БНМАУ-н үед аль аймгийн аль сумын хил өөрчлөгдсөнийг тодруулмаар бна. Жишээ нь Хөвсгөлийн Шишгидийн нуруу.
Монгол Улс 2484 км,квадрат нутгаа алдсан уу
2012 оны 10 сарын 31
-2003 онд БНХАУ-тай хилийг шинэчлэн тогтоосон баримтыг олон нийтэд ил болгохыг шаардаж байна-
Монгол Улсын нутаг дэвс¬гэрийн хэмжээг дэлхийн түгээ¬мэл нэвтэрхий толь, лавлах бич¬гүүдэд 2 564 116 км2 хэмээн НҮБ-д бүртгэлтэй албан ёсны хэм¬жээнээс /2 566 500 км2/ 2383 км2-аар багасгаж оруулах бол¬сон нь жилийн өмнөөс хэв¬лэл мэдээллийн хэрэгслээр хөн¬дөгдсөөр ирсэн билээ. Хэ¬зээ орсон нь үл мэдэгдэх энэ өөрч¬лөлтийн талаар хай¬хад то¬дор¬хой мэдээлэл олдсон-гүй. Ямартай ч Wikipedia.org, mapsofworld.com болон бу¬сад сай¬тад Монголыг 2 564 116 км2 нутагтай хэмээн бич¬сэн бай¬на. Харамсалтай нь, ма¬най Монголын сайтууд хүр¬тэл дээрх мэдээллийг шууд хуулж тавьцгааж байгаа юм. Хил хамгаалах газрын хо¬шууч Ц.Энхбат энэ талаар хэ⬬лэлд өгсөн ярилцлагадаа “Ма¬най улсыг албан ёсоор 2.566.600 км2 газар нутагтай гэж тодорхойлсон байдаг. Олон улсын сайтад янз бүрээр тэм¬дэглэ¬сэн байх. Тиймээс ту¬хайн сайт, олон улсын хол¬богдох байгууллагуудад ал¬бан бичгээр тодорхой тоо ба¬рим¬тыг хавсарган илгээж өөрч¬лүүл¬дэг” хэмээн өгүүлжээ. Гэвч манай хил хамгаалах бай¬гууллага мэдээлэл авсан хэр¬нээ өөрчлүүлэх талаар юу ч хийсэнгүй. “2 564 116 км2” гэсэн тоо Монгол Улсын ну¬таг дэвсгэрийн хэмжээг илэр¬¬хийлсээр байна. Албан ёс¬¬ны эх сурвалжийн үгэнд ит¬гээд сайтууд алдаа гаргах үе байдаг гээд өнгөрье. Гэтэл хил хязгаарын зурвасыг хүр¬тэл багасгаж мэдээлнэ гэж байх уу. Ц.Энхбат хурандаа дээр дурьдсан хэвлэлд өгсөн тай묬бартаа “Манай улсын хи¬лийн нийт урт 8252.658 км” гэ¬¬жээ. Гэтэл ихэнх мэдээлэлд Мон¬гол Улсын хилийн уртыг 8158 км, үүний 3485 км нь Оросын Холбоот Улстай , 4673 км Хятад улстай залгана гэж бичсэн байна. Албан ёсны эх сур-валжийн өгсөн мэдээллээс 1000 шахам километрээр “сох ду¬таж” байгаа биз. Энэ сэдэв дээр хоёр ху¬вилбар дэвшүүлэх гээд үзье. Нэгдүгээрт, үнэ¬хээр л сайтууд худлаа мэ¬дээлсэн, Монгол Улсын хил хязгаар бүрэн бүтнээрээ бай¬гаа гэж. Энэ тохиолдолд дээр дурьдсанчлан, холбогдох бай¬гуул-лагууд ташаа мэдээлэл ца¬цаж байгаа гадна дотны сай¬туудтай харьцах ёстой ч энэ үүргээ биелүүлсэнгүй. Хоёр дахь нь батлахад их хүнд. “Монгол Улс үнэхээр га¬зар нутгаа алдчихсан” гэж. Эрх баригчид үнэхээр га¬зар нут¬гаа БНХАУ-д тавьж туучи¬хаад мэдээллийг нууцалж бай¬гаа юм биш биз. Монгол Улс хамгийн сүүлд 2003 онд БНХАУ-тай хилээ шинэчилсэн. Бид өмнө нь урд хөрштэй хи¬лээ шинэчлэн тогтоохдоо дан¬даа ал¬даж байсан. Хоёр улс 1950 онд дипломат харилцаа тог¬тоос¬-ноосоо хойш хил хязгаараа ши¬нэчлэх талаар хэлэлцээр хийж эхэлсэн бөгөөд энэ ажил маш хүнд нөхцөлд явагддаг байж. Аж¬лын хэсэг хоорондоо мар¬гал¬даж, зарим үед буу гаргах ч тохиолдол байсан гэж уг аж¬лын хэсгийн гишүүд хожим нь дурс¬сан байдаг юм билээ.
Манай улс хамгийн сүүлд 2002 онд ОХУ-тай, 2003 онд БНХАУ-тай хил хязгаараа ши¬нэчилсэн. Энд БНХАУ-ын бବ¬римталж байгаа бодлого илэ𬬬¬сэн байж болно. Чөлөөт нэ⬬¬тэр¬хий толь Википедиад БНХАУ-ын газар нутгийг “9,640,821 km2”, “9,671,018 km²” гэж хоёр янзаар бичсэн бай¬гаа /мэ-дээлэл хайсан хүн бүр шବхуу Ви¬кипедиад ордог нь уг сайт дээрх ташаа мэдээллийг нэн даруй устгах, өөрчлөх шаард¬лагатайг харуулж байгаа юм/. Зөрүү 30 гаруй мянган км2 нь маргаантай байгаа газар нутаг гэж ойлгогдож байна. Тус улс сүүлийн жилүүдэд маргаантай газар нутгаа буцааж авах бод¬лого барьж байгаа.
