#AsuultSambar :

ASUULT.NET - МОНГОЛ УЛС МАНДАН БАДРАГ!
It is currently Sep.21.18 6:57 am

All times are UTC+09:00




Post new topic  Reply to topic  [ 1088 posts ]  Go to page Previous 136 37 38 39 4042 Next
Author Message
PostPosted: Sep.14.11 9:44 pm 
Offline
Самбарын Хvндэт Тугчин
User avatar

Joined: Nov.03.10 7:33 pm
Posts: 2268
Location: Яг одоо л цаг нь, яг одоо л бүх зүйл өрнөж байна.
ADONIS wrote:
Ганц хоёрхон мянган жилийн настай шинэхэн сүнснүүд үнэ тохирч зарна. Хуучин сүнс авна

За болио, хэн тэгээд л нусан журуудыг авах гээд явж байдын, ядаж 3500 жилийн настай бол өөр шд.
Нэрэй 20 гарч яваа амьд 2 бие зарна, нэг нь Энэтхэгт нөгөө нь АНУ-д байгаа, 2улангых нь амьдрал сайхан, 2лаа язгууртан гаралтай шүү.
Бас 2лаа эрэгтэй. Үнэ тохирно, сайн ярина.

_________________
Энгийн.. [Дээш дээш ас ас]


Top
   
PostPosted: Sep.21.11 4:39 am 
Offline
Гал Дөл Гишvvн
Гал Дөл Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.30.06 9:58 am
Posts: 1480
Location: Camp nou-d балай авж байна!!!
утгаа алдах,

_________________
Mes que un club :jinguudeh:


Top
   
PostPosted: Sep.21.11 2:36 pm 
Offline
Асуулт Самбарын Хvндэт Манаач
User avatar

Joined: Dec.01.10 12:15 pm
Posts: 4659
Ямартай ч байдаг нь үнэн

_________________
.: : :.: :


Top
   
PostPosted: Sep.21.11 3:05 pm 
Offline
Жинхэнэ Бука Гишvvн
User avatar

Joined: Feb.19.08 9:20 pm
Posts: 2771
Location: Болно гэвэл болж байна ш дээ
Дэргэд минь хараад зогсож байна.

_________________
Өө буга минь


Top
   
PostPosted: Sep.28.11 9:23 pm 
Offline
Дvрэлзэх Дөл Гишvvн
User avatar

Joined: Sep.01.10 2:27 pm
Posts: 1626
Location: Бодол минь ноорог дээр, гэвч тэр хогын саванд..,
юу гэж хэлэх нь ойлгомжгүй хачин зүйл байдаг л юм байх байдаг ч байх харин яг юу вэ
хийсвэр зүйл оюун ухаан яг юу юум бол доо
хэт шашин талаас нь хараад байх бас онцгүйшдээ

_________________
тоо бодвол толгой [с]эргэнэ!


Top
   
PostPosted: Sep.30.11 10:24 pm 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Oct.08.09 10:00 pm
Posts: 1577
Location: Төсөөлөхгүй энэ ертөнцийг хонгор минь чамгүйгээр
shashin geltgui shutleggui nadad haragdaj suns zailuulsan eddee

_________________
4ever i Love U.U're Mine♥


Top
   
PostPosted: Oct.01.11 1:00 am 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Jul.20.11 11:42 pm
Posts: 2359
хэт их хурдтай зүүдийг сүнс гэж ойлгодог юм бишүү.

_________________
Lumen soli mutuum das


Top
   
PostPosted: Oct.01.11 6:17 pm 
Offline
Дvрэлзэх Дөл Гишvvн
User avatar

Joined: Sep.01.10 2:27 pm
Posts: 1626
Location: Бодол минь ноорог дээр, гэвч тэр хогын саванд..,
ETB wrote:
сүнс сүнс гээд л хүний сүнсийг яриад байдаг. бусад амьтад нь ингэхэд яадым бол? хүн гэхээрээ ганцааараа сүнстэй байдым уу? үй олноор нь хядаад байгаа ялаа сүнстэй бол яах вэ? Нөгөө сүнс нь үй олноороо хоргодож нтр. :hihi:

:wahaha: тэгвэл бас хэцүү л юм магадгүй ээ магадгүй

_________________
тоо бодвол толгой [с]эргэнэ!


Top
   
PostPosted: Oct.01.11 9:01 pm 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Sep.30.09 11:08 pm
Posts: 4133
Location: Сар жилүүд улиран өнгөрж Сиймхий тархины чавхдасууд нэг нэгээрээ тасардаг газар...
амьтай амьгүй бүхэн сүнстэй шүү дээ тэр дундаас хүний сүнсний үзүүлэх нөлөө хүмүүсд ихээр мэдрэгддэг.

_________________
www.tesseract-club.blogspot.com/


Top
   
PostPosted: Oct.04.11 9:01 pm 
Offline
• Moderator*
<b><font color=#0000FF>• Moderator*</font></b>

Joined: Dec.30.05 1:57 am
Posts: 4311
Location: DAFUQ
Сүнс бол сүнс л юм даа

_________________
Доор ертөнц эргэнэ


Top
   
PostPosted: Oct.07.11 11:47 pm 
Offline
Yзэсгэлэнт Гишvvн
Yзэсгэлэнт Гишvvн

Joined: Sep.07.11 9:08 pm
Posts: 331
???

_________________
Талын Монгол эрчүүд хийморьтой


Top
   
PostPosted: Jan.09.12 7:02 pm 
Offline
Сvнгэнэх Сумны Шуугинах Исгэрээн
Сvнгэнэх Сумны Шуугинах Исгэрээн
User avatar

Joined: Dec.18.11 12:42 am
Posts: 58
<iframe width="560" height="315" src="http://www.youtube.com/embed/CCx34OQSpqU" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>


Top
   
PostPosted: Mar.08.12 12:29 pm 
Offline
Ухаалаг Гэж Жигтэйхэн Гишvvн
Ухаалаг Гэж Жигтэйхэн Гишvvн
User avatar

Joined: Feb.28.12 8:51 pm
Posts: 195
Location: Арагшаа хардаа!!!Би хутга барьчихсан зогсож байна
Эр хvн тэжээж л чадвал хоёроос дээш эхнэртэй байхыг хуульчлан зєвшєєрvvлэх гэж нэг хэсэгтээ улайран зvтгэсэн ховсчин С.Хvрэлбаатарын сонирхолтой яриаг сонсох завшаан нэгэнтээ тохиож билээ.

Мань эр ховсныхоо хvчээр хvний сvнсийг дууддаг, тэр хvнийг урд, хойд насанд нь аваачиж чаддаг, ямар ч євчнийг эмчилж чаддаг, хvнийг єєрийн ухаан бодолгvй "зомби"' болгон хувиргаж чаддаг, ийм "зомби" болсон хvмvvс тvvний ямар ч тушаалыг биелvvлэхээс буцахгvй болж мэдэх аюултай болдог зэрэг олон сонирхолтой зvйл ярьснаас заримыг сонирхуулъя.

Ховсчин Хvрэлбаатар хvнийг "зомби" болгон буруугаар ашиглаж байсан тохиолдол байхгvй ч, ингэж ашиглавал "зомби" болсон хvмvvс ямар ч аймшигт гэмт хэргийг vйлдэж чаддаг ажээ. "Зомби" нь нэг талаас vхээд бєєгийн хvчээр амь орсон, єєрийн ямар ч ухаан бодолгvй хvмvvсийг хэлнэ. Нєгєє талаас бусдад ховсдуулсан, мєн л єєрийн ухаан бодолгvй болсон хvмvvс ажээ. Гадаадад ийм ховсдуулж "зомби" болсон хvмvvс дээрэм, аллага vйлдэж ховсноос гарсан хойно юу хийснээ огт санадаггvй байна. Тийм учраас тэдний vйлдсэн гэмт хэргийн ял тэднийг ховсдсон хvмvvсийн толгой бууж, "зомби" нар ялгvй хоцордог тохиолдол цєєнгvй байдаг ажээ.

Олон жилийн ємнє ховсчин Хvрэлбаатарын аавын бие муудаж, мэргэ тєєргийг нь vзэхэд сvнс нь зайлсан байжээ. Тэр vед Хvрэлбаатарын эхнэр жирэмсэн байсан бєгєєд аавынхаа сvнсийг дуудуулсны дараа эхнэр нь гэнэт зулбасан байна. Vvний учрыг нягтлан vзэхэд аавын нь сvнс эхнэрийн нь хэвлий дэх урагт шингэсэн байсан бєгєєд сvнс эзэн биедээ орсноор ураг амьгvйжин зулбасан ажээ. Ер нь иймэрхvv маягаар хvний сvнс цусан тєрлийнхєє хvмvvсийн биед шингэсэн тохиолдол цєєнгvй байдаг ажээ.

Нэгэн удаа Хvрэлбаатар дээр хvзvvндээ улаан мэнгэтэй нэг хvн ирж мэнгэнийхээ учрыг асуугаад "Энэ мэнгэ маань хvvхнvvдэд хvзvvгээ шимvvлсэн юм шиг их эвгvй харагддаг. Ялангуяа олны газраар явахад надад их хvндрэлтэй байдаг. Энэ мэнгээ арилгуулах эмчилгээ хийлгэмээр байна" гэхэд Хvрэлбаатар тvvний заяа тєєргийг vзээд "Хэрхэвч оролдож болохгvй. Чиний ес дэх vеийн євгийг нас барахад хvзvvн дээр нь улаанаар тэмдэг тавьсан юм байна. Чи тэр мэнгийг авч тєрсєн учир тvvний хойд насны хvн болж байна.

Тэр євєг чинь нутаг хошуундаа их нэр хvндтэй язгууртан хvн байжээ. Чиний наад улаан мэнгэ чамаас хойш долоо дахь vеийн хєвгvvний чинь хvзvvн дээр гарч тєрєх юм байна. Тэр хєвгvvн их эрдэм боловсролтой, олныг дагуулсан хvн болох юм байна. Vндсэндээ чи долоон vеийнхээ дараа дахин тєрнє гэсэн vг. Євєє чинь есєн vеийнхээ дараа чи болон тєрсєн юм байна. Хэрэв энэ мэнгийг арилгавал чиний удмынхан чамаас хойш єєдлєхгvй юм байна" гэж зєвлєснєєр хариугvй мэнгээ арилгуулах эмчилгээ хийлгэх гэж байсан тэр эр больжээ. Тэр эр ч байгууллага хамт олондоо нэр хvндтэй, эрдэм боловсролтой нэгэн байжээ. Аливаа мэнгэний утга учир ийм нарийн ажгуу.

