хамгийн богиноос нь монгол, англиар жишээлэн үзүүлбэл:

Г. Аюурзана:

Уулын горхиноос утгахад
Хусны навч оногдох нь
Хаа нэгтээх хагацал

Drawing water from a mountain stream,
A birch leaf is found:
Separation somewhere

Гарыг минь хүйтэн гээ юү?
Зүрх минь хав халуун
Хөрөхөөс нь өмнө урж идмээр халуун шүү

Хуруу минь чичирч байна уу?
Хуйлран хүрхрэх далай
Төвдөө нам гүм биш үү?

Did you say my hands are cold?
However, my heart is very hot!
So hot that someone should tear and eat it
Before it cools down!

Are my fingers trembling?
Isn’t the waving and roaring ocean
Peaceful at its center?

Л. Өлзийтөгс

Хөл хүнд бүсгүй

Яг зүрхэн дор минь ус, загас цалгина...
Яасан урт өдрүүдийг хэвлийдээ би тээнэ вэ?
Үхлийн минь үүдийг нээж орхиод нарыг үзэхээр яарах
Үл таних нэгний өмнөөс цагийг би тоолно.

PREGNANT WOMAN

Right under my heart
Water and a fish are splashing.
What long days I carry in my womb,
Counting the days and time for the one
Who will open my death door
And hurry to see the sun.

Он жил цас болон бударч
Он жил бороо болон шивэрч
Он жил мод болон ургана
Одоо л би чамайг танилаа,
Элс өвс минь

Years become snow~and fall;
Years become rain~and drizzle;
Years become trees~and grow;
Now I know you:
Sands and grasses!

Шүлгээ хэлж дууссаны дараа асуулт хариулт үргэлжиллээ. Америкчуудын Монгол найргаас юуг тухайлан сонирхож байгаа нь бидэнд харин сонин байв. Монгол яруу найрагт хайку мэт өөрийн гэсэн өвөрмөц хэлбэр байдаг уу? 90-өөд оноос хойш Монголын утга зохиол хэрхэн хувьсан өөрчлөгдсөн бэ? Найрагч Рэмбо нэгэнтээ найраг бичнэ гэдэг өөрийгөө танин мэдэх явц гэсэн байдаг. Та хоёр үүнтэй санал нийлэх үү? Хоёр найрагч гэрлэхэд хэцүү байдаг уу? Нэг нэгнийхээ шүлэг бүтээлийг засдаг уу? Монголын утга зохиолтой танилцъя гэвэл хэнээс эхлэхийг зөвлөх вэ? Шүлэг бичих хийгээд өрөөлийн шүлгийг унших хоёр хоорондоо ямар хамааралтай байдаг бол? Таны шүлэг найрагт хамгийн их нөлөөлсөн зохиолч хэн бэ? Монголын өнөөгийн утга зохиолд өрнө, дорнын алиных нь нөлөө их байна вэ? гэх мэт асуултуудад хоёр найрагч маань заримдаа санал нэгтэй, заримдаа эсрэг тэсрэг үзлээр хариулж байлаа.
Албан ёсны ажиллагаа дууссаны дараа хүмүүс хоёр найрагчтай нүүр тулан танилцаж, нэрийн хуудсаа солилцон, кофе ууж, чөлөөтэй ярилцлаа.
Ингээд энэ өдрийн ажиллагаа өндөрлөх гэж байтал гаднаас бороонд норсон хоёр залуу сандран орж ирэв. Бүр Индианаполис хотоос найргийн уншлагыг зорин гараад замдаа бороонд түгжрэн зогссоор хоцорчихжээ. Нэг нь Аюурзанын “Арван зүүдний өр”, нөгөө нь Өлзийтөгсийн “Эрх чөлөөтэй байхын урлаг” номыг барьсан байна. Амжаад номон дээрээ гарын үсэг аваадахлаа. Хоёр ном нэлээд элэгдсэнийг харвал гар дамжин овоо уншигдсан бололтой. Тэр холоос ирснийг нь бодож хоёр зохиолч мөнөөх залуустай уулзан ярилцав. Дархансүх хэмээх Дарханы залуу, дүүийн хамт ирсэн нь энэ аж. Тэд нэгэн сонин түүх өгүүлэв. Анх ирээд нэгэн Япон зоогийн газар ажилладаг байжээ. Япон эзэн нь ихэд дээгүүр санаатай, түүнийг байнга дээрэлхэн, дорд үздэг байсан гэнэ. Залуу нэг удаа Аюурзанын Хайкуны тухай зуслан дээрээ бичсэн өгүүллийг олж уншжээ. Түүндээ Аюурзана Японы хамгийн сонгодог хайкунуудыг кирилл үсгээр, япон хэлээр бичин үзүүлээд Монголоор орчуулан, гүн утгыг нь өөрийнхөөрөө тайлан өгүүлсэн байдаг. Үүнийг мань залуу цээжилчхэж. Нэг удаа Япон эзэн нь дээд зиндааны Япон найзуудтайгаа найрлан суух мөчийг ашиглан ийм хайкунд би дуртай хэмээн Японоор хэлж гэнэ. Бүгдийн нүд орой дээрээ гаран, эзэн нь Чи тэгээд наадхаа хэрхэн ойлгов? хэмээн асуухад мөнөөх тайлбарыг хэлсэн байна. Үүнээс хойш эзэн нь “Чи ийм юм уншдаг, ингэж ойлгодог хүн юм бол чи миний зиндааны хүн байна” хэмээн ихэд баясан харааж загнах байтугай хүндлэх болсон аж. Түүнээс хойш мань залуугийн хувьд ч Аюурзана эрхэм хүн нь болж үлджээ.
Өдөр нь ажилтай байсан Блүүмингтоны залуус хоёр зохиолчтой оройн хоол хамт барин шүлэг найргийн тухай яриа өрнүүлснээр найраг ундарсан энэ өдөр өндөрлөлөө. Хоёр найрагч дараа өдөр нь Айовагийн Их Сургууль дахь Олон Улсын Найрагчдын хөтөлбөрт оролцохоор гарлаа.