Олдож байгаа мэдээллээр, хам¬гийн сүүлд 2010 онд Тажи¬кис¬таны газар нутгаас өөртөө нэгт¬гэсэн. /“Тажикистаны Пар¬ламент “Хятадтай маргаантай бай¬даг зүүн бүс нутгийнхаа 3 хувь, эсвэл 1000 км2 газар нут¬гийг БНХАУ-д шилжүүлэн өгөх ту¬хай” тогтоолыг баталжээ. Тог¬тоолын дагуу газар нутгийнхаа х謬лийг шинээр тогтоох юм бай¬на. Тажикистаны Га¬даад хବрилцааны яамны мэдээлс-нээр, БНХАУ-тай үүсгэсэн га¬зар нутгийн энэ маргаан бүр XIX зууны сүүлээс үүдэлтэй юм байна. БНХАУ эхлээд Хаант Орос улс, хожим нь ЗХУ-тай заргалдсаар одоо заргаа авч байгаа нь энэ ажээ” /“Монголын мэдээ” сонин, 2011 он/”. Үүнээс өмнө ОХУ-аас хоёр арлыг мөн мэдэлдээ шилжүүлсэн юм. /“Ерөнхийлөгч асан Владимир Путин удаан хүсэн хүлээсний эцэст БНХАУ-ын дарга Ху Жинтаог 2004 оны аравдугаар сарын 14-нд “Сайн хөршийн ха¬рилцааг хөгжүүлэх санамж би¬чиг”-т гарын үсэг зуруулж чад¬сан. Гэтэл үүний дараа болсон хоёр улсын хилийг шинэчлэн тог-тоох ажиллагааны үеэр ОХУ 337 км кв. талбайтай Ар¬гунь Читийн хязгаарын Том, Тарабаров хэмээх арлаа Хя¬тадад шилжүүлж өгсөн билээ” “Мон¬голын мэдээ” сонин, 2010 оны 09 дүгээр сарын 1-ний №3000-д/.
БНХАУ нь БНАСАУ, ОХУ, Мон¬гол, Казахстан, Киргизс¬тан, Тажикистан, Афганистан, Па¬кистан, Энэтхэг, Балба, Бу¬тан, Мьянма, Лаос, Вьетнам гэ¬сэн 14 улстай хиллэдэг бөгөөд ихэнх¬тэй нь газар нутгийн мар¬гаан¬тай. Хилээ шинэчлэхээр яриа хэлэлцээрийг өрнүүлж ба鬬гаа. Усан хилээр л гэхэд Япон¬¬той ямар асуудал үүсгээд бай¬гаа билээ.
Хамгийн гол нь бид мэдээлэл ямар хүчтэй зэвсэг болсныг мэдэрч, бусад улстай өөрийнхөө хэмжээнд мэдээллээрээ дайтах ёстой. Сүүлийн үед Монголын газар нутгийг БНХАУ-ын хилд оруулж зурсан, Монгол Улс нь БНХАУ-ын нэг хэсэг байсан мэт мэдээлэл ихээр цацагдах бол¬лоо. Хятадын сурах бичигт иймэрхүү утгатай түүхийг гуй¬вуулсан хичээл орж байна гэ¬сэн гомдол ч ихээр гарах бол¬сон. Бодлого нь маш нарийн олон жилийн турш явагддаг гео¬по¬литикийн шинжлэх ухаанд үүнийг “Дасгах үйл ажиллагаа” гэж нэрлэдэг юм байна. СГЗ Г.Жамьян гуайн нийтлэлд үүнийг “Ирээдүйн бодлогоо хувь хүнээр дамжуулан гар¬гаж “дас¬гах” явдал түүхэнд олон¬¬таа гарчээ. Ийм “дасгах” үйл ажил¬лагаа сүүлдээ, хэдэн ар¬ван жи¬лийн дараа ч юм уу, хэдэн зуун жилийн дараа хэлэлцээний ши¬рээнд суухад хүргэдэг, эсвэл хүч хэрэглэж цус урсахад хүрд-гийг түүх харуулсаар байгаа” хэ¬¬мээн голыг нь олж хэлсэн бай¬на.
Монгол Улс хэчнээн хэмжээ¬ний газар нутагтай, хил хязгаар нь хэчнээн км үргэлжилдэг зэ¬рэг нь тийм ч нууц биш, хүн бүрийн мэдэж байх ёстой асуу¬дал. Энэ мэдээллийг олон ний¬тэд дэлгэх цаг нь бол¬сон. 2003 оны газар нутгийг шинэчлэн тог¬тооход яг юу болсон юм бол. Өмнө байсан чигээр нь үлдээх байсан бол шинэчлэх шаардлага юун. Гэтэл өмнө нь шинэчлэх болгонд манай газар нутгаас ха¬сагдсан бай¬даг. Монгол Ул¬сын газар ну¬таг 2 566 500 км2 уу, 2 564 116 юу. НҮБ-ын албан ёс¬ны сай¬таас мэдээлэл авах гэ¬сэн бо¬ловч засвартай гээд хаагд¬чи¬хаж. Нээгдсэнийх нь да¬раа л орж үзэхээс. Арай “2 564 116” гэсэн тоо дурайж байх юм биш байгаа. Арай ч үгүй байл¬гүй дээ...
Эх сурвалж:
www.mminfo.mn
Х.БАТСАЙХАН
Бүртгүүлэх
Нэвтрэх
Түгээмэл асуултууд
Хайх