Ховсчин Хvрэлбаатартай нэгэн залуухан бvсгvй уулзаж, зовлон жаргалаа ярихад тvvнийг ховсонд оруулж, урд хойд насыг нь харуулсан байна. Єнєєх бvсгvй ховсноос гарсан хойноо Хvрэлбаатарт "Би ээжийгээ ямар хvн байсныг мэддэггvй юм. Учир нь намайг хоёрхон настай байхад ээж минь нас барсан юм билээ. Сая би танд ховсдуулан урд хойд насаа харж байхдаа ээжийгээ залуугаар нь олж харлаа. Надтай их адилхан хvн байжээ. Даанч сайхан залуугаараа нас барсан юм байна" гээд сэтгэл євдтєл уйлжээ. Тэр бvсгvй ховсны хvчээр урд, хойд насаа харсандаа бус ээжийгээ олж харсандаа ховсчин С.Хvрэлбаатар маш их баярласан гэдэг.

Эх оршил:Далд ертөнц сонин

_________________
Дүүргэж чадахгүй зайтай газарт.


Top
   
PostPosted: Mar.13.12 3:05 am 
Offline
Гишvvн

Joined: Feb.19.12 10:11 am
Posts: 2637
.


Last edited by Jelsomino on Mar.21.17 1:41 am, edited 1 time in total.

Top
   
PostPosted: Apr.20.12 12:07 pm 
Offline
Өвөг Дээдсийн Сахиус Гишvvн
Өвөг Дээдсийн Сахиус Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.02.11 3:56 pm
Posts: 650
Location: Дуу Хуурийн Өлгий нутагт...!
Сүнс гэдэг зүйл байдаг нь нэгэнт Шинжлэх ухаанаар батлагдсан зүйл... Одоо СҮНС СУДЛАЛЫН ХҮРЭЭЛЭН гээд монголд хүртэл нээгдцэн байна...


Top
   
PostPosted: Apr.20.12 2:05 pm 
Offline
Гишvvн

Joined: Feb.19.12 10:11 am
Posts: 2637
.


Last edited by Jelsomino on Mar.21.17 1:41 am, edited 1 time in total.

Top
   
PostPosted: Apr.20.12 8:21 pm 
Offline
Өвөг Дээдсийн Сахиус Гишvvн
Өвөг Дээдсийн Сахиус Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.02.11 3:56 pm
Posts: 650
Location: Дуу Хуурийн Өлгий нутагт...!
jelsomino wrote:
hooh tiimu haana bdag ym tgd?medehu

Мэдкүүээ хаана байдгыг нь мэдэхгүй !!! ТВ8-аар гардаг Бидний Дуртай Кино гээд нэвтрүүлэг байдаг шдээ !!! Тэр нэвтрүүлгээр кино Сонгуульдаа Сүнстэй кино гаргасан тэгэхдээ тэр СҮНС СУДЛАЛЫН ХҮРЭЭЛЭНГИЙНХ нь докторыг авчирч ярилцлага өгүүлсэн би бас гайхаа л үзсэн шдээ !!! :haha: :haha:


Top
   
PostPosted: Apr.27.12 5:17 pm 
Offline
Хавар Цагийн Анхны Яргуй
User avatar

Joined: Dec.06.10 3:19 pm
Posts: 3411
Location: төсөөлөл дунд
Garidmagnai wrote:
Сүнс гэдэг зүйл байдаг нь нэгэнт Шинжлэх ухаанаар батлагдсан зүйл... Одоо СҮНС СУДЛАЛЫН ХҮРЭЭЛЭН гээд монголд хүртэл нээгдцэн байна...

байнлээ юу хахаха :imhappy: аль дээр л байдаг байсан шүүдээ :lol:

_________________
өө тэгсэн үү ?


Top
   
PostPosted: Apr.27.12 6:11 pm 
Offline
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн

Joined: Mar.28.12 4:02 pm
Posts: 8
Bi uurt tohioldson zuilsees huvaaltsiya.
Bi 2003, biluu 2004 zunii amraltaaraa naiziinhaa bairiig zasvarlahad tusalsiim barag 14 honoson baihaa. 3 uruu bair oluulaa l daa tedniih, tegeed jijig uruunuus ni ehleed hana taaz oboi geel baidgaar ni l zassim. Ter uyed tednii uvuu emee nuguu jijig uruund ni amidardag baisiim. Bid ch zasvaraa hiigeel duussan Tegeed 9 sar ch bolood ajil hicheeluud eheljiitel ter naiziin maani uvuu unguruud ajil yavdal bolood ungurluu... Ter udruus hoish bi shunu bur har daraad ballah shahsan. Ehnii shunu (manai 2iinh zergeldee bair l daa) bi gerluugee oroh geed hajuu bairniihaa dergeduur alhaj btal Mangasiin am (manaid horoolold bas baidiimaa park deerh shig gulsuur gehdee arai jijig l dee odoo harin medku bdiimuu buu med) -nii dooroos nuguu taliigch uvuu garj ireed minii hulnuus zuurchaad za aliv hamt yaviya aliv geed hulnuus zuurchaad yeruusuu tavidaggui tegeed baahan notsoltsoldoj arai chuu huiten hulstei nuhur serdiim bna. Neg ih ch yum bodsongui. Daraagiin shunu ni bas l ter uvuu zuudend orj ireed manaih 7 davhart bdag bsiim tegsen 4 davhriin shatnii hajuud hevtchiheed bas l hulnuus zuurad gerluu oruuldaggui....dahial sereed gaihah aih zeregtseed ungursun. Manaih ch udalgui tendeesee nuusiim uur horoololruu (ene gehde minii zuudtei ogt holboogui l dee kk), tegeed tendee saihan bailaa neg uruug gantsaaraa ezemsheel getel gai gej neg shunu nuguu uvuu chini dahial zuudlegdeed, tegsen zuudend minii hajuud irhiheed za alivee yaviya geed bur chireed avaad yavah nee... bi ch baidgaaraa temtssen ch yamar ch chadalgui guisen ch yeruusuu hurdan guij chadku bna (zuudend dandaa l ingedeg dee kkk, amidral deer naizuuda hol haydag baij zuudendee dandaa ymr neg shaltgaanaar ard ni hotsordiim kkk, tegeed bas durvun hulluud davhival arai deer baigaad baigaamaa kkk) tegj tegj neg tulheedehsen chini uruunii bulanru usreed yavchlaa shu. Bi ch serlee arai l gej, tegsen shunu dund tegeed uruunii unuuh bulangaas nadruu shirtseer l baigaa ni medregdeed bi bur harj ch zurhlelgui baisaar neg yum uur tsailgaj bilee. Ugluu ni eejidee uchiraa helsen chini evii huurhii chamaas ih l buyan guij dee gediim daa, barag 2 sar bolchihood baihad zuudend ireed baisniig bodohod huurhii unuuh 49 honogtoo turluu olj amjaagui l yavsiim shig bgan tegeed eejtei gandan orj neg nom unshuulsnaas hoish saihan amardag bolson doo kkk. INGEED BODOKHOOR SUNS GEJ BAIDAG, BAS HOID TURUL GEJ BAIDAG, BURHANII NOM, ZALBIRAL TARNI TUUND NULUULDUG GESEN DUGNELTED HURCHEED BGAM DAA BI GEGED HUN...


Top
   
PostPosted: Apr.27.12 6:29 pm 
Offline
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн

Joined: Mar.28.12 4:02 pm
Posts: 8
BAS NEG HUGTEI CH GEHUU GUTMAAR CH GEHUU MINII GERCH BOLSON YAVDAL
Bi neg zun angiinhan 3 ohin neg zaluu bolon neg ohiniih ni egch tuunii 2 huuhedtei haashaa ch bilee neg yavsiim tegehed bas heden hugshchuul bas lam nar yavj bsiim, neg tiim ganjuur zalakh goroo baisiiim. Tegeel yahav alhaj alhaj ehnii udriin ochih gzaraa buudallaad oroi ni zaluuchud hoino gal asaaj toirj suugad heseg hugjildsiim tegsen tende yavsan heden lam ah nar kkk oiroltsoogoor ter uyed 30 orchim nastai garuud baisiimaa, anhandaa yum yarial tsets bulaaldah mayagtai bolool ballasiim kkk minii zugees asuusan asuult bol: suns bdiimu hezee hunii biyed orj hezee yavdiim? gej asuusiim tegsen neg ni, er em es niileh ter muchid suns shingedeg harin mahan biye uhsenii ard zarim tohioldold tuunees umnu ch gesen gardag gejiin, tegvel uhsenii daraa suns haachihuu? gesen chin dara turluu olno neg yosondoo uur biyeruu shiljij ordog gesiim, endees bi neg dugnelt hiisiim tegvel delhiim hun am ihseed baigaa tegheer tednii zarim ni sunsgui turuhnee gj kkk, tegeed bi asuujaagam: suns tegeed biyees biyed orood yavdag bol huvaagdaj olchirno gj baihuu? getel no shu dee l gejiin. tegvel delhiin hun amiin too nemegdeed baigaa uunig tailbarlahuu za yahav zarim amidtad uhej muhuj bga tednii sung gj bodoyo gehdee l ... gej asuuhad... tag bolsiim doo zaluu lam argagui ch yumudaa kkk geel joohon lam huvraga gesen nernii rating nadad bol buurj irjaagaam tegeed udalgui bur hoshin yum bolsoon, bidentei hamt yavj bsan manai angiin neg undur urtaa ustei ohin bsiim, tuuniig haraad ah nar harin adguus shinjee haruulah shahsan shuu kkk, dari eh burhan chini ih undur gualig biyetei urt gezegtei busgui bsiim gej ireed mani ohinruu harin bugd handraastai hahaha, tud udalgui yun lam nomiin hun huzur togloj hamraa daraad golruu halitirch unaad geh met hugjiltei ch yum shig gutmaar ch yum shig yumnuud bolhiim huurhii kkk. amidral gej baylag bolhoor ai daa hun l yum hoino sahil sanvaar hurtsen hurteegui adilhan l baihiimdaa gj bodjiin odoo kkk. lam gj odoo zugeer l mergejil geed oilgohod bolohoor ed bolson baina. Bolson ch gej unendee tiim ch baisaar irsiimu buu med ug ni minii bodloos lam hun gedeg erdem chadaltai, egnee hyazgaartai, boloh bolohguigee meddeg humuus l baidag baih gesen oilgolttoi yavj irsiim daanch kkk ene yavdlaas hoish KHUN BUR UHAANTAN BISH, HUVRAGA BUR NOMTON BISH gej ugtei bolood baigaa.