Top
   
 Post subject:
PostPosted: May.10.08 7:46 am 
Offline
Хvндэт Гишvvн
Хvндэт Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.29.08 6:23 pm
Posts: 167
Нvvрсэн дээр гишгэхийн

тулд би гутлаа тайлав

Нvцгэнээрээ чамайг

тэврэхийн тулд арьсаа

тайлав

Чамайг хайрлахын тулд

би биеэ тайлав

Чамд хувирахын тулд

сэтгэлээ тайлав

Дахин дахин унших тусам их гүн сэтгэгдэл төрүүлэхийн.


Top
   
 Post subject:
PostPosted: May.24.08 4:06 pm 
Offline
¤ Digital Art
User avatar

Joined: Jan.03.04 8:47 pm
Posts: 517
Жак Превер
Парисын шөнө

Гүн шөнийн харанхуйг нэвтлэн
Гурван удаа шүдэнз зурав
Ялдамхан царайг чинь харах гэж
Янагхан нүдийг чинь үзэх гэж

Улаахан уруулыг чинь ажих гэж
Удаа дараа гэрэл гаргав
Далай хайрыг чинь мэдрэх л гэж
Дараа нь чамайгаа энхрийлэн тэврэв

Анир чимээгүй балар харанхуй
Алаг дэлхийг дахад л нөмрөв


Top
   
 Post subject:
PostPosted: Aug.27.08 12:30 pm 
Offline
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
User avatar

Joined: Feb.25.06 10:02 pm
Posts: 754
Location: шувуудын одох зүгт...
Ерөнхийдөө Аюурзанын бүтээлүүдийг тавьсан бололтой
Түүний бүтээлүүдээс нилээд хэдийг олж үзэж амжсан шүү

Гарыг минь хүйтэн гээ юу ?
Зүрх минь хав халуун
Хөрөхөөс минь өмнө урж идмээр халуун шүү

Хуруу минь чичирч байна уу?
Хуйлран хүрхрэх далай
Төвдөө нам гүм биш үү?

Орчуулга нь:

Did you say my hands are cold?
However,my heart is very hot!
So hot that someone should tear and eat it
Before it cools down!

Are my fingers trembling?
Isn't the wavingand roaring ocean
Peaceful at its center?

_________________
ШҮҮМЖЛЭЛД мэдрэг бай!


Top
   
 Post subject:
PostPosted: Aug.29.08 10:03 am 
Offline
¤ Expert

Joined: Feb.12.06 2:12 pm
Posts: 5109
Location: RW
Mongoliin Nuuts Tovchoog shuud onlineaar sonsono uu mon tataj avch bolno: http://www.orloo.info/hearfull/3087---

file-iig zadlah nuuts ug n: www.hamtdaa.de

Image

_________________
sudalgaa


Top
   
PostPosted: Nov.05.08 10:55 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
krilleer bichij bolohgui bolhoor oligtoi medeelel ugch bolohgui yum.

za yamartaa ch B.Galsansukh turiin shagnald ner devshjee. Mongolyin zohiolchdyin evleliin 80 jiliin hureend heden hun turiin shagnald ner devshsend tuunii ner bagtjee. Nodnin jil ene tsag uyed mun G.Ayurzana turiin shagnald ner devshij baisan yum.
Mun Chinagyin Galsan German ulsaas eh orondoo bur ergej irsen buguud uuriin buh hurunguuruu eh orondoo 1.000.000.000 mod tarij eh orondoo belegleh yum bilee.

_________________
www.eliihouse.blogspot.com


Top
   
PostPosted: Nov.06.08 11:03 pm 
Offline
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
User avatar

Joined: Jun.12.06 11:00 pm
Posts: 1539
Location: Бархасбадь/Европа
Чандаа wrote:
Mun Chinagyin Galsan German ulsaas eh orondoo bur ergej irsen buguud uuriin buh hurunguuruu eh orondoo 1.000.000.000 mod tarij eh orondoo belegleh yum bilee.


Энэ ямар эх үүсвэртэй мэдээлэл вэ??? Чихэнд чимэгтэй л сонсогдож байна. :-D

_________________
http://youtu.be/y6Sxv-sUYtM


Top
   
PostPosted: Nov.07.08 3:26 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Uuriih n hevleld ugsun yariltslaga. Ub-d 100.000 yig tarih yum gesen. Uuriin uusgesen Chinagyin Galsan san n ene buh uil ajillagaag sanhuujuuleh yum bilee. Uuruu amiddaa ur dung n uzehgui ch gesen ur huuhed n urgeljluulen avch yavna. Mungu sanhuugiin huvid zuvhun uuriin hurunguur zohitsuulah bololtoi yum bilee. Baruund tereer 28 nom gargasan buguud delhiin mash ner hundtei olon shagnal avsan, mun baruund zohiolchyig bie barsnaas 75 jil tuunii ger buliihend n oyunyi umchiin orlogo n orj irdeg. Tegehleer ene ajil zogsono, nurna gej ailtgui yum bilee.

_________________
www.eliihouse.blogspot.com


Top
   
PostPosted: Jan.13.09 7:20 pm 
Offline
Төгөлдөр гишvvн
Төгөлдөр гишvvн
User avatar

Joined: Feb.28.07 10:18 am
Posts: 81
Аюурзана шагнал авч байгаа дүрс монгол тв-ээр лав харагдахгүй байхаар нь мань хүн татгалзжээ гэсэн юм бодож суув. Харин сувгаа солиод 25 дээр тавьсан чинь манай хүн гэм хийсэн аятай жишүү харчихсан шагналыг авч байв. Надад юуны хамаа, тэр хүн шагнал хүртээ л биз. Харин Монголын утга зохиол шагнал, алт мөнгө зэсийн эргэн тойронд л байх шив дээ.


Top
   
 Post subject:
PostPosted: Jan.15.09 11:44 am 
Offline
Жирийн Нэгэн Гишvvн
Жирийн Нэгэн Гишvvн

Joined: Jun.26.05 1:24 pm
Posts: 10
Г.Аюурзана , Ц.Буянзаяа , Л.Өлзийтөгс , Б.Галсансүх , Б.Батрэгзэдмаа нарын нэр шагнагдсан хүмүүсийн дунд явж байх юм . ( Татгалзсан хүн огт байхгүй юм байх даа . )
Энэ нь тэд амьдарч буй нийгмийнхээ талаар цэгцтэй ойлголтгүйг илтгэх мэт санагдана .
Төрөөс өгч буй төмрийн үнэ цэнэ гэж огт үгүй .
Өөрсдийгөө л инээдтэй байдалд оруулах юм даа .
Одоо сонин хэвлэлд Г.Аюурзаны нэрийг дурдах болгондоо Монгол Улсын соёлын гавъяат зүтгэлтэн гэх болно доо .
Сүүлд нь яруу найрагч , зохиолч нь гээгдээд МУСГЗ Г.Аюурзана гэх болох байх даа .