Top
   
PostPosted: Apr.28.12 7:51 pm 
Offline
Өвөг Дээдсийн Сахиус Гишvvн
Өвөг Дээдсийн Сахиус Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.02.11 3:56 pm
Posts: 650
Location: Дуу Хуурийн Өлгий нутагт...!
alones wrote:
Garidmagnai wrote:
Сүнс гэдэг зүйл байдаг нь нэгэнт Шинжлэх ухаанаар батлагдсан зүйл... Одоо СҮНС СУДЛАЛЫН ХҮРЭЭЛЭН гээд монголд хүртэл нээгдцэн байна...

байнлээ юу хахаха :imhappy: аль дээр л байдаг байсан шүүдээ :lol:

Саяхан л мэдсийн :-P :-P


Top
   
PostPosted: May.14.12 2:02 pm 
Offline
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
User avatar

Joined: May.13.07 10:09 pm
Posts: 820
Location: Ууланд агаар сайхан байна шүү
Чөтгөрийн гал гэж байдгийг уншигч авхай та сонссон уу?
Мэдээж хэрэг хот оронд олон жил суурьшсан хүмүүс чөтгөрийн гал үзээгүй. Бас тэр тухайд сонсоо ч үгүй нь ойлгомжтой. Тэгвэл тийм галтай холбогдсон нэгэн явдлын тухай бичиглье. Говь-Алтай аймгийн нутагт байдаг Хүйсийн говиор Баян-Өлгий аймаг руу ачаа тээвэрлэж явсан залуухан жолооч Бадамрагчаа 80-аад оны эхээр төөрч орхижээ. Шөнө дундын үед машиных нь ус халаад байхаар бага зэрэг салхи сөрөх санаатай замаас хазайн давхиж яваад төөрч орхисон юм байх. Гай таарахад тэр шөнө замаар машин бага явсан уу, аль эсвэл ямар энгэн далдын шидээр харуулахгүй байсан уу гэрэл гэгээ үзэгдэхгүй байжээ. Чингэж төөрч будилж явахад нь алсад нэгэн гэрэл ёлтойх нь тэр. Мань эр ч одоо л замаа олох нь гэж бодоод тэр зүг жолоогоо мушгив. Давхиад л байлаа...давхиад л байлаа. Сүүлдээ нэг л замаараа тойроод байгаа юм шиг санагдаж алсын бараа харах санаатай машинаасаа гарав.
Мөнөөхөн гэрэл алга болчихсон байв. Гэрлээ олж харах санаатай машинаа тойрон алхахад өмнө нь түүдэг асч байх нь тэр. Айл байгаа юмуу гэж бодтол нэг л биш болоод явчихжээ. Үл ялиг гэрэлтэй хөх гал сүүмэлзэж байлаа. Уг гал маш хурднаар эргэлдэн тойрч битүү цагираг үүсгэж эхлэхэд нь мань эр айж сандарсандаа санд мэнд харайлган машиныхаа кабинд орж амжив. Хөл гал дугуй цагариг үүсгэн бүсэлсэн байлаа. Тэгснээ хэсэг гал тасран явсаар машиных нь хамар дээр гараад ирэв. Айн чичирч дагжсан тэр хэн нэг нь айлгаж байна гэсэн бодлыг тархиндаа хүчээр хийгээд юу ч юм олж харахаар нүдээ тас ширтжээ. Гэтэл сайн хараад байсан чинь санжиганасан араг ясны хохимой толгойны ухархайгаас уг гал гарч байх нь тэр. Мөн битүү цагариг үүсгсэн хөх гэл хөдлөөд байсан нь дандаа араг яснууд болох нь мэдрэгджээ. Ингээд л мань эр ухаан алдаж унасан байна.
Аз болоход тэр үеэр үүр цайж байжээ. Хэдийгээр ухаан алдсан нь маш хурдан сэргэлээ. Сэргээд хартал дандаа хүний хувхай яс цайрч байсан аж. Бодвол дээхэн үед ил задгай оршуулах ёслол үйлддэг үед тавьж байсан шарилууд ийн хувхайрсан бололтой. Хачирхалтай нь төв зам холгүй байлаа. Машинаа асааж давхисаар Ээвийн буудал хэмээх буурчийн газар очиж хооллохдоо энэ тухайгаа ярьтал нэгэн өвгөн
-Эсэргүү нарыг дээхэн үед буудсан гэдэг. Тэнд очиж галд ээрэгдсэн хүн тэндээ үхдэг гэж сонсогддог. Яг хаана байдгийг нь энэ нутагт насаараа амьдарсан би л олж үзээгүй юм даа. Маш ойрхон байдаг гээд байгаа юм гэж хэлсэн аж. Тэрбээр чухам яагад амьд гарснаа одоо болтол бодоод олдоггүй бөгөөд тэр цагаас хойш хөдөө явахаасаа айгаад такси баазад ажиллах болсон гэдэг.

_________________
Only God Can Judge Me


Top
   
PostPosted: May.14.12 2:05 pm 
Offline
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
User avatar

Joined: May.13.07 10:09 pm
Posts: 820
Location: Ууланд агаар сайхан байна шүү
Монголчууд муурыг чөтгөрийн нохой гэж үзээд ихээхэн цээрлэдэг. Тэр дундаа хар муурыг бүр ч ихээр жигшин цээрлэдэг жамтай. Тиймээс үүнтэй холбоотой нэгэн аймшигт явдлыг бичиглэж байна. 1950-иад оны дундуур Улаанбаатар хотын төвийн хэсэгт Есөн, Усны, Төмөрчний гудамж гээд зүүн этгээдэд Амгаланбаатар хот гээд дандаа хятад иргэд оршин суудаг байсныг өнөөгийн ахмадууд сайн мэднэ. Эдэн дундаас хотын төвд шахам байсан Усны гудамжинд Хишигт хэмээх Монгол нэртэй Мин овогт атигар жижигхэн биетэй луухаан бусдаас гойд ялгарах юмгүй амьдарч байлаа. Тэрбээр жижигхэн гуанзтай. Уг гуанзанд Хулан жороо хэмээх хочтой туранхай цагаан хужаа эр, эхнэртэйгээ хамт ажиллана. Харин Хишигт данжаад шавар байшиндаа халуун ханзан дээр өвөр дээрээ хар муураа эрхлүүлэн урт соруултай гаансаар тамхи угсруулан татаж, бөгшүүлэн ханиаж хэвтэхээс өөр ажилгүй. Хачирхайлтай нь Хишигт данжаадын муурыг хэдэн настай хэр зэрэг удсан болохыг хэн ч хэлж үл чадна. 1930-иад оны дундуур ганц дамнуургатай шаахай нь цоорчихсон доголон хужаа урдаас орж ирэхдээ л хар мууртай байсан гэлцдэг. Тэрбээр еэвэн сарын баяраар овоо хөрөнгөтэй болчихсон хойноо хар архинд халамцчихаад хар муурныхаа тухай ярьжээ. Гэвч түүний үгэнд итгэсэн хүн цөөхөн байсан гэлцдэг. Хишигт буюу Мин овогт Шар мөрний цаад эрэгт шавар намагтай Линь Бао тосгонд үгээгүй ядуу эр Мин овогтын ганц хүү болон төрсөн юм байх. Тэд гэр бүлээрээ эзнийхээ ногооны талбайд цаг наргүй хөдөлмөрлөж байцаа усанд чанаж идэн гол зогоодог байжэ. Түүнийг 10 настай байхад нь аав нь

-Хар домч Жу өвгөнөөс авсан юм гэсээр алгын чинээхэн хар муурын зулзага авчирчээ. Энэ цагаас эхлэн энэ гэр бүлийн цорын ганц өмч нь хар муур болж хувирчээ. Чингэж байтал хоёр жилийн дараа түүний эцэг эзнийхээ илжгэнд тийрүүлж элгээ зад цохиулан үхжээ. Тэрбээр амьгал хураахынхаа өмнөхөн эхнэр хүү хоёртоо:
-Мин овогтын гэр бүл үүрд ядуу явах тавилангүй. Энэ хар муур бидний баялаг. Би сүнсээ хар муурандаа үлдээн. Хар муур маань үхэшгүй мөнх наслана гэдгийг хар домч Жу өвгөн надад хэлсэн. Хүү минь чих хар муурнаасаа битгий салаарай гэж хэлээд амьгал хураасан гэдэг.
Ингээд Мин овогтыг амьсгал хураахад хар муурны цээж нь хэржигнэж байснаа татваганаад нам болжээ. Өрхийн тэргүүнээ үхүүлсэн эх, хүү хоёрт хар муурыг анзаарч байх сөхөө байсангүй. Муурыг гаргаж шуудуу руу чулуудаж орхижээ. Мин овогтыг оршуулсаны маргааш шөнө нь гадна нь хүүхэд уйлах шиг часхийх дуу гарчээ. Эх, хүү хоёр дэн асааж зэрэг шахам гартал хар муур нь амьдраад нуруугаа нумлачихсан зогсож байх нь тэр. Эх, хүү хоёр ч зэрэг шахам ухасхийтэл муур нь зөрж ороод ханзан дээрх хөнжилд шургажээ. Гайхаж балмагдсан эмэгтэй ч хэсэг гайхширч байснаа хажуугаар нь орж хэвтэхчээн болжээ. Энэ цагаас хойш муур эмэгтэйн өврөөс салсангүй. Тэр ч бүү хэл эмэгтэй хүүгийнхээ дэргэд хачин хачин авиа гаргах болсон байна. Энэ тухайд Хишигт данжаад ярихдаа
-Энэ хар муур эцэг минь юм чинь ээжийг минь эдэлдэг байсан гэж хөгцтэй шар шүдээ ярзайлган инээж байжээ. Өрхийн тэргүүн үхсэнээс хойш энэ гэрийн амьдрал ч эрс доройтжээ. Чингэтэл эх нь үхэв. Муур нь хачин их гуниглан гурав хоног юу ч идэж уулгүй хэвтжээ. Ингээд ганцаараа хоцорсон хүү хар муураа дагуулан ажил хийж амь зогоох болжээ. Ингэж явахдаа тэр зэргэлдээх тосгоны өрөөсөн хөлгүй өвгөнтэй танилцсан юм байх. Сайхь өвгөн Сю Шү Жаны хамт Монголд цөмөрсөн гамин цэргүүдийн нэг байсан бөгөөд Барон Унгернд хөөгдөж нутаг буцсан аж. Тэр өвгөн түүнд ар Монгол гэж барагдашгүй их газартай, барагдахгүй их хоолтой нутаг бий. Цөөхөн хүнтэй тэнд очиж амьдарвал баяжаад данжаанд болно гэж хэлсэн нь хүүд сүрхий их нөлөөлсөн аж. Ингээд Бээжин оржээ. Тэндээс аз тохиож ар Монгол явж байсан хүмүүстэй ханьсахаар болсон байна. Уг цувааны эзэн нь дамнуургаар барааг нь мөрлөж явахыг даалгасан аж.
-Данжаад аа та хөлсөнд нь юу өгөх вэ? Гэж асуухад бүгд хөхрөлджээ. Данжаад нь инээж инээж