Last edited by n on Jan.20.09 11:32 am, edited 1 time in total.

Top
   
 Post subject:
PostPosted: Jan.15.09 11:49 am 
Offline
Жирийн Нэгэн Гишvvн
Жирийн Нэгэн Гишvvн

Joined: Jun.26.05 1:24 pm
Posts: 10
Б.Галсансүхийг МАХН-ын хэвлэл мэдээллийн албанд ажиллаж байгаа гэсэн байх юм . http://www.mongolnews.mn/unuudur.php?n=26637
Хэрэв үнэн бол хэлэх ч үг алга даа .
Яруу найрагчийн хувьд тэрээр нэгэнт үгүй болсон .
Б.Галсансүх 1972-1995
Одоо хүнийхээ хувьд үгүй болж байна .


Top
   
PostPosted: Feb.13.09 5:52 pm 
Offline
Powered by Asuult Sambar
User avatar

Joined: Oct.01.05 1:07 am
Posts: 10489
Location: Copenhagen
yeshua wrote:
Neeren ene zaluu noim gargagch naraas zalhlaa., Nom gedeg utgaa aldjee, Ug n bol nom gedeg chin Barag l tusul bolj bj garah yostoishd. yamrch project bish zugeer l ugnuud, orchin ueiin hellegguud, udriin temdegleluud, tgd medremj bicheed bgamu geheer bas ugui., neg l ih noirmogloson humuusiin bichleg,. Tsangajiiiiiiiiiiiiiina


saihan hellee


Top
   
PostPosted: Feb.13.09 7:25 pm 
Offline
Эелдэг Гишvvн
Эелдэг Гишvvн

Joined: Nov.21.08 6:01 pm
Posts: 62
Location: elii house
nomyin delguureer zunduu l gadnyi orchuulgyin nomnuud baina shd. erj suraglaad uurtuu yu taarhaa meded avbal unshih yum hyazgaargui l ikh baina. nomyin sanguud geed asar ikh erdenesiin sanguud ch baina dag.


Top
   
PostPosted: Feb.14.09 5:47 pm 
Offline
¤ Photographer
User avatar

Joined: Mar.12.07 2:24 pm
Posts: 2065
Location: Bolor street
тэр бол өөр хэрэг. Гадны ном уншаад болох эсэх л тэр хамаагүй. тийм ном би яриагүй. гадных гадных л гэхийн алийн болгон сэрэл мэдэрхүйгээ дандаа гададын зохиол авах тэртээ тэргүй монголын бараг хүн болгон ном гаргажийна. Гол нь тэнд Ямар ч концевци байхгүй. Үхмэл зүгээр орчин үеийн бичлэгүүд. амар ч юм даа өдрийн тэмдэглэл шиг эрээвэр хураавар юмаа нийлүүлээд нэг ном гаргачихдаг. Угтаа ном гэдэг чинь гол концевци-той нэлээн нухаж ажилласан Төсөл прожект л байх ёстой юм шиг. үүн дээр л сүүлийн үеийн ном гаргаж байгаа хүмүүс алдаад яараад байгаа юм шиг. Зураач нар ч гэсэн дээ Үзэсгэлэн гаргахдаа олон жил зурж цуглуулсан юмаа нийлүүлээд гаргачихдаггүй, нэг концевци дээр суурилаж л үзэсгэлэнд тавих бүтээлээ тооцоолдог шд. Яарвал даарна гэдэг шиг хэт яарч дэмий юм гаргахаар нэлээн сайн ажилчихаасай л гэж хүсэж байна. Ном шиг ном уншмаар байна шд. тэгэхгүй сүүлдээ ном аваад байна уу өдрийн тэмдэглэл уншаад байна уу ялгахгүй байнаа.
Аюур гэхэд л гурамсан романуудаа 3 4 жил 3 ном болгохдоо гол концевци нь юу байхав, хаанаас нь юу нь эхэлж, юу өрнөж, хаана төгсөж аль ном болохуу гэдгээ мэдэж байдаг шд. бас тэгээд хэт яаралгүй сайн боловсруулж гаргасан шиг санагдсан.