-Хөлсөнд нь үү? Ар монголыг өгье гэж хэлсэн гэнэ. Ийнхүү говь нутгаар олон хоног ачаа үүрэн явган явахад яг л өлсөж ядраад үхэхийн даваан дээр байсан гэнэ. Хамт явсан хүмүүс нь өлсөхийн эрхэнд хар муурыг нь идчих гээд маш их зовоож байв. Гэвч Мин овогт чадлаараа хамгаалан тэмцсээр Монголын говьд хүргэжээ. Аз болоход монголын хилийн орчимд голио, царцаа, гүрвэл элбэг байсан нь Хятадуудын магнайг хагартал баярлуулав. Өвгөн хятадууд залуучуудаараа голио, царцаа түүлгэж, таана, хүмүүлтэй холин хуурахад маш сайхан хоол болж байлаа. Мөн данжаад нь голиог амьдаар нь бариад сүүлнээс сорж үзүүлсэн нь маш их өгөөжтэй болох нь мэдэгдэж байжээ. Ингээд Замын-Үүд орчимд саатаж байтал нь нэгэн тэмээ үхжээ. Хачирхалтай нь монгол хүмүүс үхсэн тэмээг огтхон ч тоосонгүй. Данжаад нь энэ тухай Монголын хилчдээс асуухад:
-Тэгээд үхээ л биз. Зайлуулаад хаячих юмсан гэжээ.
Данжаад хариуд нь
-Хай даргуу. Манай тираа тимааг идваа гэхэд нь
-Хэ цэс болдог юм бол идэж л байхгүй юм. Хамгийн гол нь эндээс холдуулаад л хаячих гэсэн юм байх. Баярласан хужаа нар ч Монголын баян, монголчуудын тэнэгийг гайхан үхсэн тэмээг эд бад хийлгэжээ. Тэд ширнээс нь огтлон авч шаахайндаа ул хийж, махыг нь идэн хэд хоножээ. Ингэж байтал хятадын эрлийз гэсэн нэгэн дарга тэднийг хил нэвтрэх аргатай болгожээ. Тагтаа, нохой, загас гээд л хоол элбэг байлаа. Мөн чонын мах олж авчихаад сар орчим идсээр уушигны өвчнөөсөө салжээ. Мин овогт гэр орон байхгүй учраас данжаадынхаа нөмөрт бараадан хар бор ажлыг нь хийн амь зогоож байлаа. Хар муур нь ч гэсэн хашаан доторхи хулгана, оготно барин гэдэс цатгалан байв.

Ядуу эр Мин Жин Хуа дотоод сэтгэлдээ өмч хөрөнгөтэй болохыг мөрөөдөж байлаа. Үүнээс гадна тэрбээр эр хүн болсоныхоо ид шидийг үзэж хуял тачаалаа тайлахыг хүснэ.
Нутагтаа байхдаа хөршийнхөө охиныг ногооны талбайд нэгэнтээ эзэмдсэнээс хойш ядуу татуу түүнд хүүхэн шуухан олдсонгүй. Монголд ирээд гудамжаар алхах хүүхнүүдийг хараад ёстой л байж ядна. Нэгэн удаа данжаад нь монгол эмэгтэй дагуулж ирэн жаргажээ. Шөнө дунд Мин овогтыг хар архи барисаар ороход эзэн нь ханзан дээр чармай нүцгэн хэвтэж буй бүсгүй рүү заан
-Миний үнэнч зарц чи энэ сайхан монгол эмийг эдлэж жаргахыг хүсч байна уу? Гэхэд нь эр дуугарч ч чадалгүй мэлэрчээ. Нүцгэн эмэгтэй хятад хүүхнүүд шиг хатааж давсалсан шувуун хөлтэй хэрзийсэн туранхай хөх хүүхнүүд биш эрүүл саруул мах мариатай бие цогцос байлаа. Түүнийг эргэлзэж тээнэгэлзэж байгааг харсан данжаад инээд алдан
-Хай чи юунаас айна аа. Энэ хүүхэн хар тамхинд мансуурсан ваа. Аз чинь байвал эдлээ ваа гэхэд нь мань эр сандарч мэгдэн хувцсаа тайлжээ. Данжаад ч буруу хараад хэвтээд өгөнгүүт мань эр мансуурсан хүүхнийг эзэмдэж гарчээ. Тэр энэ насандаа ийм жаргал үзээгүй явжээ. Тэр өдөр ирэх тусам эрх чөлөөгөө олж өөрийн гэх хөрөнгө мөнгөтэй болохыг хүсэмжилж байлаа. Ингээд хэрхэн санаагаа гүйцэлдүүлэх талаар толгойгоо гашилгах болов. Нэгэнтээ данжаад нь хөдөөгүүр морин тэрэг хөлөглөн бараа зарах болжээ. Ингэхдээ Мин овогтод маш их итгэл үзүүлэн монгол хөтөчтэй хамт яваад бараа борлууж ирэхийг хүсэмжилжээ. Морин тэргээр дүүрэн торго дурдан, чихэр боов ачиж арваадхан хоног яваад ирэхэд бараан нь борлосон байлаа. Тэрбээр хэд хэдэн морь худалдаж аван арьс шир ачиж, бүхэл бүтэн сүрэг мал тууж иржээ. Ингэхдээ өөртөө 50 төгрөг унагаснаа хэнд ч хэлсэнгүй. Эзэн нь ихэд баярлаж дахин гурван морин тэрэг бараа өгч явуулахад нь 200 төгрөг унагажээ. Тэрбээр энэ маягаар бүтэн жил шахам хөдөөгүүр явж доншуур наймаа хийсэн нь маш их ашиг өгчээ. Тэд орос дүнсэн тамхи нүдний гэм болчихоод байхад л дарга нарт сэмхэн хахууль өгсөөр хоршооноос авч дөнгөсөн нь Мин овогтод бахархууштай санагдаж байв. Бүтэн жилийн дотор Мин овогт 3500 төгрөгтэй болсон нь тэр үеийн ханшаараа бодоход маш их мөнгө байлаа. Тэр үед хонь таван төгрөг хүрдэггүй байсан гээд боддоо. Ингээд л нэг өдөр эзэндээ бие даан амьдрах болсноо хэлэхэд
-Зөв. Хятад хүний толгой дээр нар шингэдэггүй гэдэг юм. Энэ үгийг санаж яв. Харин заавал монгол эхнэр аваарай гэж хэлсэн аж. Мань эр ч монголчуудаар шургааг бэлдүүлэн бараг хөлс мөнгөгүйгээр хашаа барьж өөрөө тоосго цохиж байшин бас гуанз барьж авчээ. Ингээд л мөн урдаас ирсэн залууг, нэг монголтой зарцлан хоол хийж зарах болжэ. Тэрбээр гудамжнаас нохой барин хоол хийдэг байснаа сайрхан ярьдаг байлаа. Мин овогт нэрээ Хишигт хэмээн өөрчилсөн нь улам бүр буянтай хүн болгон харагдуулж байлаа. Хачирхалтай нь тэр хүүхэнд шүлэнгэтэн дурлаж, шөнө болгон зугаагаа гаргадаг хэдий ч эхнэрээ болгон авсан нь үгүй. Яагаад гэвэл тэр насаараа шахам хөөцөлдөж байж олсон хэдийгээ монгол хүүхэнд үлдээнэ гэхээс гол нь гонсойж байлаа. Энэ маягаар 1950-иад оны сүүлтэй золгожээ. Тэрбээр Хулан жороо гэдэг хочтой туранхай цагаан хятадыг гуанзандаа тогоочоор ажиллуулдаг болсон байна.
Хишигт данжаад Усны гудамжны “хар” Долгор гэгч ядарсан эмэгтэйгээс гарсан Лянхуа гэгч охиныг дэргэдээ авч зарцлах болжээ. Сайхь охины эцэг нь Лю овогтой луухан гэдгийг Хишигт мэдэх учраас тал тохой татсан нь тэр. Гэвч түүнийг эцгийн хайр охиныг 15 нас хүрэхэд өөрчлөгджээ. Анхлан охиныг хүчирхийлчихээд тогон дээл, дугуй булантай цай өгч явуулахад ээж нь болсон явдлыг гадарлачихаад

-За яахав охин минь. Дотор хүнтэй дотор ухаанаар л харьцахгүй бол над шиг болно шүү гэхээс өөр юу ч хэлээгүй гэдэг. Лянхуад үүнийг ухварлан ойлгох оюун ухаан ч байсангүй. Ахимаг настай данжаадын бөгсний чилээг гаргаж зарцлагдахаас өөр ажил оногдсонгүй. Нэгэн удаа хачирхалтай юм болжээ. Данжаад эзгүй хойгуур гэр цэвэрлээд ядарчихсан Лянхуа амрах санаатай хувцсаа тайлаад унтсан юм байх. Гэтэл хэн нэгэн салтааг нь долоох шиг санагджээ. Огло үсрэн бостол хар муур дотоожийг нь цоолчихоод умдагийг нь долоож байсан байна. Тэр ч маш их айж оройхон ирсэн данжаадад энэ явдлыг нуулгүй хэлэв. Данжаад энэ үгийг сонсоод инээх ч биш, уйлах ч биш янцаглаж
-Хай чи юу хэлваа. Үнаан ба? Гэхэд нь хүүхэн ч
-Үнэн үнэн. Дотоож ураад долоосон. Бүр эрхтэн нь цухуйчихсан улайж харагдсан гэхэд нь
-Хөөрхий аав минь. Гуня сонирхож байна. Хай Лянхуа би чамд өгваа. Чи аавтай унтваа гэхэд нь
-Пөөх яана аа гээд гүйн гарчээ. Гэвч ядуу тэгээд эх захгүй болчихсон эмэгтэйд муураар оролдох нь харин ч зугаатай юм шиг санагдах болжээ. Хишигт данжаад тун удалгүй хүүхнийг зарц хужаа Хулан жороодоо богтолж өгсөн гэдэг. Нэр дээрээ зарц хужаа нөхөр нь болж харагдах авч нэдэр дээрээ хар муур, Хишигт данжаад хоёр хувааж эдлэнэ. Ийм л сонин, бас гутамшигтай явдал болж байсныг олон хүн, ялангуяа монголчууд мэддэггүй байв. Хар муурны тухай ярьсан Мин овогт буюу Хишигт данжаадын үгэнд хужаа нар итгээгүй боловч хар муур Монгол газарт хөл тавихад нь байсан гэдгийг санаад бас ч эргэлздэг байлаа.
Еэвэн сар буюу Хятадын цагаан сараар Хишигт данжаад хар муурандаа мэхийн ёслон мөнгө барьдаг нь яг л эцэг шигээ харьцаж буйг илтгэнэ. Үүнийг харсан хужаа нарын зарим нь Мин овогтыг галзуурсан гэхэд үлдсэн хэсэг нь муур тэгвэл 40, 50 наслах ёсгүй гэж мэтгэлцдэг байлаа. Энэ маягаар хэдэн жил өнгөрөхөд Мин овогт буюу Хишигт данжаад л жлам бүр хөгширсөн болохоос бус хар муур яг л тэр хэвээрээ эсэн мэнд байсаар ажээ. Гэтэл юу нь хатгасан юм Хишигт данжаад гэнэтхэн эхнэр авахаар болжээ. Эхнэр болгон буулгасан хүүхнийг хараад хужаа нар бүү хэл монголчууд ч уулга алдаж байсан гэдэг. Хар багаасаа завхайрсан л болохоос Долгомаа гэгч уг хүүхэн үнэхээр хацар гоо нэгэн байжээ. Олны хэл амнаас сонсоход түүний эцэг, эхээс нь маш их мөнгөөр худалдаж авсан аж. Гэвч гай газар дороос гахай модон дотроос гэгчээр залуухан эхнэр авсан Хишигт данжаад арав ч хонолгүй амьгал хураажээ.
Мин овогт Амгаланд байдаг нэгэн луухааны оршуулганд оролцчихоод гэр рүүгээ харих санаатай морь тэргэндээ суухаар хашаанаас гартал нь сул байсан гарз нохой гэнэтхэн дайрч урах гэтэл өвгөн данжаад сандрахдаа чулуун дээр тархиараа савж унан газар дээрээ нам болох нь тэр. Цогцсыг гэрт нь авч ирж бэлдсэн авсанд нь хийхэд / Хятад хүмүүс авсаа бэлддэг заншилтай.сурв/ хар муур нь яг л хүн шиг чарлаж дайрчээ. Тэгснээ үхэтхийн унасан байна. Хүмүүс ч мэдээж хэрэг муурыг түр зуур гадна гаргаад хаяж орхисон байна. Хачирхалтай нь яах аргагүй үхчихсэн муур өглөө зүв зүгээр явж байх нь тэр. Гэвч хүмүүс дутуу үхсэн юм байх гээд тоосонгүй. Оршуулах ёслол болсны дараахан данжаадынд Лю Пимин гэдэг залуухан хятад эр айлчилжээ. Тэр орой болтол байснаа Хишигтийн залуу эхнэрийг даран унаж ум хумыг нийлүүлэх ажилд оров. Долгормаа бүсгүй ч дургүйцсэнгүй. Хамаг байдгаараа алцайн залуу хятадын хэлийг сугартал нь хэлүүгээ долоолгоод тамирыг нь барагдтал цохиулж эхлэв. Гэтэл гадна гаргачихаад байсан хар муур цонхны шил хагалан үсэрч орж ирээд эр, эм хоёрын хоолойг яах ийхийн зуургүй тасар татаж орхижээ. Энэ үед азаар Хулан жороо хэмээгч хятад эр ирэн муурыг хутгалж хөнөөсөн гэдэг. Ингэж Мин овогтынхны сүнсийг шингээсэн хар муур үхсэн гэдэг. Хар муур гэдэг ийм л муу ёртой ажгуу.

_________________
Only God Can Judge Me


Top
   
PostPosted: May.14.12 2:05 pm 
Offline
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
User avatar

Joined: May.13.07 10:09 pm
Posts: 820
Location: Ууланд агаар сайхан байна шүү
Монголчууд сүүжний яснаас ихэд цээрлэж зочиндоо чанаж өгдөггүй заншилтай. Ямартай л нүдийг нь ухсан толгой, нүнжигийг нь авсан сүүжийг цээрлэж гэртээ хонуулдаггүй байхавдээ. Тэгвэл сүүжний ястай холбоотой нэгэн аймшигт явдлыг сэрэмжлүүлэг болгох үүднээс уншигч танаа сонирхуулья. Манайхан дээхэн үед үхэгсэдээ ил оршуулдаг байсан нь дэндүү бүдүүлэг ёсон байлаа. 1993 оны намар оройхон Дашдондог гуайнх Цахирын аманд нутаглаж байлаа. Нэгэн орой тэднийд буусан малын эрэлчин “хазаар” Чогдон мориндоо чирүүлж үхсэн тухай сонсгов. Тэгэнгүүт л Дашдондог өвгөний дотор зарсхийгээд явчихлаа. Ингэх нь ч аргагүй. Энэ тухай ярьвал их урт түүх болох учраас товчхон бичиглэе. Даншдондог. Чогдон хоёр хар багаасаа л нэг голд өссөн. Тэгсэн хирнээ ойртож дотносон нөхөрлөж байсан нь үгүй. Чогдонгийнх овоо хэдэн малтай атлаа хажуу хавирганаасаа хулгай хийж хаяагаа хадарсаар нэр муутай болжээ. Ер нь Чогдонгийн эцэг Цэрэндорж нь ус нутагтаа муу нэртэй сэжиг төрмөөр нэгэн байсан гэдэг. Сав л хийвэл хараал зүхэл хийнэ хэмээн дүвчигнэдэг хүн байсан аж. Тийм ч учраас хараал зүхэл хийж байгаад өөрт нь тусч үхсэн гэдэг. Яагаад гэвэл мань эр нотой гэгдсэн нэгэн өвгөний малаас төлөг хулгайлаад идчихжээ. Өвгөн ч дорхиноо мэдчихээд
-Чи хэлээд гуйсан бол би чамд ганц төлөг өгчих байсан юм гэж загнасан аж. Гэтэл Цэрэндорж уучлал гуйхын оронд шууд л
-Чи муу асман лам юугаа хуцаж байгаа юм. Яваад заргалд. Би эсэргүүний хөрөнгөнөөс ганц төлөг идсэн ядуу хүн. Ер нь чамд хараал хийж толгойг чинь залгина хэмээн шүлс баас тавин шороо цацаж дүвчигнэсэн юм байх. Орой харуй бүрийн болох үед гэрээсээ хөөтэй хар ус хүртэл цацжээ. Энэ үеэр гэртээ суусан өвгөн лам бие нь эвгүйрхэн чихээр нь хатгаж, нулимс нь дусласан ажээ. Өвгөн ч арай ядан
-Бурхан минь намайг өршөө хариулгыг нь хийхгүй бол эвгүйдэх нь байна гэж хэлээд номоо уншиж хонх, дамраа түчигнүүлж архи цацан сэржимдэж эхэлсэн байна. Харамсалтай нь өвгөн ламыг хараачихаад хөнжилдөө орсон Цэрэндоржийн гэдэс нь хөөн томорч эхлэх нь тэр. Тогоо шиг том гэдэстэй болчихсон Цэрэндорж дуу алдан орилж
-Өршөө намайг гэж байсан боловч хожимдсон байлаа. Гэнэтхэн гэдэс нь хагаран гэрээр дүүрэн өмхий хан хийснээр амьсгал хураажээ. Тэгвэл энэ муу шидийг нь хүү Чогдон нь өвлөж авчихаад олны дургүйцлийг төрүүлж явах болов. Адуу малын хулгай хийгээд тэсгээхээ больсон учраас “Хазаар” гэдэг хочтой болжээ. Гурван жилийн тэртээ Дандондог гуайнх сувай гүүгээр тогоо тослох санаатай гэрийнхээ ойролцоо аргамжилчихсан байжээ. Гэтэл өглөө босоход алга болсон байв. Дотроо Чогдонг хардаж хэлтсийн төлөөлөгчид хэлчихсэн чинь долоохон хоногийн дотор илрүүлчих нь тэр. Шоронд гурван жилийн ял авч явахдаа Чогдон гарч байгаад мууг нь үзнэ хэмээн занасан сураг чих дэлсэв. Үнэхээр ч гурван жилийн дараа шоронгоос гарлаа. Өст хүн өлийн даваан дээр гэгчээр хэдхэн хоногийн өмнө худаг дээр тааралдах нь тэр. Чогдон ч мэнд усын зөрүүгүй:
-Муу новш минь үхээгүй л байна уу? Би чиний толгойг залгиж үр хүүхдийг чинь яаж явахыг харна аа хэмээн нулимаад хамар руу нь цохиод цусыг нь гаргачихав. Хараал хийсэн тохиолдолд ийм домтой байдгийг сайн мэдэх Чогдон ихэр уурсан
-Аа чи муу новш бас хамгаалах арга мэдэж байх шив. Би үхсэн ч чамаас өшөөгөө авна гэж занаад мордож давхисан аж. Болж өнгөрсөн явдал гэвэл ердөө л энэ. Гэтэл Чогдон үхчихсэн байдаг.Ийнхүү санаашралд ороод байв. Долоо хоногийн дараа нохой нь нэгэн гар зуучихсан ирэх нь тэр. Муу ёр гээч боллоо. Чогдонгийнх болох нь гарцаагүй. Хүүхдүүдээсээ нуусан болж холхон аваачиж булжээ. Яагаад ч юм нохой нь нэг л ер бусын болчихсон юм шиг санагдсан учраас уяж хонолоо. Гэвч шөнө хоттой мал нь үргэх чимээгээр босч гартал хөх гал цацруулсан араг яс санжигнан хөдлөж байх нь тэр. Мань эр ч хэрэг бишидсэнийг мэдээд гэрийнхээ бүсэнд хавчуулаастай байсан өргөстэй харганыг шүүрэн гүйн очоод араг ясыг ороолгож эхлэв. Дүрэлзсэн хөх гал гарч араг яс шатан үнс нурам болжээ. Өглөө нь босч үнсийг холдуулах гэтэл сүүжний шинэхэн яс хэвтэж байгаа харагджээ. Сүүжний ясыг холдуулан газарт булснаар энэ хэрэг шувтарчээ. Сүүжний яс гэдэг ийм л бузар нэгэн болой.
Эх сурвалж: Ид шид хар домын тайлагдашгүй нууцаас-4 дэвтэр

_________________
Only God Can Judge Me


Top
   
PostPosted: May.14.12 2:12 pm 
Offline
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
User avatar