_________________
Just easy as A B C


Top
   
PostPosted: Feb.17.09 5:35 pm 
Offline
Эелдэг Гишvvн
Эелдэг Гишvvн

Joined: Nov.21.08 6:01 pm
Posts: 62
Location: elii house
uran zohiold tsenzur shaardlaga tavij bgaa chen zov bolovch utga uran zohiolyin eh suurind yamar negen zorilgo gej baidaggui. uran zohiol uureg huleedeggui bilee. tiimdee ch tsagyin ayasaar yamar negen nomyig unshigchid uuriinhuuruu huleej avaad une tseniig n gargadag. humuus uuriin yu hussenee hiij l baig l daa. tegeed ter n gantshan uurtuu hiisen zuil ch baij boloh. 90 onoos umnu zohiolchdyin evlel chinii helj bgaa shig shalgaruulaltaar nom hevledeg bailaa. 500 orchim roman lav tegj garsanaas mongolchuudyin tolgoid hed n uldseniig medehgui yum. tegehdee ikh l baga n uldsen. gol n hend zoriulj yah gej gargaj bgaa ve gedeg unelemj utga zohiold baidaggui. unshih neg n unshina l biz. ugui bol ugui l biz.
hoyort yum bichigch humuus uur uuriin heneerheld avtsan tul ted uursdiihuuruu l hussen zuilee hj baigaa. manai uran zohiol 90 onoos hoish 2002 on hurtel zogsolt hiigeed shinechleltiin hoorond zutguulj bsan bol unuudur modern, post modern, absurb helberee oilgood ch baigaa yum shig oilgohgui ch baigaa yum shig baigaa bolhoor chinii buhimdaj bgaa chin tumen zuv. yamartaa l chi ireeduigees unshih yum huleej baigaagaas hoish unuudurtuu buhimdaj uuriigee zovooh n yuv? tiim beez?


Top
   
PostPosted: Feb.18.09 1:01 pm 
Offline
¤ Photographer
User avatar

Joined: Mar.12.07 2:24 pm
Posts: 2065
Location: Bolor street
хахаххахаха. Чандаа чи бүр үг өгүүлбэр ойлгохоо байжээ.
Би ямарч шаардлага тавиагүй. Тухайн үед үнэ цэнэгүй байсан ном цаг үеээ дагаад уншигчидтай болно гэж юугаа хуцаад байгаан бэ?. Тийм зүйлс байдаг цаг үедээ ганцаардаж бйасан уран бүтээлчид бий. гэхдээ тэд чинь хичнээн цаг үеэсэ өөр байлаа гээд өдрийн тэмдэглэл хэний ч хамагүй блог дээрээс уншичиж болох утга байдаггүй хэдэн бичлэг хийж яваагүй. Чи тэр зохиолчдод утга концевци байгаагүй гэж ярьж байгаа бол одоо утга зохиолын ангид сурч, өдрийн тэмдэглэл сараачсан бор дэвтрээ хэвлүүлж тэр улсуудын номын үнэ цэнийг цустааад юу хийнэ.
Бухидал гэнэ үү. Намайг чам шиг Бүтээл хэрэггүй хог 2-оо ялгаж салгадаггүй, утга зохиолд концевци байдаггүй гэж ярьсан өөрийгөө таниагүй хошгирсон юмнууд л бухимдуулдаг болохоос тэр ном гаргаж байгаа хүмүүст би бухимдаагүй байсан. Зүгээр л нэгэнт л ном гаргаж байгаа бол хийсэн шиг хийх хэрэгтэй хэт яарч байна гэсэн. Ном гэдэг чинь нэг ёсны төсөл.

_________________
Just easy as A B C


Top
   
PostPosted: Feb.18.09 1:08 pm 
Offline
¤ Photographer
User avatar

Joined: Mar.12.07 2:24 pm
Posts: 2065
Location: Bolor street
БИ зөвхөн хэтэрхий яараад байна. яарвал даарна л гэсн утгатай юм бичсмэншд гэтэл өдөөс шал ондоо юм яриад жинхэнэ цаг үеийн бүтээлч нартай тэр хог новшийг харьцуулж байгаан бол чи яаж ...,
Тэгж Ярьвал одоо гаргаж байгаа ихэнх номнууд цаг үеээсээ хоцорцон уйдчихсан.залхчихсан л хаа ч хамаагүй блог олоход уншихаар л зүйлүүд.

тэгээд ч би эхнээсэ зөв юм ярьж байна. үнэн зүйлс хэлсэн. Харин Чандаа чи жоохон илүү дугарч хэрэггүй юм солиорох юм хамгийн гол ярьж байгаа зүйлийнхээ утгыг ч ялгаад салгачихгүй.

_________________
Just easy as A B C


Top
   
PostPosted: Feb.18.09 8:38 pm 
Offline
Эелдэг Гишvvн
Эелдэг Гишvvн

Joined: Nov.21.08 6:01 pm
Posts: 62
Location: elii house
aihtar humuusees hol baih mini. ug heliin guitseh uhaan hurehgui n. nom gedeg tusul gej hezee ch haanaas ch sonsoj baisangui. sursan surguuli, sonsson zuileeree hariu hellee. uur yu ch gehev.


Top
   
PostPosted: Feb.18.09 8:49 pm 
Offline
Асуулт Самбарын Хvндэт Манаач
User avatar

Joined: Apr.02.04 12:15 pm
Posts: 4821
Location: When you're up please lift me up, when you're down don't let me down
Энэ еэшуа одоо "хаая" юм уу хаашаа юм бэ ? үсчээд л ....гэснээс шагналын хувьд бол ялгаа юуун ? авахгүй гэж хэл амны бай болж байснаас чимээгүйхэн авчихсан нь бараг дээр биз...

_________________
I have no identity


Top
   
PostPosted: Feb.19.09 12:07 pm 
Offline
Олны Танил Гишvvн
Олны Танил Гишvvн
User avatar

Joined: Dec.10.05 10:42 pm
Posts: 512
Location: hh
Өдрийн тэмдэглэлүүдийг хураагаад эмхлээд хэвлүүлсэн ч тэр чинь нэг концевци бишүү. Концевци гэж ингэхэд юу гээч яриад байнаа. Концевци биш project гэвэл зүгээр юм байна.
Миний яриж байгаагаар өдрийн тэмдэглэл эмхэтгэж хэвлүүлэх нь project гэхиймүү. Гадны оронд энэ төрөл нилээд хөгжчихсөн шиг байналээ.
Саяхан миний танидаг гадны найз маань яг ийм ном уншиж байсан. 80-аад билүү дээ онд амьдарч байсан нэгэн алдартай хүний Парис, Лондон дахь өдрийн тэмдэглэлүүдийг эмхэтгээд хэвлүүлээд л гаргачихсан.
Энэ нь ч надаа их сонирхолтой санагдсан. Хүн бүр тэгээд өөр өөрсдийн л унших юмаа уншина шүү дээ.
Манай утга зохиолд уран зохиолын номнууд нь хаана тэгж өдрийн тэмдэглэл шиг юм гараад байна.
yeshua гишүүн тэгвэл нэр устай нь тэр номнуудаа шүүмжлээч дээ. :aa:


Top
   
PostPosted: Feb.19.09 6:15 pm 
Offline
Эелдэг Гишvvн
Эелдэг Гишvvн

Joined: Nov.21.08 6:01 pm
Posts: 62
Location: elii house
utga zohiol sudlal shuumjiin talaar heden ug helye.