Joined: May.13.07 10:09 pm
Posts: 820
Location: Ууланд агаар сайхан байна шүү
Шунал ихэдвэл шулам болно гэдэг үгийг дэмий ч нэг хэлчихээгүй бололтой. Гэхдээ энэ удаад шунал ихэдсэн нь шулам болоогүй. Харин шуналтанд идүүлсэн нь шулам болж нөгөөгийнхөө аминд хүрсэн энэ цагийн бодит явдлыг өгүүлэх болно. Жартгар нүд, барзгар шар царайтай Балдан гэгч олби оготно шиг үсчсэн нэгэн байх. Тэрбээр 1990-өөд оны эхээр цэргээс халагдчихаад эрхэлсэн ажилгүй гудамж метрлэн архи дарс гударч явах үедээ Батболд гэдэг нэг залуутай Туул ресторанд танилцжээ. Үнэндээ тэр үед баар цэнгээний газар гэж бараг байхгүй байсан билээ. Нэгэн өглөө Туул ресторанд Батболдыг орь ганцаараа 100 грамм татах санаатай сууж байтал өндөрдүү туранхай шар залуу орж ирээд дэргэд нь суужээ.
-Энд сууж болох уу? Гэж асуухад нь
-Чи суучихсан л байна шүү дээ гэж хэлээд хоёулаа түсхийтэл инээд алдсан байна. Ингээд л мань хоёр танилцжээ. Батболд Балданг бодвол юм юмтай нэгэн байлаа. Геологийн төв лабораторид ажилладаг инженер мэргэжилтэй. Болоо ч үгүй эхнэр, хүүхэдтэй, хоёр өрөө байртай тов хийсэн амьдралтай нэгэн байжээ. Батболдод цайлгандуу төрхтэй шар залуу яагаад ч юм ихэд таалагдсан учраас гар таталгүй дайлав. Бие биендээ хаягаа өгч авалцсан учраас дотно нөхөд болохын үүд хаалга нээгдсэн гэж хэлж болно. Нэгэн бүтэн сайн өдөр Батболдын гэрт нөгөөх эр иржээ. Тэр бараг л мэнд усын ч зөрүүгүй шахам
-Хүүе Батболд оо. Хүн бүхэн зээл аваад наймаа хийж байна. Бид хоёр л хоцорчихож гэхэд нь
-Чи л хоцорсон байх. Би өчигдөр авдагаа авчихсан. Чухам ямар наймааг яаж хийхээ мэдэхгүй л байна гэжээ.
-Тэгээд чи хэдэн төгрөгний зээл аваав?
-Таван зуун мянга
-Оо ёо ёо. Саятан болох шахсан байна ш дээ.
-Чамайг найдвартай итгэл даах юм бол хамтарч болох юм гэж хэлснээр мань хоёр хамрахаар болжээ. Ингээд Жасрай гуай дээр орон гадаад паспорт гаргуулах захирамж олж авснаар мань хоёр урагшаагаа наймаанд явсан байна. Ингээд л авч ирсэн бараа нь хэд дахин нугарч зарагдсан учраас мань хоёр ихэд урамшин нойр хоолгүй зүтгэх болжээ.
Гэвч тэр хоёрт аз дандаа тохиогоод байсангүй. Бээжингээс дарсан бараа нь хойд хөршид улам их ашигтай зарагддагийг мэдээд Москваг зорьжээ. Лужникийн зах дээр авч очсон бараа нь нүд ирмэхийн зуурт зарагдан ашиг орлого нь ч нэмэгдсэн учраас тэндээ суурьшин Манжуураар наймаанд явахаар шийдвэцгээжээ. Ингээд 1993 он хүртэл Манжуур Москвагийн хооронд ганзагын наймаа эрхлэн 300-аад мянган ногоотой болчихоод байлаа. Энэ үеэр ашиг орлого нь өмнөх шигээ байхаа больсон болохоор мань хоёр Монгол руу контейнер ачуулж томоохон наймаа хийцгээхээр шийдвжээ. Ингээд л ямар барааг, яаж хямдхан олж болохыг судлахаар Москваг хэрэн хэсэх болов. Ингэж яваад багуудын (армян, азербайжайн, чечень зэрэг бага ястнууд) анхааралд өртчихсөн бололтой. Тэр хоёр насаараа үйлдвэрт ажилласан өвгөн , эмгэн хоёрын халаасны өрөөнд суудаг байсан болохоор мөнгө төгрөгөө гэртээ орхихоос санаа нь зовдоггүй байв. Нэгэн шөнө хаалганы хонх түгшүүрийн харанга адил дэлдэв. Варвара эмээ
-Кто там? Гэж буй сонсогдов. Хариуд нь
-Милиция гэх сонсогдон хаалга торхийн онгойлоо. Варвара эмээ ч бүгшүүлэн ханиаснаа тэднийг загнаж байлаа. Хариуд нь “Гэмт хэрэг үйлдсэн Монголчууд танайд нуугдаж байгаа.Тэднийг барихаар ирлээ” гэхийг сонсоод мань хоёрын зүрх зогсчих шахав. Ингээд яаж ч амжаагүй байтал нь өрөөнийх нь хаалгыг зад тийрэн орж гэрэл асаалаа. Нэг орос, хоёр бага царайтай цагдаа байх аж. Чухам юу болоод байгааг асуухад
-Та нарыг хүн амины хэрэг үйлдсэн учраас баривчиллаа гээд гарт нь шууд л гав зүүжээ. Тэгээд нэгжлэг явууллаа. Сохор ч зоос олсонгүй. Гэнэтхэн нэг нь халааснаасаа “Макаров” гар буу гаргаж ирэн хөл доор нь буулаа. Нөгөө өрөөнд өвгөн эмгэн хоёр орилолдоход нэг нь гүйж очиж чимээгүй болгов. Ер нь амиа алдах нь гэдгээ мэдэрсэн хоёр ч 300 мянган доллараа заагаад өгчихөв. Ингээд тэр хоёрын нүдийг нь боож гаргаад “Лада” машинд суулгаж авч давхилаа. Хоёр цаг орчим давхиад нэгэн газар буулгаж хайснаас гавласнаа хаяж одов. Энэ агшинд л тэр хоёр дээрэмчидтэй учирснаа мэджээ. Өглөө болоход Ярославын зам дээр орхигдсоноо мэджээ. Чингэж аль өдөр болсон хойно суллагдчахсаан аядаж, автобус энэ тэр дамжсаар гэртээ харихчаан аядлаа. Аз болоход паспортуудыг нь орхисон нь баярлууштай зүйл байлаа. Эмгэн, өвгөн хоёр ч ижилдэн дассан хоёр хүүгээ уйлж дуулсаар хүлээн авлаа.
Тэр хоёрыг авч явсан даруйд өвөө, эмээ хоёр нь цагдаад мэдэгдээд байсан аж. Гэвч зах зээлийн бужигнаанд үүрээ эвдүүлсэн шоргоолж шиг бужигнах болсон Орос оронд хоёр монголыг дээрэмдсэн этгээдүүдийг олж өгөх хүсэлтэн ганц ч байсангүй. Мань хоёрт наймаанд зам нийлдэг байсан ганц хоёр нөхөд нь замын зардлаар тусалснаар Монголдоо иржээ. Тэр хоёр шатсандаа харуусан вагонд долоо хоног архидаж ирсэн байдаг. Ингээд хар цагаанд дуугаралгүй гэрээдээ харьцгаажээ. Энэ мөчөөс эхлэн Батболд гэрээсээ хоншоороо ч цухуйлгахаа больсон бол Балдан нь өдөр, шөнөгүй архидаж явах болжээ. 1995 оны эхээр Батболд дахин наймаа хийхээр сэтгэл шулуудав. Балдантайгаа хамтрахыг хүссэн авч нэгдүгээрт цаадах нь өдөр болгон шахам архи уудаг болсон. Хоёрт гэмээнэ та хоёр таарч тохирохгүй гэж мэргэн түргэн хүн хэлсэн учраас орь ганцаараа оролдоод үзэхээр шийджээ. Ингээд хойно хамт сурч байсан найзаасаа гурван сая төгрөг зээлдэж аваад хэд хэдэн цайны газар түрээслэн ажиллуулах боллоо. Балдан ч өдөр болгон согтуу ирж намайг ганцааранг минь орхилоо хэмээн агсам согтуу тавина. Тэр бүрийд нь архи дарс өгч явуулах болов.
1996 оны намар Балдан эрүүл саруул хүрч иржээ. Тэр АНУ-руу явж ажиллах санаатайгаа хэлэн 3000 доллараар туслахыг гуйв. Очоод ажил хийж байгаад өгчихнө гэж амлалаа. Энэ үед Батболд өр зээлнээсээ салан арав таван төгрөгтэй болчихсон байсан учраас салахын түүс болоод хүссэнийг нь өгөөд явуулжээ. Ингээд Балдан ч Америк явж сураг алдрав. Харин Батболд геологид ажиллаж байсныхаа хувьд ашигт малтмалын ордын сайн мэддэг байлаа. Тиймээс тэр хэд хэдэн алтны ордын лиценз өөрийнхөө нэр дээр авчээ. Засгийн газраас алт хөтөлбөр хэрэгжүүлэх болсон бас 1997 онд гадаадын хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийг шинээр бий болгосон нь нэн таатай боломжийг бүрдүүлж өгөв. Тэрбээр гурван лицензийг зургаан сая доллараар заран тэрбумтан боллоо. Ингээд зарим нэгэн ашигтай орддоо олборлолт явуулж эхэлжээ. 2001 он гэхэд Батболд монголын томоохон баячуудын тоонд багтах болсон байна. Энэ үеэр Балдан гэнэтхэн гарч ирэв.
Тэрбээр үнэтэй виски барьчихсан анд нөхөр дээрээ иржээ. Тэр ч бүү хэл халааснаасаа 5000 доллар гаргаж “Баярлалаа” гээд өгөхөд нь Батболд авсангүй. Балдан ч Америкаас жинхэнэ ажил хэрэгч хүний төрх олж ажилд нухлагдан амьдралын утга учрыг ойлгосноо сэнхэртэл нь ярьснаар найзыгаа уярааж дөнгөв..