Manai utga zohiold unuudur shineer hevlegdeh nom zohiol olshirch baigaa bilee. Chanar bolood buteemjiin huvid her baigaag unshigchid n uur uursdiinhuuruu dugnej baigaa bolovch unshigchdad hereg bolohuits sudlal shuumj harin 0 baina. Tiimdee ch yeshuagyin deerhi yaria uudsen bizee. Harin mergejliin tuvshind unelj tsegnej, tuhain zohiolyin, nomyin undsen mun chanar aguulga bolood hel nairuulga busad zuilsiig n dugneh mergejilten hovor baih shig baina.
Minii sanj buigaar S.Enhbayar, Ch.Galbadrah zereg sain shuumjlegchid baidagch ted nar maani unuudur uursduu huuchirch, unshigch bolood niigmiinhee setgel zuigees hol tasarch baih shig haragddag. Mun Neu Critic geed uran zohiol shuumjiin neg bulgem baidag ba hoyor gurvan uran zohiolyin shuumjiin nomtoi. Terhuu nom n 1990 onoos hoish 2000 orchim uyeiig hamarsan baidag shig sanj baina. Uur busad yamar sudlaach shuumjlegch baidgyig haraahan medehgui baina.
Oyutan minii nudend unuugiin uran zohiol bolon unshigchid maani het utopi handlaga uruu orj baih shig sanagddag. Humuus mgl-yin shine uran zohiolyig Ayurzana, Ulziitugs, Galsansuh terguutei ulsaar tusuulun bodoj, tedniig tsaglashgui ikh avyastan buhii l nom zohiol n hetiidsen sain gesen dugnelt davamgailj, aldaa dutagdalyig n anzaarahgui yavaad baih shig ee. Jishee n Ayurzanyi "tsasnyi roman" bol Kobe Aben "Elsnii huuhentei" ikh adilhan.
Gol n uran zohiolyin olon chig handlaga ursgalyig sain yalgahgui unshigchid bugdiig n hamruulan modernist, post modernist gej dugneh handlaga ikhsej baih shig. Ter dundaa S.Anudaryig modernist, avangard, thresh metalist geh meteer tsollon medeh medehguigeeree hoshuurtsgaadag. Getel Anudar agsan maani uuriigee surrealist zohiolch gej uzdeg baijee.
Alivaa utga, uran zohiolyin buteel bol negt tuhain zohiogchyin tsever sublimatsi baidag. Sublimatsi gedeg bol tuhain hunii setgehuin erh chuluu tul negdugeert tuuniig n hundleh heregtei yum bolov uu. Hoyort alivaa uran zohiolyin buteel n uuriin gesen amin suns bolson indivudaltai baidag. Harin uuriin geh indivudal baihgui olon nomyig humuus nuguuhtei n haritsuulan dugnelt gargadgaas sain muu, commercil ene ter gesen dugnelt gardag baij medeh yum.
Mun yamar ch zohiolyin ard zohiogchyin bolon tuhain niigmiin pschylogy bii. Iinhuu sublimatsi, indivudal, pshychlogy 3 alivaa nomnyi eh amin suns n baidag. Edgeeriin daraa tuhain nomnyi uguulemj, helber, bichleg, nairuulga, havtas disain, ug usgiin aldaa zereg zuils ded asuudal boldog bilee. Teheer bid ehleed yamar negen nomond shuumj gargahdaa deerh gurvan gol zuilsiig n anhaarah heregtei yum bolov uu.


Top
   
PostPosted: Feb.27.09 12:08 pm 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Dec.14.06 9:51 pm
Posts: 10830
Location: I хороололдоо долгионт тотьхон, зебра болон ява амадинуудын хамт :-)
Манай утга зохиол угсаатны зүй талдаа бол сонирхолтой, орчуулбал угсаатны зүй судалдаггүй гадаадын хүнд
ойлгомжгүй, сонирхолгүй. Аюурзана бол хүн төрөлхтний ерөнхий асуудлуудад ойр бичдэг. Угсаатны зүй бичдэггүйгээрээ онцлогтой.

Гэхдээ угсаатны зүй хэрэггүй гэж байгаа юм биш шүү.

_________________
950|6GB|GTX460|4.5TB|X360S|PS3SS


Top
   
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic  Reply to topic  [ 97 posts ]  Go to page Previous 1 2 3 4 Next

All times are UTC+09:00


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  

Copyright Asuult.NET © 2000-2015.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2015 phpBB Group. Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Limited