Болдоо. Чи нэгэнт томорчихсон юм чинь найзыгаа ажилд ав л даа. Энэ удаад хар цагаан дуугарсангүй. Гэвч Балдан салахаа больж. Ингээд аргаа барахдаа алтныхаа уурхайн захирлаар тавьж орхижээ. Балдан итгэлийг нь алдсангүй. Угийн овжин болохоороо чадмаг удирдан, нинжа нарыг эвтэйхэн зайлуулах гээд ер нь л сайн ажиллаж эхэллээ. Намар нь уурхайнхан ажлаасаа буухад түүнд Батболд гурван өрөө байр, “Ланд круйзер 80” жийп машин өгчээ. Балдан ч Багахангайн нэгэн оюутан охинтой жиг ургуулсан байснаа авч суув. Бас л буруудлаа. Хэд хэдэн газар хайгуулын лиценз авсан боловч их хэмжээний мөнгө зараад юу ч олсонгүй. Үүнээс болоод Санхүүгийн алдагдалд орсон авч дампуурчихсангүй. Балдан ч маш үлгэр жишээ ажиллах болсноор дэвшин дэд захирал болжээ. Тэр ч бүү хэл татвараас бултахын тулд компаниа хоёр хуваан нэгийг нь Балдангий нэр дээр болгов. Тэр үнэндээ жаргал зовлонгоо хамт туулсан найздаа маш их итгэжээ. Энэ хирээр Балдангийн эрх мэдэл компани дотор өндөр болж эхлэв. Мөн англи хэл чадмаг эзэмшсэнийхээ ачийг гарган Америкаас дөрвөн сая долларын хөрөнгө оруулалт татаж дөнгөлөө. Үүн дээр нэгэн бэрхшээл гарч ирэх нь тэр. Америкчууд хамтарсан компани байгуулахад Балдантай гэрээ хийнэ гээд гэдийчихэв. Дөрвөн сая доллараа алдахыг хүсээгүй Батболд найздаа итгэснээр бүх өмчөө Балдангийн нэр дээр болгууж Америкийн хөрөн оруулалттай хамтарсан компани байгууллаа. Ингээд Монголын талаар дөрвөн сая доллартай дүйцхүйц хөрөнгийг (Батболдын) иргэн Балдан гаргаснаар гэрээ байгуулагдав. Хамтарсан компаний ашиг орлого ч өндөрсөж эхэллээ.
Тэгээд ч компанийн ерөнхий захирал нь Балдан, дэд захиралууд нь америк эр Жексон, Батболд хоёр болжээ. Гэвч өмчийн эзэн Батболд болохоороо хааяа амьтан ах дүүдээ тав арван төгрөгний туслалцаа үзүүлэх шаардлага гарна. Нэгэнтээ Батболдын бага дүү нь эхнэр авч тусдаа гарах болсон учраас байр авч өгөхөөр компаниасаа 25 сая төгрөг гаргуулахаар болов. Гэтэл америк хөрөнгө оруулагч нь ихэд дургүйцэх нь тэр. Үүн дээр Балдан ёстой л махран тэмцэж байж 25 сая төгрөг олгуулахад нь Батболд “баярлалаа” гэж хэлж байсан гээд боддоо. Гэвч цаагуураа Балдан түүний эрх мэдлийг улам бүр багасган цаашаагаа түлхэх бодлого баримталж байв. Үүнд гутарсан уу яасан Батболд архи дарс сонирхож эхэллээ. Өмнө нь Балдан уудаг байсан бол одоо Батболд нь архинд орох тийшээгээ ханджээ. Үүнээс гадна нэгэн аймшигт гэмээр хэрэг явдал тохиолдов. Оройн 19 цагийн үед компанийн оффис дээр Батболд шал согтуу орж ирээд Балданд агсам тавьж хөрөнгө мөнгөө нэхжээ. Балдан ч өөдөөс нь ана мана ач тач үзэлцсээр шөнө дөлөөр хөөж гаргасан байна. Тэрбээр архины халуунд машинаа асаан хөдлөхөд нь Балдан хориглосонгүй. Ингээд л согтуугаар машин жолоодож явсан Батболд онхолдон хүндээр гэмтэх нь тэр. Түүний нуруу хугарч, нугас нь гэмтсэн учраас хэвтэрт орон суумгай болох аюул нүүрлэв. Балдан ч ямар сэтгэл гаргасан бүү мэд олон сая төгрөг компаниас гаргаж Хятад, Солонгос, Америк зэрэг орнуудаар явуулж эмчлүүлсэн боловч хөл дээрээ босч чадсангүй. Ингэж эмнэлэг хөөцөлдөн явсаар зургаан сар болсон байлаа. Сэтгэлээр унаж гутарсан Батболд өмч хөрөнгөө алдана гэхээс маш их айж байв.
Бүх юм Балдангийн нэр дээр байгаа. Өөрөө суумгай хүн болсон учраас тэр шүү дээ. Компаниас ч сэтгэл харамгүй тусалсаар бараг 300-аад сая төгрөг зарлагаджээ. Үнэн хэрэгтээ энэ бүхэн Батболдын хөрөнгө боловч Балдангийнх болж хувирсан байв. Сүүлдээ Балдан компани алдагдалтай ажиллах болсоныг дуулгаж бүр ч цочирдуулав. Үүнийг сонсоод Батболд түүнд
-Тэгвэл найз нь өөрийнхөө хувийг салгаад авчихъя гэжээ. Үүнийхээ хариуд ямар үг сонссон гэж санана аа
-Алдагдалд орсон учраас чиний хувь гэж байхгүй. Бид байгаа хөрөнгөө барьцаалаад гаднаас зээл авахаар хөөцөлдөж байгаа гэлээ. Уурсаж бухимдсан Батболд түүнийг хөөж гаргаад тасартлаа уужээ. Тэр архи ууж байхдаа маргааш л шүүхэд өгч өмчөө салгаж авна гэж ярьж байсан авч харамсалтай нь тэр шөнөө бөөлжсөндөө хахаж үхсэн байх нь тэр. Ер нь энэ явдал цаанаас зориудаар зохион байгуулчихсан юм шиг дэндүү амархан болж өнгөрчээ. Ажил явдлыг нь компаниас даасан нь ойлгомжтой. Үлдсэн эхнэр нь нөхрөөсөө хөрөнгө мөнгө нь биш болж байгааг сонсчихсон байсан учраас оршуулгын маргааш нь өмч хөрөнгө тасдаж авахаар Балдан дээр очсон аж. Гэвч тэр
-Чи чинь юугаа яриад байна аа? Нөхрийгөө үхэхээр их хөрөнгөтэй болно гэж бодоо юу. Батболд маш бага хөрөнгө оруулсан. Тэр нь эмчилгээний зардалд таарсан. Алдагдалтай ажилласан учраас одоо юу ч байхгүй. Энэ барилга байшин чинь байхгүйгээс ялгаагүй. Банкны барьцаанд очсон. Америк захирал дөрвөн сая доллар оруулсан. Тэгээд гүйцээ. Чи шүүх дээр очоод ч нэмэргүй гэж хэлээд хөөж гаргажээ.
Эхнэр нь шүүхдэх гэсэн боловч хадмууд нь ямар ч байсан талийгаачийн 49 хоногийг өнгөрүүл гэж зөвлөжээ. Энэ хооронд Балдан бүх ажлыг цэгцэлж амжиж байлаа. Батболд үхсэний 49 дэхь шөнө Балдан оройхон гэртээ иржээ. Тэрбээр хөрөнгөжихийн хирээр залуу эхнэрээ хөөж явуулаад бага залуу охид авч ирэн ужид цэнгэлд умбаж байсан юмсанж. Шууд л орондоо ороод дугхийжээ. Гэнэтхэн хөнжил нь сөхөгдөж сэрүү татаад явчихлаа. Нүдээ нухлан өндийтөл цонх нь онгойн тавцан дээр хүн дүрстэй шалдан юм сууж байх нь тэр. Босч гэрэл асаах гэсэн боловч өндийж чадсангүй. Хачирхалтай нь нөгөөх хүн завилан суусан чигээрээ нисэн ирж цээжин дээр нь тогтлоо. Цээжин дээр нь дарахгүй хирнээ амьсгал инь давчдаад маш хэцүү байв. Гэтэл нөгөөх хүний биенээс хөх гэрэл сүүмэлзэн өрөөг гэрэлтүүллээ. Цүрдгэр гэдэстэй үрчгэр биетэй, махир хамартай амнаас нь цагаан соёо цухуйсан үхдэл байх нь тэр. Гэхдээ уг үхдэл нэгэн хүнтэй ихээхэн төстэй санагдахад айсандаа нүдээ тас аньжээ. Нүдээ аньсан хирнээ нөгөөх үхдэл харагдаад байсан учраас арга буюу нээлээ. Хэсэг хугацаанд чимээгүй байсан чөтгөр маш зэвүүн хахирган хоолойгоор,
-Балдаан. Чи миний хөрөнгийг эргүүлж өгөхгүй бол чамайг би маш их тарчлааж, тамд унагах болно.Санаж яв. Гээд төө хэрийн урт ургасан хумсаараа цээжийг нь маажиж гарлаа. Тэгснээ тархийг нь базан аймшигтай гэгч нь өвтгөхөд Батболдын царай оюун ухаанд нь тодхон бууж байлаа. Үхдэл ч түүнийг шөнөжин тамласаар байгаад ухаан алдуулж орхиод алга болжээ.
Өдөр дунд сэргэсэн Балдан урд шөнө нь аймшигтай зүүд зүүдэлсэнээ санаж өндийжээ. Цээж нь хорсоод бах шиг санагдахаар босч ванныхаа өрөөнд орж толинд хараад золтой л ухаан алдчих шахав. Цээжин дээр нь маажсан ч юмуу, түлсэн ч юм уу ямартай ч нэгэн зүйлсийг биччихсэн. Бас тэр дагуу цус нь хатчихсан байлаа. Тогтож уншвал “ Үхдэл минь хурдал Г.Батболд” гэсэн бичиг зурайж байв. Дууриалгахад маш хэцээ Батболдын гарын үсэг гэгээн дүрээрээ байсан учраас палхийлээ. Гэвч тэр гэрээсээ гарахдаа шал өөр юм бодож байсан аж. Тэр өдөржингөө архидчихаад эгчийндээ очиж хоножээ. Тэр ч бүү хэл эгчийнхээ 18 настай хүүтэй өвөртлөж унтлаа. Харамсалтай нь чөтгөр шөнө дунд дахин ирж тарчлааж байхад дэргэдэх дүү нь сэрэхгүй аж. Энэ удаад чөтгөр биеийг нь сэг болтол нь урж тэмдэглэжээ. Өглөө нь болоход эгч нь дуу алдаж
-Хүүе наадхи цээж, бие чинь яачихаа вэ? Гэхэд нь мань эр
-Бие загатнаад маажчихсан юм аа гээд нуугаад өнгөрлөө.
Энэ маягаар долоон шөнө тамласан учраас Балдан арга буюу өмч хөрөнгийг нь америкчуудаас салгаж Батболдын эхнэрийн нэр дээр болголоо. Одоо ингээд амарлаа гэсэн авч чөтгөр түүнийг авч явна гэж зөвлөх болсон аж. Ах дүүс нь энэ бүхнийг авч хоцорсон гэдэг. Мэдээж хэрэг үүнийг дэлгэлгүйгээр устгасан боловч уншиж амжсан нэг нь надад ярьсан нь энэ.

_________________
Only God Can Judge Me


Top
   
PostPosted: May.14.12 2:13 pm 
Offline
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
Yнэн Дийлцэн Гишvvн
User avatar

Joined: May.13.07 10:09 pm
Posts: 820
Location: Ууланд агаар сайхан байна шүү
Хүнээс чөтгөр, шулмас төрнө гэдэг байж болох уу? Мэдээж хэрэг болно, болохгүй гэж хариулах нь утгагүй.Тиймээс энэ асуултанд хариулахын тулд дор өгүүлэх түүхийг унших нь зүйтэй болов уу.Энэ нь 1950-иад оны дундуур Өвөрхангай аймгийн нэгэн суманд болсон явдал юм.
Энэ сумын Бөөрөг багт Лувсанжав гэдэг өвгөжөөр хүн байдаг болжээ. Гурван хүүхэдтэй бөгөөд хоёр нь өрх тусгаарлаж одсон учраас эмгэн болон нэгэн маанаг охинтойгоо гурвуулаа амь зууж байлаа. Маанаг охины нэр нь Гангаамаа боловч Зурмаа гэж нэрлэжээ. Яагаад гэвэл түүний үүдэн шүд нь дорсгой бөгөөд шав шар. Яг л зурам шиг харагддаг учраас хавь ойрынх нь хүмүүс зурам гэж байснаас Зуумаа болгон дуудах болжээ. Үнэндээ эн бүсгүй нас нь 19 хүрч яваа боловч оюун ухаан нь балчир хүүхэд шиг. Тэр ямар ч байсан зөн совингоороо өөрийнх нь үеийн хүүхнүүд нөхөрт гаран үр хүүхэд төрүүлж байгаа мэдрэн атаархдаг байсан нь бас чиг бүр таг амьтан гэж хэлэхэд хэцүү. Тиймээс ч ус голынхоо сайхан залуусыыг өөртэйгээ холбож ярих бөгөөд гэдсэндээ хувцас чихчихээд жирэмсэн болчихлоо гэж ярих нь инээдтэй гэхээсээ илүү өрөвдөлтэй харагддаг байжээ. Тэрээр нэгэнтээ ус голдоо л сайхан гэгддэг сумын заан Дамбаа гэгч ойворгон эрд дурлаж орхижээ. Ингээд л орсон гарсан хүн болгонд Дамбаатай суух гэж буйгаа ярих хувцас чихчихсэн гэдсээ заан түүний хүүхэд хэмээн ярих бөлгөө. Үүнээс болоод Дамбаа заан их л бухимдуу явах болов. Учир нь үеийнх нь хүүхнүүд түүнийг
-Дамбаа! Чи яахлаараа Зуумааг маанаг тэнэгээр нь далимдуулж ашиглаж байгаа юм. Чи зүгээргүй л болоолд тэр ийм юм ярьж яваа гэж цаашлуулах юмуу, эсвэл Дамбаа намайг хойд толгойн орой дээр гаргаж өмд шувтлан боовоо шургуулсан гэдэг үг зааж өгснөөр бүр ч онигоонд оруулжээ. Үүнд уурсаж бухимдаж явсан Дамбаа нэгэн өдөр Лувсанжав гуайн хотонд буугаад морджээ. Түүнийг уяан дээр бууж байхыг харсан Зурмаа
-Дамбаа чи бид хоёр шинэ гэр барьж хуримаа хийх гэж байгаа, тийм ээ гэсээр гүйн хүрчээ. Дамбаа түүнийг загнаад нэмэргүй гэдгийг ойлгож байсан учраас аргалахаар шийджээ. Тэгээд
-Зурмаа гэтэл
-Өөв
-Би яамаас өөр эхнэр авах гэж байгаа
-Яалаа гэж дээ.Би чиний эхнэр болно.
-За яахав. Би өөр эхнэр авах гэж байгаа юм чинь Зурмаагаа сайхан залуутай суулганаа
-Хаана байгаа юм? Тэр сайхан залуу чинь.
-Согоотын өвөрт
-Тэнд чинь дандаа үхсэн хүн байдаг ш дээ гэж Зурмаа хэллээ. Үнэхээр ч Согоотын өвөр хэмээх газар энэ нутгийнхан үхэгсэдээ оршуулдагийг элий балай Зурмаа ч хүртэл андахгүй мэддэг байв.
-Чи үхсэн хүнээс айдаг юм уу? Зурмаа
-Үгүй л дээ
-Согоотын өвөрт шөнө очихоор сайхан залуу явж байдаг юм. Тэр ч чиний нөхөр болно.
-Худал хэлээд л
-Үгүй гэм. Тэгвэл чи сайхан залуутай суухгүй дээ. Харин чи энэ тухай хүнд хэлэв ээ.
-Би очиж харнаа.Үнэхээр сайхан залуу байвал би сууна.
Энэ хоёрын дунд ийм яриа болсныг хэн ч сонссонгүй. Үнэндээ яагад ийм үг хэлсэнээ Дамбаа сайн ойлгохгүй байлаа. Тэр гэрийн зүг гэлдрүүлж явахдаа "Хөөхрий арай л дэндүүлж орхив уу даа" гэж бодсоноо тэр хавиар чоно элбэгшиж буйг санаад дотор нь зарсхийв. Гэвч галзуу хүүхэн хүчиндсэн гэдэг бузар нэрнээсээ салж байгаадаа баярлаж ор тас мартаж орхижээ. Харин Зурмаа энэ үеэс эхлэн шал өөр хүн болжээ. Залуус
-За Дамбаа та хоёр хэзээ хуримлах гэж байна даа? хэмээн тохуурхахад
-Бид хоёр больсон ш дээ. Харин би өөр сайхан залуутай суух гэж байгаа. Би хэнд ч хэлэхгүй хэмээн тас намжирдаж олны инээдийг хүргэнэ. Гурав хоногийн дараа оройн саальны дараагаар Зурмаа гэртээ орж ирсэнгүй. Хажуу айлд тоглож байгаа биз гэж бодоод аав, ээж нь ч анзаарсангүй. Гэвч өглөө сэрэхдээ Зурмааг байхгүйг олж мэдээд бөөн эрэл сурал болж. Хажуу айлд ч хоносонгүй. Ах, эгчийндээ очиж хоносон байх гэж бодоцгоогоод хүүхэд мордуулан хэл ус авалцсан боловч сураг гарсангүй. Харин нөгөөдөр нь малын эрэлд явж байсан хүн сураг гаргажээ. Уг хүн Согоотын өвөрт явж байгаад Зурмааг шарил дундуур тэнэж байгааг харсан байна. Ингээд л гэрийнхэн нь тийшээгээ мордоцгоожээ. Хүмүүсийг очиход Зурмаагийн ам нь хатаад омголтчихсон хэн нэгнийг хайж явлаа. Чухам юу хийж явааг нь асуухад нөхөр болох хүнээ хайж явна гэж хэлсэн агаад гэрээдээ буцахгүй хэмээн орилж чарлажээ. Гэвч түүнийг хүчээр авч ирсэн нь ойлгомжтой. Ирсэн хойно нь чихэр боов өгөн аргадаж байгаад чухам юу болсныг яриулж дөнгөжээ. Тэрээр Дамбаа заан нөхөр болох хүн нь Согоотын өврийн оршуулгын газар байдгийг зааж өгснийг ч хэлсэн төдийгүй болсон явдлыг ярьсан нь олныг гайхашруулан алмайруулжээ. Зурмаа тэр үдэш сэмхэн явж Согоотын өвөрт очсон аж. Тэгээд ч тэднийхээс арваадхан километр зайтай учраас тэр дорхноо л очсон байна. Түүнийг тэнд очоод зогсож байтал биенээсээ хөх гэрэл цацруулсан нүцгэн эр ирсэн нь Дамбаа заанаас ч илүү том биетэй байсан гэнэ. Тэр эр түүнийг шөнөжин эдлэж хоночихоод үүр цайхаар яваа алга болчихжээ.
Харин маргааш шана нь дахиж ирсэнгүй. Ингээд түүнийгээ хайн бэдэрч явсан аж. Үнэндээ түүний үгийг хэн ч тоосонгүй. Харин хэн нэг нь түүний хормой цустай байхыг харжээ. Ингээд л бөөн яриа өрнөв. Дамбаа заан Зурмааг ашиглахын тулд Согоотын өвөрт нүцгэлээд зүсээ хувиргаад зогсож байсан болоод явчихав. Ингэж Дамбаа заан бүр ч онигоонд орох нь тэр. Үнэхээр ч хоног сар улирах тусам Зурмаагийн гэдэс томорч эхэллээ. Олон түмэн ч хүүхдийн эцэг нь Дамбаа гэсэн яриаг тараажээ. Ингээд Дамбаагаас жигшсэн хүүхнүүд түүнийг хавьтуулахаа больжээ.
...Төрөх цаг нь нэгэнт болчихсон болохоор Зурмаа дуншиж өвдөж эхэллээ. Ээж нь эх барихаар болж Зурмааг араг түшүүлжээ. Хүүхэд часхийн орилж өлгийдөх болоход эх барьж байсан эмгэн "еэ бурхан минь" гэж шивэгнэн өвгөнөө дууджээ. Ер бусын сонин хүүхэд төрсөн байлаа. Цав цагаан намирсан үс, амаараа дүүрэн шүдтэй агаад хоёр цагаан соёо амнаас нь цухуйж байжээ. Ингээд л ламын эрэлд гарч хэлмэгдлээс сугарч хоцроод байсан Намжил гэгч өвгөнийг залжээ. Сайхь өвгөн лам хүүг хараад
-Энэ чинь хүүхэд биш үүхэд байна ш дээ гэж дуу алджээ. Үнэхээр ч хүүгийн уруул дээрх ховил буюу "хүн" алга байлаа. (Чөтгөрийн үрийг үүхэд гэж нэрлэдэг) Өвгөн ламын заавраар үүхдэд өөх үмхүүлэн тонилгож Согоотын өвөрт булуулжээ. Харин эх нь уйлан хайлсаар удалгүй хорвоог орхисон гэдэг. Энэ цагаас хойш Согоотын өвөрт эх, хүү хоёрын сүнс үзэгддэг болсон гэнэ. Харин Дамбаа энэ бүхнээс гутран гуньж архинд ороод үхсэн гэдэг.
Эх сурвалж: Ид шид хар домын тайлагдашгүй нууцаас

_________________
Only God Can Judge Me


Top
   
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic  Reply to topic  [ 1088 posts ]  Go to page Previous 136 37 38 39 4042 Next

All times are UTC+09:00


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  

Copyright Asuult.NET © 2000-2015.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2015 phpBB Group. Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Limited